Rzadko dzielę się tu doświadczeniami związanymi z pracą. Jakoś tak dziwnie - poniekąd mogłabym włączyć te doświadczenia w treść blogu, bo przecież uczę chińskich studentów i wciąż trafiam na rozmaite różnice kulturowe. Mimo to - ta sfera jest zazwyczaj tak mocno oddzielona od moich pasji i odkryć, że jakoś omijam te ciekawostki szerokim łukiem. Dziś jednak chciałam podzielić się trzema historyjkami, pozwolę więc sobie nakreślić tło.
Od dwóch lat z kawałeczkiem jestem lektorką angielskiego na Uniwersytecie Yunnańskim i uczę nie tylko języka, ale również podstaw dialogu międzykulturowego. Obecność na moich zajęciach jest obowiązkowa, w związku z czym ląduje u mnie sporo studentów, którzy zajęcia chcą po prostu odbębnić i mieć z głowy. Ponieważ jednak uczę angielskiego mówionego, kiedy ktoś nie odpowiada na moje pytania, tłumaczę, że to jest speaking class, a nie sitting class, więc niech się ogarnie, bo inaczej poniesie niemiłe konsekwencje w postaci niskiej oceny "z lekcji". A że ocena "z lekcji" stanowi 60% oceny końcowej (pozostałych 40% związanych jest z egzaminami), warto się jednak postarać. Oczywiście, jak to bywa - do części studentów dociera, do części dotrze za dziesięć lat, a do części może i nigdy.
Ponieważ termin egzaminów został wyznaczony na koniec obecnego miesiąca, wystawiłam ołówkiem wstępne oceny do wglądu dla studentów z zastrzeżeniem, że mają jeszcze trzy spotkania na to, żeby coś poprawić i się wykazać. Wiedząc jednak z doświadczenia, że to samo zdanie wypowiedziane z katedry "do wszystkich" działa zupełnie inaczej niż rozmowa twarzą w twarz, przed zajęciami podeszłam do studentów, którzy borykają się z nieśmiałością albo na przykład do tych, których pamiętałam z poprzednich semestrów jako pilnych, ale w tym semestrze jakoś dziwnie odpuszczających, a także do tych, którzy zazwyczaj pilnie słuchają, ale nigdy sami nie zgłaszają się do odpowiedzi - i poprosiłam ich, by dali mi szansę, żebym mogła wystawić im lepsze oceny.
Część puściła mimo uszu, część nie zdołała się przełamać, ale część faktycznie przygotowała ładne wypowiedzi i wyjąkała je na forum. Z wielką przyjemnością wygumowywałam stare oceny i wpisywałam nowe, odrobinę wyższe, mając nadzieję, że przez następne dwa tygodnie będą jeszcze próbować coś wywalczyć.
A tu nagle na koniec zajęć podchodzi do mnie studentka, jedna z tych cichych i nieśmiałych, która zgłosiła się tego dnia do odpowiedzi, i to dwa razy! Uśmiechnęłam się do niej ciepło, pogratulowałam odwagi, a ona powiedziała: "dziękuję, że mnie zawsze wspierasz" - i się do mnie przytuliła.
Zdołałam się poryczeć ze wzruszenia dopiero wtedy, gdy już ze śmiechem się pożegnałyśmy, życząc sobie wzajemnie miłego wieczoru.
Mam też ucznia, który od początku semestru nie przepuścił żadnej okazji żeby potowarzyszyć mi po lekcji i jeszcze ze mną pogawędzić. Żywiołowy, rozgadany, uśmiechnięty, zdążył się już ze mną podzielić niejedną historią, choć nie mam dlań wiele czasu - pozwalam się po prostu odprowadzić z sali wykładowej do autokaru, którym dwadzieścia minut po zakończeniu zajęć wracam do Kunmingu. Chętnie z nim rozmawiam, bo widać, że mu bardzo zależy na ćwiczeniu angielskiego, a co mi to szkodzi? Tylko, że ostatnio zanim zdążył mi powiedzieć wszystko, co chciał, już byliśmy pod autokarem, a on aż westchnął z rozczarowaniem, że zawsze jest za mało czasu! Uśmiechnęłam się i przeprosiłam, no ale autokar zaraz rusza, a ja naprawdę muszę już wracać do domu. Na co on się zreflektował, zaśmiał się, a potem spojrzał na mnie ciepło i powiedział, że przecież on rozumie, ale po prostu czas zupełnie inaczej płynie, kiedy rozmawia się z kimś, do kogo ma się zaufanie i kogo można nazwać przyjacielem. Powiedziałam, zgodnie z prawdą zresztą, że czuję się zaszczycona jego zaufaniem i że na pewno go nigdy nie nadużyję.
Ledwo wsiadłam do autokaru, dostałam wiadomość od jednego ze studentów. Poziom jego gramatyki i wymowy jest dramatyczny, jednak treść wypowiedzi zawsze jest przemyślana i ciekawa, a często również przezabawna. I pisze, że ponieważ to nasz ostatni semestr, a on w związku z tym, że planuje zdawać na magisterskie, musi pilnować średniej, chciałby zapytać, czy może zrobić cokolwiek, żeby poprawić swoje wyniki. Cały szkopuł w tym, że wyniki z testów odsłuchowych ma też raczej średnie. O ile za aktywność mogę mu wystawić nawet najwyższą ocenę, testów nie przeskoczę, bo są sprawdzane komputerowo. No ale okazało się, że wziął udział w konkursie angielskiego; wprawdzie nie wygrał, ale zajął jakieś tam daleeeeekie miejsce; od biedy da się to podciągnąć pod specjalne osiągnięcia, a one pozwolą odrobinę podnieść średnią. Gdy mu to powiedziałam, szalenie się ucieszył, a potem stwierdził, że jednak siedzenie w pierwszym rzędzie na moich zajęciach przynosi korzyści. Ja mu wytknęłam, że nie siedział tam z własnej woli - zawsze na początku semestru przesadzam cały ostatni rząd do pierwszego, żeby mieć na oku największych wałkoni i obiboków. A on mi na to: "Yes, exactly! Thank you for making me sit in the front row, Ms. Natalia. I really appreciate it and I hope you'll keep pushing and encouraging me in the future!". Na co odpowiedziałam, że oczywiście - tak długo, jak długo będzie tego potrzebować.
Te trzy (wśród wielu, wielu innych!) historie to takie maleńkie perełki, do których będę wracać, gdy kolejny leser będzie ściągał wypowiedzi ustne z AI, gdy będą opuszczać zajęcia albo ostentacyjnie grać w gierki na telefonie zamiast uczestniczyć w lekcji. A jednak kiedy myślę o tych dzieciakach, poza wielką sympatią czuję przede wszystkim ogromne ukłucie żalu i współczucia. Pomyślcie, jak bardzo są samotni i jak mało dostali wsparcia na swej dotychczasowej ścieżce, skoro odrobina życzliwości od jakiejś tam lektorki wywołuje w nich tak wielkie emocje.
Ech.
Jak zwykle. Praca miała być tylko pracą, a okazało się, że nie umiem się od niej odgrodzić emocjonalnie i przywiązuję się do moich uczniów i chcę im pomóc - nie tylko z angielskim. I nawet jeśli na tysiąc sztuk pomogę dwóm czy trzem osobom - czuję, że warto. Oni już za chwilę pójdą w świat i pewnie już nigdy się nie spotkamy. Mam jednak nadzieję, że nasionko życzliwości i ciepło zakiełkuje, a gdy wypuści owoce, powędrują one dalej w świat.
