Wśród wielu roślin niespotykanych w Polsce, a wyjątkowo popularnych w mojej części Chin, na szczególną uwagę zasługuje należąca do rodziny toinowatych Telosma cordata, po angielsku zwana m.in. tonkińskim jaśminem czy chińskim fiołkiem, a po chińsku nazywająca się cudnie Pachnąca Nocą 夜来香 - bo i też faktycznie najłatwiej ją wywąchać wieczorem. Tutaj jest ona nie tylko popularna, ale również bardzo kochana, co sprawiło, że stała się tematem jednej z najbardziej znanych starych chińskich piosenek (z 1944 roku). Obecnie jest już klasyczna; zna ją każdy, a lista piosenkarzy, którzy próbowali się z nią zmierzyć jest niewiarygodnie długa.
Pierwszą artystką, która miała ją w swym repertuarze, była Li Xianglan 李香兰 (Śliwka Pachnąca Orchidea). Czyli... Yoshiko Yamaguchi 山口淑子, urodzona w Chinach Japonka, władająca obydwoma językami. Szalenie ciekawa postać; choć poświęcona jej strona istnieje w polskiej wikipedii, jednak polecam zapoznanie się raczej ze znacznie dokładniejszą wersją anglojęzyczną. W skrócie: już jako trzynastolatka śpiewała po chińsku dla chińskiego radia; jako osiemnastolatka rozpoczęła karierę aktorską. Niestety, gdy w 1945 Japonia przegrała wojnę, dekretem rządowym wszyscy Japończycy musieli opuścić chińskie ziemie. Wśród nich znalazła się nasza artystka, zgodnie z ówczesną propagandą nazywana "zdrajczynią" (汉奸). Ta łatka szkodziła do tego stopnia, że zarówno filmy, w których wystąpiła, jak i śpiewane przez nią piosenki trafiły na czarną listę. Fascynujące, prawda? Przecież piosenkę napisał Chińczyk, a wydała szanghajska firma płytowa! Już nie mówiąc o "zdradzie". Jaka zdrada? Była urodzoną w Chinach Japonką, do licha. Miała się wyprzeć rodziców? A swoją drogą, zawsze ciekawiły mnie pobudki Japończyków, którzy po podbiciu Mandżurii osiedlili się w Chinach. Robili to z biedy? A może niedobrze im było wśród japońskich nacjonalistów tamtych czasów? Ciekawe, co myśleli rodzice dziewczyny, która robiła oszałamiającą karierę śpiewając po chińsku...
Wśród najsłynniejszych wokalistek, które zaśpiewały cover tej piosenki, znalazła się między innymi legendarna Teresa Teng, która po raz pierwszy nagrała ją w 1966 roku - czyli dokładnie wtedy, gdy w Chinach zaczęła się Rewolucja Kulturalna, która zabrała Chinom jeszcze więcej piosenek, książek i w ogóle sztuki. Prawie dwadzieścia lat było potrzebnych, by wersja Teresy trafiła za pozwoleniem władz pod chińskie strzechy - choć ZB twierdzi, iż tajemnicą poliszynela było, że wszyscy potajemnie słuchali Teresy na kopiowanych nielegalnie taśmach. Taśmy zresztą się bardzo przydały, bo tuż po rozluźnieniu przyszło ponowne zaostrzenie: piosenki Teresy zostały uznane za zagrożenie dla moralności Chińczyków i wręcz pornograficzne! Po czym po raz drugi trafiły na indeks. A że zakazany owoc jest najsłodszy, stały się najbardziej znanymi chińskimi piosenkami wszech czasów.
Tutaj możecie posłuchać najpierw chińskiej, później japońskiej wersji w oryginalnym wykonaniu:
Tutaj klasyczna wersja Teresy Teng:
Za to tutaj moja ukochana wersja boskiego Davida Tao, od której zaczęłam nie tylko znajomość z tą piosenką, ale i z tym artystą:
Piosenka była absolutnym hitem nie tylko w Chinach, ale i w wielu krajach azjatyckich. W internetach można znaleźć wersję koreańskąoraz tajską. Ja zaś na zakończenie zabłysnę jeszcze wersją z Hongkongu:
那晚风吹来清凉
Wieczorny wiatr nam przyniósł chłód
那夜莺啼声轻唱
A słowik śpiewał cichą pieśń
月下的花儿都入梦
Gdy wszystkie kwiaty poszły śnić
只有那夜来香
I tylko Nocny Kwiat
吐露著芬芳
Zdradził wonią się
我爱这夜色茫茫
Kocham tę niezmierzoną noc
也爱这夜莺歌唱
I pieśń słowika kocham też
更爱那花一般的梦
A już najbardziej kocham sen
拥抱着夜来香
Co jest jak Nocny Kwiat
吻著夜来香
Który całuję.
夜来香
Nocny kwiat
我为你歌唱
Śpiewam dla ciebie
夜来香
Nocny kwiat
我为你思量
Myślę o tobie
啊
aaa
我为你歌唱
Śpiewam dla ciebie
我为你思量
Myślę o tobie
那南风吹来清凉
Wiatr nam z południa przyniósł chłód
那夜莺啼声轻唱
A słowik śpiewał cichą pieśń
月下的花儿都入梦
Gdy wszystkie kwiaty poszły śnić
只有那夜来香
I tylko Nocny Kwiat
吐露著芬芳
Zdradził wonią się
我爱这夜色茫茫
Kocham tę niezmierzoną noc
也爱这夜莺歌唱
I pieśń słowika kocham też
更爱那花一般的梦
A już najbardziej kocham sen
拥抱着夜来香
Co jest jak Nocny Kwiat
吻著夜来香
Który całuję.
夜来香
Nocny kwiat
我为你歌唱
Śpiewam dla ciebie
夜来香
Nocny kwiat
我为你思量
Myślę o tobie
啊
aaa
我为你歌唱
Śpiewam dla ciebie
我为你思量
Myślę o tobie
夜来香 夜来香 夜来香
Nocny kwiat, nocny kwiat, nocny kwiat...
I tak sobie kochałam tę piosenkę i kochałam, aż nastała era Tajfuniątka uprawiającego intensywnie sport (oczywiście mowa o badmintonie, gena nie wydłubiesz) i w związku z tym mającego do zaoferowania najrozmaitsze zapachy, nie zawsze najświeższe, co oczywiście w ogóle nie psuje jej radości ładowania się na kolana, ściskania i obcałowywania tych, którzy są akurat pod ręką. Albo, co gorsza, pod pachą. A trzeba Wam wiedzieć, że pacha wymawia się po chińsku tak samo jak noc (mają nawet tę samą cząstkę fonetyczną):
- 夜 yè - noc
- 腋 yè - pacha (zwróćcie uwagę na klucz księżyca, który tak naprawdę jest mięsem).
Nic więc dziwnego, że "zapachy spod pachy" nazywamy w domowym dialekcie Pachnącą Pachą 腋来香, oczywiście na odpowiednią melodię. Niby nic, co ludzkie, nie jest mi obce, a jednak - już zawsze nucąc tę piosenkę mam przed oczami Tajfuniątko po badmintonie zamiast pięknego kwiatu... Hmmm, w zasadzie to prawie to samo.
Pojęcia jednak do niedawna nie miałam, że nie tylko my wymyśliliśmy to hasło - pojawiło się też ono w chińskim stand-upie dotyczącym... technik bokserskich, z których ponoć jedną z najskuteczniejszych jest właśnie technika Pachnącej Pachy! Cóż za konwergencja językowa!
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz
Proszę, nie anonimowo!
Ze względu na zbyt dużą ilość trolli, musiałam włączyć moderowanie komentarzy. Ukażą się więc dopiero, gdy je zaakceptuję. Proszę o cierpliwość.