Morwy! 桑葚

Kwiecień to sezon na morwy, pieszczotliwie zwane przez niektórych jeżynkami. Są słodko-kwaśne, soczyste, wspaniałe. Piekę ciasta z morwami,

robię morwową nalewkę, a ostatnio zrobiłam nawet morwowe pierogi.

W Kunmingu o morwach wszyscy już dawno zapomnieli, ale w Polsce można czasem dostać morwy w sierpniu - dlatego powiadam Wam: koktajl morwowy na bazie kwaśnego mleka jest genialny!

W ramach ciekawostki: owoce morwy mają w chińskim kilka nazw: 

• 桑果 sāngguǒ 
• 桑藨 sāngpāo 
• 桑葚 sāngshèn 

przy czym ta ostatnia jest bodaj najbardziej popularna. Jest również morwa bohaterką wielu przysłów, z których bodaj najpopularniejszym jest

滄海桑田 [沧海桑田] cānghǎisāngtián - świat się zmienia. Dosł. błękitne morze pole morw - czyli na miejscu dawnego pola morw dziś szumi błękitne morze (albo odwrotnie). Stąd często używane sformułowanie 滄桑 [沧桑] cāngsāng, które pozornie nie ma sensu, bo dosłownie przetłumaczone daje nam błękitną morwę, jednak jest po prostu skrótową wersją przysłowia. Oznacza wielkie zmiany, ale bywa też wykorzystane jako "raz na wozie, raz pod wozem", zmienne koleje losu. Jest też podstawą kolejnych sformułowań, np. 

• 滄桑感 [沧桑感] cāngsānggǎn - poczucie, że przetrwało się dobre i złe czasy; wyglądać na zmęczonego życiem
• 歷盡滄桑 [历尽沧桑] lìjìncāngsāng - mieć ciężkie życie. 

Oprócz tego mamy morwę również w powiedzeniach:

• 指桑罵槐 [指桑骂槐] zhǐsāngmàhuái - ochrzanić kogoś niebezpośrednio. Dosł. wskazywać na morwę i wyklinać perełkowca 
• 桑間濮上 [桑间濮上] Sāngjiān Púshàng - w malinowym chruśniaku. Dosł. między morwami nad rzeką Pu - było to znane miejsce schadzek i damsko-męskich swawoli. 

I chyba moje ulubione:

失之東隅，收之桑榆 [失之东隅，收之桑榆] shīzhīdōngyú, shōuzhīsāngyú - odrobić poniesione wcześniej straty; stracić o świcie, zyskać o zmierzchu. 東隅 dōngyú czyli "wschodni zakątek" to poetycka nazwa miejsca, gdzie wschodzi słońce, więc oznacza poranek. Z kolei 桑榆 sāngyú czyli "morwy i wiązy" to poetycka nazwa miejsca, w którym słońce zachodzi, w związku z czym oznacza wieczór. Sformułowanie czasem dotyczy nie tylko sekwencji czasowej, a po prostu świadomości, że nawet jeśli stracimy na jednym polu, na drugim być może osiągniemy sukces. 

Morwa do tego stopnia wrosła w życie Chińczyków, że po dziś dzień erudyci mówią o swych małych ojczyznach 桑梓 sāngzǐ czyli nazywają je "(miejscem) morw i surmii".