kościół w Huize

W trakcie kwerendy poprzedzającej wycieczkę do Huize dowiedziałam się, że działa tam nadal chrześcijański kościół. Jego historia sięga czasów misjonarzy z XIX wieku, jednak oryginalny budynek został rozebrany w 1999 roku. Wzniesiono jednak kolejną niewielką siedzibę (niecałe 300 metrów kwadratowych) dla około trzech tysięcy osób identyfikujących się jako chrześcijanie. 

Huize było pierwszym ośrodkiem misyjnym w Yunnanie dla Kościoła Metodystycznego Wielkiej Brytanii; misja powstała w 1883 roku. Co ciekawe, misjonarze ci odegrali kluczową rolę we wprowadzeniu nauczania języka angielskiego do Huize; była to popularna wśród metodystów strategia ewangelizacji przez edukację. Dlatego też przy kościele powstała szkoła, szerząca nowoczesną edukację i wartości. Początkowo (1886) Frank Dymond*, absolwent Oksfordu, po prostu udzielał korepetycji z angielskiego. Jego uczniem był m.in. znany nam już Tang Jiyao, który przygotowywał się w ten sposób do wyjazdu na nowoczesne studia do Japonii. Dopiero w 1908 roku sam Samuel Pollard, jeden z najciekawszych brytyjskich misjonarzy, założył koedukacyjną (!) szkołę, bardzo nowoczesną, z obowiązkowym angielskim i zakazem krępowania stóp. Wiele lat później została ona przekształcona w podstawówkę Dongfeng, działającą do dziś. W 2018 roku na jej terenie stanął pomnik Pollarda. 

W 1916 roku zbudowano koło szkoły nowy kościół, jednak w 1999 roku, wykorzystując przebudowę szkoły jako wymówkę, historyczny budynek kościoła rozebrano. Nowy budynek nie tylko jest maleńki, ale w dodatku nie da się do niego podejść - cała uliczka znajduje się za zamkniętą bramką, otwieraną tylko od święta.

* Na którego cześć nazwano później endemiczny gatunek syczuańsko-yunnańskiej jaszczurki.

Chryzantemy w Parku Wielkiego Widoku

W Parku Wielkiego Widoku trwa doroczne Święto Chryzantem. Warto się wybrać i podziwiać to piękno w stanie czystym, zwłaszcza, że już za chwilę Święto Chryzantem:

Przepiękne, ręcznie robione ozdoby do włosów w jesiennym stylu

会泽江西会馆 Dom Spotkań Jiangxijczyków w Huize

Bodaj najbardziej okazałym i najlepiej zachowanym do dziś Domem Spotkań w Huize jest ten wybudowany przez i dla Chińczyków przybyłych z Jiangxi. Zowie się również Pałacem Dziesięciu Tysięcy Żywotów 万寿宫 albo po prostu Świątynią Jiangxi 江西庙. Co ciekawe, była to świątynia nader ekumeniczna: konfucjańsko-taoistyczno-buddyjska, a nie zapominajmy, że Domy Spotkań miały obok tego również istotny wymiar świecki. 

Kapka historii: za Qingów Huize było ważnym miejscem wydobycia miedzi. Stało się bogate, więc i obfitowało w przybyszów z innych prowincji, głównie kupców, ale też lekarzy, rzemieślników itd. Nasz dzisiejszy Dom Spotkań został wybudowany przez kupców z Jiangxi już w 1711 roku. Wiele razy odbudowywany, nadal jest pięknym przykładem tradycyjnej architektury. Oczywiście, nie mogło tu zabraknąć kaplicy dla najważniejszego bóstwa z Jiangxi, 许旌阳真君 Xǔ Jīngyáng Zhēnjūn (Prawdziwy Mistrz Xu z Jingyangu), znanego również jako 许逊 Xǔ Xùn. Co to za bóstwo? 

Xu Xun to deifikowana postać historyczna czczona przede wszystkim przez mieszkańców prowincji Jiangxi jako ich bóstwo opiekuńcze (江西福主 - Bóstwo Opiekuńcze Jiangxi). Żyjący w latach 239–374 Xu Xun był taoistycznym kapłanem z okresu dynastii Jin Wschodniej. Pełnił funkcję magistrata w powiecie Jingyang (旌阳县令), stąd przydomek "Xu z Jingyangu". Jego kult wynika z wielu, wielu zasług dla lokalnej społeczności. Jedna z legend mówi, że pokonał smoki jiao i inne stworzenia wodne, które powodowały powodzie, ratując ludzi przed klęskami żywiołowymi. Oprócz tego używał taoistycznej alchemii łamanej przez medycynę, by leczyć epidemie, a także pomagał ludności w czasie klęsk głodu. Już nie mówiąc o tym, że stworzył konfucjański nurt taoizmu Jingming, opierający się o zasady lojalności i synowskiej nabożności 忠孝. 

Miejscami kultu Xu Xuna były właśnie Świątynie Wanshou czyli Pałace Dziesięciu Tysięcy Żywotów 万寿宫. Zazwyczaj kolejność była taka: najpierw budowano świątynie, a potem przekształcały się one czy też rozbudowywały w gildie kupieckie i Domy Spotkań dla ludzi z Jiangxi. Dawniej mawiało się, że "gdzie są ludzie z Jiangxi, tam jest Świątynia Wanshou" (哪里有江西人，哪里就有万寿宫). Po dziś dzień istnieje ich na świecie (głównie z Chinach i w Azji Południowo-Wschodniej) ponad tysiąc!

Nasz kompleks świątynno-handlowy ma łączną powierzchnię ponad 7000 metrów kwadratowych. Największe wrażenie robi ozdobna brama połączona ze sceną, stanowiąca kwintesencję sztuki architektonicznej tego okresu. Naprzeciwko jest sala główna z ołtarzem Xu Xuna, ale obok znajduje się też ołtarz dla Awalokiteśwary w formie kobiecej czyli Guanyin oraz dla - oczywiście! - Boga Pieniędzy. Jest jeszcze mały ogródek, kilka starych drzew - i tyle. W przeciwieństwie do wielu innych zabytków Huize, jest codziennie otwarty dla zwiedzających, a w rozmaite święta wprawdzie nie na zabytkowej scenie, ale pod nią odbywają się przestawienia i występy artystyczne.

moje ukochane dobrowróżbne nietoperze

Żelazny Dzwon z Zhehai (者海大铁钟): Został odlany w 1840 roku. Waży 365 jinów (około 182,5 kg) i ma 94 cm wysokości. Pierwotnie wisiał w świątyni Guanyin w wiosce Daqiao, potem przenoszono go w różne miejsca. W 1993 roku został przekazany do zarządu zabytków powiatu Huize i obecnie znajduje się właśnie w Świątyni Wanshou.