白小颱 Biały Mały Tajfun

Jezioro Darowania Zycia 放生湖

2012-01-28T01:41:00.000+08:00

W Parku Manting moim ukochanym miesci sie piekne jezioro.

Brzegi zadbane, hodowle lotosow, most, male dajskie lodki,

ktorymi mozna na mokrego wyplynac przestwor jeziora.

Ale to, za co je kocham najbardziej, to pomost z malymi akwariami, zamieszkalymi tymczasowo przez roznobarwne karpie koi. Coz one tam robia? Czekaja, az im darujesz zycie w okreslonej intencji. Pokochalam ten sposob rozmowy z bogami od pierwszego wejrzenia: a wiec da sie, zamiast skladania ofiar, zabijania, nawet symbolicznego, w celu komunikacji z bostwem - po prostu uczynic cos dobrego! Przy wszystkich waznych swietach - ale tez przed egzaminami na studia itp. Dajowie modla sie do swojej wersji Buddy, dajac nowe zycie uroczym karpikom. Bardzo, bardzo ich za to lubie :)

park Manting 曼聽公園

2012-01-25T03:49:00.000+08:00

Dawno, dawno temu byla sobie kraina Dwunastu Tysiecy Pol Ryzu. Jej krol byl Tajem, ktory dopelnial wszelkich ceremonii buddyjskich i rzadzil poddanymi tak, aby zyli w dostatku. Zyzna kraina, herbata i ryzem plynaca, byla nieustannym obiektem zawisci Chinczykow, ktorzy jednak byli zbyt gnusni, by poludniowo-zachodniego sasiada podbic.

Dobre czasy skonczyly sie z nadejsciem Mongolow. Oni to podbili Sipsongpanna po raz pierwszy, a tajski krol musial zaczac placic trybut. Szczerze? Nie bardzo sie Tajowie przejeli. Po uiszczeniu oplat w herbacie mogli wrocic do swoich zwyczajow, leniwego, radosnego trybu zycia i niespecjalnie sie tymi calymi Chinczykami czy innymi Mongolami przejmowali. Potem nastala dynastia Ming, ktora rowniez niewiele zmienila w zyciu przecietnych mieszkancow. No, moze tylko to, ze przy pomocy Chinczykow tajski krol podbijal ziemie poludniowe, ze zmiennym zreszta szczesciem. I pewnie tak wlasnie by to wygladalo, gdyby nie wojna. Na Bogu ducha winnych Tajow spadaly bomby, bo nieszczesliwie znalezli sie miedzy mlotem aliantow a kowadlem Japonczykow. Wtedy zaczely sie emigracje, ale najgorsze mialo dopiero nadejsc. Po wojnie komunisci zajeli caly teren i ustanowili nowe wladze. Ostatni krol krainy Dwunastu Tysiecy Pol Ryzu rezyduje obecnie w Kunmingu i nikt z wyjatkiem jego pobratymcow nie wie, ze jest on zdymisjonowanym wladca cudnej krainy.

Dzis jedyna pamiatka po krolu jest krolewski park Manting.
Zalozony 1300 lat temu w poludniowej czesci miasta, zajmuje powierzchnie ponad 2500 hektarow, a na niej m.in. Plac Kultury Etnicznej, Plac Wystepow Etnicznych, strefa podgladania zwierzakow (m.in. pawi i sloni), strefa kultury buddyjskiej, dajski pawilon herbaciany i moje ukochane Jezioro Darowania Zycia, o ktorym napisze kiedy indziej.

Park jest sliczny. Niewart tych 40 yuanow, ktore trzeba uiscic, i to mimo, ze bilet upowaznia do uczestnictwa w wystepach dajskiego "Mazowsza", ogladania wystepow tresowanych papug czy sloni, a takze do wypicia czarki tradycyjnie zaparzonej herbaty pu er. Slonie sa biedne (wychodzac z parku mialam lzy w oczach), pawie zyja na betonie, a herbata nie byl dobrze zaparzona. Ale park jest naprawde piekny. Sliczne pawiloniki, dajace schronienie przed ostrym sloncem, gaszcz tropikalnych drzew, wylaniajace sie niespodziewanie alejki z zyjacymi w tutejszej swiatyni mnichami... Pokochalam to miejsce. I to mimo, ze najwazniejszy jest obecnie Plac Kultury Etnicznej z wielkim posagiem Zhou Enlaia, ktory odwiedzil Xishuangbanna w 1961 roku, by wziac udzial w obchodach dajskiego Smigusa-Dyngusa. W sumie nic nie mam przeciw Zhou; wole jego posag niz gdyby park "ozdobil" jakis Mao.

Gdyby nie zaporowa cena biletow, spedzalabym tam cale dnie :P

taksowki 出租車

2012-01-24T01:24:00.000+08:00

W Jinghongu sa trzy typy. Pierwszy to zwykle taryfy, z licznikiem, o ktorego wlaczenie trzeba sie wszakze upomniec, bo taksiarze lubia oszukiwac bialych. Poza tym kursy "za rzeke" liczy sie inaczej, zazwyczaj kolo 15 yuanow za trase, bo to daleko.
Jesli chodzi o drugi typ, to trzeba zwrocic uwage na duza ilosc zaparkowanych przy glownych trasach motocykli, na ktorych sie opalaja beztroscy mlodziency. To nie jest gang motocyklowy ani romantyczni kochankowie, czekajacy swych nimf, tylko nielegalni taksowkarze, ktorzy sa tansi i szybsi od taksowek samochodowych. Przecietny kurs miesci sie w kwocie 5-7 yuanow (w zwyklej taksowce 8-10).
Trzecia opcja sa tuk-tuki,

czyli pojazdy nie posiadajace resorow, przerobione domowymi metodami z motorynek, bezlicznikowe, niewygodne, drogie, ale za to pojawiaja sie znikad w miejscach, w ktorych brak taksowek czy motorow i sa wlasnie dlatego cudowne :) Oczywiscie w takim na przyklad Kunmingu ich nie ma - ale tez nadaja sie raczej do podrozowania po bardzo cieplych miejscach - cierpia na calkowity brak izolacji i kompletna nieszczelnosc...

swaty 相親 2

2012-01-18T23:44:00.000+08:00

1)Poniedzialek. Spiewak opery pekinskiej, ktory ostatni miesiac do mnie wydzwanial, zaprasza mnie na obiad. Idziemy we trojke - razem z jego kolega (przyzwoitka?). Facet ma poczucie humoru, m.in. na wlasny temat, wiec w sumie fajnie nam sie gada. Zanim sie spotkalismy, pytal na przyklad, jakiego typu mezczyzni mi sie podobaja. Odpowiedzialam, ze podobaja mi sie podobni do Andy'ego Lau, wiec gdy mnie tylko zobaczyl, zapytal, czy jest moim zdaniem podobny do tej megagwiazdy, a gdy odparlam, ze ekhm... dzisiaj jest bardzo ladna pogoda, zaczal sie szalenczo smiac. I w sumie randka bylaby udana, gdyby nie to, ze zarcie bylo paskudne. Jesli zas chodzi o efekt swatania, to facet popelnil dwa dyskwalifikujace go bledy. Charknal przez okno i zapytal, czy Polska jest w Europie. Wszystkie Europejki pewnie wlasnie kiwaja glowami ze zrozumieniem, ale na przyklad moja swatka w ogole nie zrozumiala, dlaczego te dwie rzeczy, w Chinach normalne, mnie tak zniechecily...
2)Wtorek, poludnie. Saksofonista. JAZZOWY!!!! Prowadzi prywatna szkole saksofonu i gra z zespolem w knajpie w Kundu, rozrywkowej czesci Kunmingu. Bogaty z domu, rodzice to para inzynierow. Gra w badmintona. W srednim wieku i nadal niezonaty. W zasadzie atrakcyjny - ma pasje, lubi dobra muzyke, nie narzeka na brak pieniedzy. Wiec dlaczego nadal jest sam? Coz. Zadna normalna Chinka nie wyjdzie za faceta, ktory zrezygnowal z cieplej posadki i etatu w szkole dla prowadzenia prywatnie korkow i dmuchania bezetatowego w jakims barze. No przeciez ten facet nie jest w stanie jej zapewnic stabilizacji i w ogole. Zwlaszcza i w ogole... Spotklismy sie w wiekszym gronie (moja swatka z mezem, dzieckiem i matka, rodzice delikwenta i my, w zasadzie najmniej zainteresowani ;)). Rodzice mnie polubili, twierdza, ze mam cudowny charakter (hue, hue), ale pod koniec wspolnego obiadu to byla jedyna osoba, ktorej niespecjalnie zalezalo na moim numerze telefonu. Coz...
3)Wtorek, wieczor. Inzynier, a z zamilowania i wzrostu - koszykarz. Cale dnie, a czasem i noce, spedza w pracy. To ten z "Mody na sukces" - znaczy, wszystko o nim wiedzialam od jego Mamy, ktora sprawdzala nasze znaki zodiaku, grupy krwi i ktora dzwonila do mnie kilka razy w tygodniu przez ostatni miesiac. To byly najbardziej tradycyjne swaty. Zostalam zaprowadzona do domu, przedstawiona calej rodzinie. Calej. Z dziadkami, prababcia, ciocia, kuzynkami... Moja swatka towarzyszyla mi w trakcie obiadu, a potem sie dyskretnie pozbierala, zostawiajac mnie na pastwe ekhm tesciowej, ktora sie mna zajmowala w zastepstwie syna. Nie, nie to, ze mnie olal. Po prostu okazalo sie, ze musi zostac dluzej w pracy, wiec przyjechal akurat w czasie, w ktorym trzeba mnie bylo zabrac do akademika :D Wtedy dopiero sobie pogadalismy. Pytam: nie wkurza Cie, ze Ci matka urzadza zycie? A on: Wkurza. Ale lepiej. ze sie spotkalismy, mozemy sie zakolegowac i wtedy nikt nam nie bedzie zrzedzil nad glowa. Co Ty na to? :D Ciekawe, czy gdyby matka wiedziala, jak syn podchodzi do sprawy, tez by kazala kuzynce mowic do mnie per siostro, a na odchodnem wcisnela do reki prezent dla moich rodzicow...

Dobrze sie bawilam, obzarlam sie jak glupek i juz wiem, czym pachna swaty w Chinach. Poza tym mialam sie z czego nasmiewac z Jednym Krzykiem Ptaka. Spotkalam sie z nim po spiewaku opery pekinskiej, ktory zostal zdyskwalifikowany w przedbiegach, wiec JKP spytal: no dobrze, ale powiedzmy jak drugi Ci sie spodoba, to czy spotkasz sie z trzecim? Ja na to, ze pewnie! JKP pokiwal glowa i pozalowal biednych, nieswiadomych konkurencji facetow, a potem zaprosil mnie do Starbucksa na kawe (alez sie szrpnal!). I wtedy mu wyjasnilam, dlaczego sie spotkam z tym trzecim: popatrz, dziewczyna zawsze ma fajnie, bo kazdy facet na pewno zaprosi ja na jakies zarcie albo kawe, dlatego nigdy nie nalezy sie za szybko decydowac :D

przyjaciele od pilki 球友

2012-01-15T20:37:00.000+08:00

To ci, ktorzy mi zmarnowali na tance, hulanki i swawole okres od kwietnia do lipca zeszlego roku :D Gralismy razem w siate, badmintona i pingponga, dlatego sa przyjaciolmi od pilki, a nie od ptaszkow czy kieliszka. Dzis, z racji odwiedzin starych smieci, spotkalam sie oczywiscie i z nimi.
Maly Smok: Alez wypieknialas! (tak, chyba jednak mnie kocha ^.^)
Maly Czarny: Alez przytylas! (nie, zdecydowanie mnie nie kocha. Ale za to jest szczery...)
Maly Hui wzglednie Mala Woda-Pozostala-Po-Plukaniu-Ryzu: Alez masz rozkoszne doleczki w policzkach! (o, dziwne, zawsze sie czepial raczej mojego dlugasnego nosa i blekitnych oczu, ktorych nie mam, ale kto by tam zauwazyl po pijaku...).

豬皮 swinska skora

2012-01-13T22:05:00.000+08:00

Nie, nie bedzie o obuwiu. O ubraniach tez nie. Bedzie, jak zwykle, o zarciu. Zanim sie skrzywicie z obrzydzeniem, zastanowcie sie chwile - przeciez skorke kurczaka, pyszna i chrupiaca, tez lubicie, prawda? No wlasnie.
Ilosc przepisow na swinska skore jest porazajaca. Piecze sie ja, smazy, dusi. Jadlam wielokrotnie, nie zeby to byl jakis moj wielki przysmak, ale duzo kolezanek czesto jada - bo jedzenie skory dobrze wplywa na wlosy, powstrzymuje oznaki starzenia (miedzy innymi niweluje zmarszczki i nawilza skore), chroni przed rakiem, dobrze wplywa na sciegna i stawy i w ogole jestes lekiem na cale zlo.

W takim jednak wydaniu zobaczylam jednak swinska skore po raz pierwszy w Mengzhe. Uprazono ja tak, ze konsystencja i chrupkoscia przypomina flipsy czy inne chrupki. W naszych stronach mozna ja nabyc na wiekszosci targow; spozywa sie je na zimno, umoczone wczesniej w kwasno-ostrym dipie (wszystkie dajskie dipy sa kwasno-ostre ;)). Dip jest zrobiony z dajskiej kiszonej zieleniny, rozpackanej do cna oraz z chilli.

Podobna konsystencje i smak acz inny ksztalt i sposob wykonania modny jest w Tajlandii - dlatego w tajskich knajpach skore swinska podaje sie tak:

czyli w towarzystwie surowych ogorkow i swiezej miety, oraz dipu, ktory najlatwiej opisac jak bardzo pikantny sos pseudobolonski - czyli mielone mieso, pomidory, ale oprocz tego duzo chilli i innych specyfikow. To ostatnie danie jest tak zupelnie absolutnie przepyszne, ze nie da sie mnie odczepic od polmiska, dopoki znajduje sie na nim chociaz odrobinka sosu...

阿桑 Morwusia

2012-01-13T12:20:00.001+08:00

Dzisiaj dosmuca mnie wlasnie 阿桑, tajwanska piosenkarka, zmarla trzy lata temu w wieku 34 lat na raka. Chociaz spiewala "od zawsze", jej kariera zaczela sie dopiero na 6 lat przed smiercia, gdy nagrala 葉子 (liscie),

kawalek "na napisy koncowe" do The Rose 薔薇之戀. Wtedy wlasnie jej lekko zachrypniety glos zaczarowal Tajwanczykow, a wkrotce caly chinskojezyczny swiat. Jednak juz pod koniec 2008 roku okazalo sie, ze ma raka piersi w koncowym stadium. Pol roku pozniej nie zyla.
A tu moja ukochana piosenka: To samotnosc spiewa 寂寞在唱歌

A Sang to moja czolowa dosmucaczka; jej piosenki wzruszaja mnie tak samo nawet po setnym wysluchaniu...

koniec semestru 期末

2012-01-12T18:48:00.002+08:00

Gdy zaczynalam prace jako nauczycielka angielskiego, nie sadzilam, ze:
1)zakocham sie w uczniach,
2)bedzie mi sprawiac taka radosc przebywanie z nimi,
3)odniose sukces pedagogiczny,
4)przytyje z piec kilo mimo codziennego biegania z przedszkolakami
5)bedzie mi sie podobac ta robota...
Kilka dni temu jeden z czterolatkow usiadl mi na kolanach i powiedzial, ze chce sie ze mna ozenic. Nie zabilam go smiechem, co sprawia, ze czuje sie jak markowy pokerzysta, za to zapytalam, jak zamierza to zorganizowac. Powiedzial, ze zaprosi mnie do domu, zebym poznala jego rodzicow, a potem na kolacje. I ze on stawia. Bo on ma oszczednosci. I wie, ze jak facet sie chce ozenic, to musi postawic dziewczynie kolacje. Wyrazilam watpliwosc, czy rodzice mnie polubia w charakterze przyszlej synowej, na co moj narzeczony powiedzial, ze juz z rodzicami o tym rozmawial i bardzo sie ucieszyli :D Widocznie nie umieli zachowac tak pokerowej twarzy jak ja :D
Bedzie mi Was brakowac!

我開始當英文老是的時候沒想到:
1)我愛上我的學生,
2)跟他們上課讓我這麼開心,
3)我的教育法能這麼好,
4)我能長胖 (雖然天天陪小娃娃跑來跑去, 但還是長五公斤, 我的馬呀!!!),
5)我迷上這份工作...
幾天前一個四歲的小帥哥,坐著在我的大腿上像我求婚. 我保持撲克臉, 並沒有笑他, 只問他想把這件事情怎麼安排. 他說他請我到他家跟他父母一起吃飯, 然後請我在外面吃個飯. 他請客. 他有錢. 因為他知道男的想結婚就要付出, 一定要請女的吃飯. 我跟他說: 那如果你的父母不喜歡我怎麼辦? 他說他已經告訴父母我們倆的事情, 他父母還算高興! 哈哈, 我想他父母肯定保持不了撲克臉...
我會想死他們啦...

黑人牙膏 murzynska pasta do zebow

2012-01-12T13:49:00.001+08:00

Czolowa marka Hawley&Hazel Group, ktora z kolei od lat osiemdziesiatych XXw. reprezentuje w Chinach Colgate-Palmolive, ale opisywana jest nadal jako H&H na naszej murzynskiej pascie.
Historia pasty siega roku 1933, kiedy to po raz pierwszy zostala wyprodukowana w Szanghaju. Na poczatku reklamowano ja jako paste, ktora sprawi, ze zeby Chinczykow beda tak biale jak zeby murzynow. Tak wygladaly opakowania:

a angielska nazwa pasty brzmiala Darkie. Kiedy Chiang Kai-Shek uciekl na Tajwan, zabral ze soba te firme, ktora po wielu perturbacjach sprzedala sie Colgate. W swojej blisko osiemdziesiecioletniej historii firma produkowala rozne produkty: od past i szczoteczek do zebow, przez zele do kapieli, lekarstwa, kosmetyki itd. Najwazniejszym jednak produktem jest od zawsze nasza murzynska pasta, ktora jednak w latach dziewiecdziesiatych przestala byc murzynska, lecz tylko w polowie... Angielska nazwe zmieniono bowiem z rasistowskiego Darkie na podobne Darlie (zaloze sie, ze wiekszosc Chinczykow w ogole nie zwrocila na zmiane uwagi), ale chinska nazwa pozostala ta sama: "pasta do zebow czarnych ludzi" i to mimo wstawienia obrazka bialego faceta na opakowaniu!

Wtedy tez nastapil wielki powrot pasty z Tajwanu i Hongkongu do Chin. Oczywiscie sporo bylo i jest podrobek tego produktu: trzeba uwazac, zeby nie kupic "pasty do zebow czarnej siostry"(黑妹牙膏), "pasty do zebow bialego czlowieka"(白人牙膏) i "pasty do zebow zielonego (WTF??!!) czlowieka" (綠人牙膏), sprzedawanych w Chinach czy na Tajwanie.
A pisze o niej dlatego, ze w asortymencie oprocz oczywistych oczywistosci w stylu pasty mietowej, pasty wybielajacej, pasty dla osob o wrazliwych dziaslach itp. maja moje ukochane pasty herbaciane: z zielona herbata,

z chryzantemowym longjingiem i z herbata biala. Wszystkie trzy bardzo, bardzo mily smak w ustach zostawiaja...
A TUTAJ ich stonka. Mozna zauwazyc, ze maja 4 wersje: chinska uproszczona, chinska tradycyjna, angielska i... tajska - bo od samego poczatku w Tajlandii cieszyla sie ta marka duza popularnoscia. Obecnie jest sprzedawna rowniez w Malezji i Singapurze.

...ojniak z Gansu 甘肅...哥

2012-01-11T13:35:00.000+08:00

Kolega z pracy zaprosil mnie na spacer i kolacje. Nie pierwszy raz zreszta, ale raczej niespodziewanie, bo pierwszy raz byl jakies trzy i pol miesiaca temu, zaraz po mojej przeprowadzce do Jinghongu. On tez nietutejszy - pochodzi z okolic miedzy Mongolia a Tybetem, czyli jest polnocnym dzikusem zywiacym sie glownie roznymi typami makaronow i pierogow. Pochodzi z malej wioski z okolic Lanzhou, takiej malej, ze nadal uzywaja kangow zamiast centralnego ogrzewania, a w tych kangach pala wysuszonym krowim lajnem... To pewnie styl zycia malej, zimnej wioseczki, nakazuje mu sie kapac nie czesciej, niz to absolutnie potrzebne, zeby widziec rysy swojej twarzy w lustrze. Poki jednak czlowiek trzyma sie wystarczajaco daleko ewentualnie ma katar, Krolewskie Trzesienie Ziemi jest milym kompanem. Od skonczenia studiow podrozuje po Chinach - kilka miesiecy w kazdym miejscu, nigdzie na stale; utrzymuje sie dajac korepetycje z matmy, fizyki, chemii, geografii i historii. Na moje oko moglby tez dawac korki z literatury, ale on nie narzeka na brak uczniow, wiec po co ma sobie zawracac glowe jeszcze jednym przedmiotem?
Trzesienie Ziemi lubi lazikowac po okolicy - co u Chinczykow nie jest normalne, bo przeciez po co chodzic po wsiach, skoro mozna pojsc na wyzerke albo karaoke, a najlepiej jedno i drugie? Dlatego nie zdziwilam sie, ze mnie zabral na spacer - przeciez wiadomo, ze biali kosmici tez lubia chodzic po gorach i inne takie.
Pierwsza godzine spedzil na wypytywaniu mnie o wszystko, lacznie z niesmiertelnym pytaniem czy mam juz chlopaka i czy podobaja mi sie Chinczycy, a potem zaczal opowiadac o sobie. Dopiero, gdy doszedl do etapu po skonczeniu studiow, zorientowalam sie, o co mu chodzi.
"Tak wiec skonczylem studia. Mama chciala mnie natychmiast ozenic, bo wiesz, u nas w malych miasteczkach i na wsiach to szybko idzie. Ja sie postawilem - co mam sobie mlynski kamien u szyi wiazac; mlody jestem ciekawy swiata, wiec zaczalem jezdzic po kraju. Tam, gdzie mi sie nie podoba, zostaje tylko, zeby pozwiedzac. Ale jesli mi sie gdzies podoba, probuje znalezc prace - i zazwyczaj mi sie udaje, bo korepetytorow wszedzie trzeba, a malo ktory nauczyciel w Chinach sie godzi na takie warunki pracy - pensja uzalezniona od ilosci uczniow, brak stabilizacji...
No i dotarlem do Jinghongu. Tobie tez sie tutaj podoba, prawda? Cieplo, mili ludzie, pogodna i przyjazna atmosfera. I tak sobie pomyslalem, ze jesli znajde odpowiednia dziewczyne, to tu zostane, razem z nia. Ale wiesz jakie sa Chinki - jak facet nie ma wlasnego mieszkania i samochodu, to w ogole nie zwracaja na Ciebie uwagi. Poza tym one sie niczym nie interesuja, wyobrazasz sobie? Potrafia przesiedziec caly weekend przed telewizorem albo na zakupach. Probowalem zebrac tu sobie ekipe do wycieczek krajoznawczych, ale sami faceci sie pozglaszali, ani jednej dziewczyny. A Ty lubisz lazic, prawda?[...]Ostatnio zadzwonilem do Mamy i powiedzialem jej, ze poznalem sliczna dziewczyne z Polski, madra, oczytana, lubi chinska kulture... I wiesz, co moja mama na to? Synku, na co czekasz, przeciez wiesz, ze mieszane dzieci sa sliczne i inteligentne![...]I tak sobie pomyslalem: moze zechcialabys pojechac ze mna do mojego domu rodzinnego? Tam jest tak pieknie! Moglibysmy pojechac na Swieto Wiosny i wrocic w drugim semestrze...".
Rozmawial ze mna drugi raz w zyciu. DRUGI! Widac dobrze maskowalam obrzydzenie spowodowane jego mocno nieswiezym zapachem, skoro pomyslal, ze istnieje jakakolwiek szansa, ze moglabym go polubic... Jak widac, problem niedoboru kobiet w Chinach staje sie coraz bardziej palacy...

PS. przystojniak to po chinsku 帥哥, czyli doslownie przystojny starszy brat. Jako, ze mojego kolege ciezko nazwac przystojnym, wiec z okreslenia zostala tylko druga czesc, co sprawilo, ze i w polskim tytule obcielam pierwsza czesc wyrazu przystojniak ;)

owoce 水果

2012-01-10T12:58:00.000+08:00

Gdy bawie sie z moimi przedszkolakami, czesto przynosza mi ksiazeczki do poczytania. Siadam z uroczysta mina na miniaturowym krzeselku i na chybcika wymyslam po angielsku historyjki pasujace do obrazkow. Byl sobie zolty piesek... no, jakiego koloru byl piesek? A dzieci krzycza: yellow, yellow! DOG, DOG!!!
Czasem jednak trafiaja sie ksiazki bez historyjek, tylko z samymi obrazkami przedmiotow roznych kategorii. Na pewno wszystkie mamy zetknely sie z ksiazeczkami, ktore przedstawiaja warzywa, zawody, pojazdy, roslinki itd. Dzis wpadly mi w rece owoce. Nie spodziewalam sie, ze czesci najwazniejszych owocow w ogole nie bede znac i na pytania dzieci: a jak sie to nazywa po angielsku? nie bylam w stanie udzielic odpowiedzi. Bo poza bananami, jablkami i pomaranczami w ksiazeczce znalazly sie yunnanskie owoce pierwszej potrzeby, ktore w analogicznych polskich wydawnictwach nie wystepuja. Papaja, mango, granat, longan, morela, persymona, durian, lichi... No ale te akurat byly proste. Do tych, ktore mnie zagiely naleza: niesplik japonski 枇杷， woskownica 杨梅， ogorek melon 香瓜， figa 无花果（nie dlatego, ze nie wiedzialam, jak jest po angielsku, tylko dlatego, ze na zdjeciu byly swieze, a nie suszone, a ja swiezych w zyciu nie widzialam... a nawet jesli widzialam, to nie wiedzialam, ze to one :P） oraz glog 山楂.
No i jeszcze te owocki, ktorych nazwy chinskie mnie rozbroily: na pierwszym miejscu krokodyla gruszka 鳄梨，czyli awokado. Miejsce drugie: bezkwietny owoc 无花果 figa, lotosowa mgla 莲雾 - wodne jablko czyli czapetka samarangijska, gorski bambus 山竹 - mangostan i moja ulubiona brzoskwinia makaka 猕猴桃 - kiwi (na Tajwanie kiwi nazywaja sie 奇异果，co jest przelozeniem fonetycznym, wiec mnie zaskoczono :P).
Kiedy czlowiek zaczyna watpic, czy kiedykolwiek nauczy sie porzadnie chinskiego?
Kiedy odkrywa, ze po siedmiu latach nauki jezyka uczy sie nowych wyrazow z ksiazki dla przedszkolakow...

旺子 swinska krew

2012-01-10T12:14:00.000+08:00

Co sie gotuje w tym woku? Kayka, odsun sie od komputera, bo znowu zaslinisz klawiature :P Tak. To jest swinska krew. Nazywana roznie: swinska czerwien, mieso w plynie, krwiste tofu, kwiaty krwi... W moich rejonach, zeby uniknac niesmacznego krwistego znaku 血， uzywa sie w menu znaku 旺 - pomyslny, kwitnacy. Cholera wie, dlaczego. Tak nazwana krew swinska jest absolutnie nieodgadniona dla Chinczykow z polnocy, ktorzy uzywaja raczej wersji "血塊".
Dlaczego ja spozywamy, poza niezaprzeczalnymi walorami smakowymi? Dziala przeczyszczajaco, oczyszcza organizm, wspomaga prawidlowa gospodarke hormonalna, poprawia jakosc naszej wlasnej krwi, a poza tym podobno dziala upiekszajaco ;) Bogata w witaminy B2, K i C, a takze w bialko, zelazo (wskazana dla anemikow), kobalt (niedobor kobaltu powoduje zaburzenia procesu krzepniecia krwi), fosfor i wapn, latwo przyswajalne przez organizm, ma poza tym wlasciwosci zupelnie absolutnie nie do przecenienia przez nauczycieli - podobno pomaga sie pozbyc z organizmu szkodliwych pylkow, a wiec i pylu z kredy...　Ponadto leczy bole glowy, omdlenia, pomaga sie pozbyc pasozytow z naszego organizmu. Chinscy lekarze polecaja to danie przede wszystkim ludziom starszym (zapobiega wapnieniu tetnic), kobietom w ciazy i karmiacym oraz dzieciom (zapobiega anemii), osobom cierpiacym wskutek migren, osobom o wysokim cholesterolu, zbyt wysokim cisnieniu, z problemami gastrycznymi, chorobami watroby. Natomiast ci z przewleklymi chorobami przewodu pokarmowego powinni sobie raczej ten przysmak podarowac.
Krew mozna spozywac na surowo (oczywiscie dobrze by bylo miec gwarancje zdrowia ubitej swini), co kiedys juz mi sie zdarzylo pokazac, w postaci ususzonej badz po ugotowaniu. Mozna tez smarowac, ale po co marnowac takie dobre jedzenie, prawda? :D W trakcie spozywania trzeba jednak uwazac, zeby nie laczyc krwi z trawa morska (spowoduja zatwardzenie).
Chcecie sprobowac?
1) Kostki "krwistego tofu" kroimy na plasterki i smazymy da duzym ogniu z cebulka zielona, imbirem i czosnkiem.
2) Kroimy krew na paseczki, mieszamy z ugotowanym makaronem ryzowym i ogorkiem, podajemy na zimno.
3) Krew, chuda wieprzowine i seler naciowy drobno siekamy. W tym czasie przygotowujemy podstawe keiku ryzowego: gotujemy ryz w dwukrotnie wiekszej ilosci wody, niz zazwyczaj. Gdy ryz jest juz lekko rozgotowany, dodajemy miazge z pierwszych trzech skladnikow i rozprowadzamy rownomiernie w garnku. Doprowadzamy do wrzenia i gotowe. Potrawa ta jest szczegolnie polecana malym dzieciom powyzej 8 miesiaca zycia.
4) Najczesciej spotykana jest jednak zupa: najczesciej gotujemy ja po prostu z chudym miesem, makaronem ryzowym i jakimis warzywkami.
Ze wzgledu na dosc silny zapach, mimo ze "krwiste tofu" jest sprzedawane juz ugotowane, najlepiej je zagotowac w domu raz jeszcze - pomoze to pozbyc sie dosc uporczywego zapachu. Bardzo specyficzny smak krwi mozna zagluszyc cebula, imbirem i papryka chilli, a najlepiej odwiecznym partnerem krwi - czosnkiem bulwiastym; na tej samej zasadzie przykrego zapachu mozna sie pozbyc przy pomocy dodania odrobiny wina ryzowego/jakiegokolwiek niskoprocentowego i taniego alkoholu. Zreszta, lekarze nie polecaja spozywania krwi solo - lepiej dodac chocby ogorki czy inna zielona cebulke.
W dajskich regionach, gdzie czolowym przysmakiem sa pikantne kiszone liscie (moga to byc rozne kapusty i salaty, wazne, zeby sie ukisily z chilli), czesto przyrzadza sie zupe z krwi, doprawiona wlasnie tymi liscmi, ktore, rozgotowujac sie w zupie, nadaja calosci kwasno-ostry smak, tak ukochany przez Dajow:

Polecam!

dobry dzien 美好的一天

2012-01-09T20:24:00.000+08:00

Bylo wiadomo, ze jest dobry od skonczenia wizyty u dentysty :) Potem zrobil sie jeszcze przyjemniejszy. Dzieci pamietaja piosenki sprzed paru miesiecy, wiec czuje sie spelniona pedagogicznie. Obzeram sie z przerwach ciasteczkami z glogu, wiec jest mi smacznie. Ale najlepsze jest, ze kumpela z pracy obdarowala mnie herbata. Nie biluochun, nie longjing - ot, herbata z jej wlasnego ogrodka, przez nia ponazrywana, uprazona, pozwijana i ususzona ^.^
跟牙醫見完面美好的一天就開始啦. 孩子們還記得我教過他們的歌, 我在吃我愛吃的三角山楂,但最美的事情就是: 我的同事送給我茶葉. 不是碧螺春, 不是龍井. 是她在自己的花園裡自己擦,然後自己殺青,自己準備好的茶葉! 好喝極了!!...

牙醫 stomatolog

2012-01-09T13:24:00.000+08:00

Dwa tygodnie temu rozbolal mnie zab. Nauczona doswiadczeniem stwierdzilam, ze nie moge czekac i wybralam sie do tutejszego szpitala miejskiego. Stanawszy w progu sali stomatologicznej

mialam ochote wyjsc i nigdy nie wrocic. Brrr. No ale zab boli, i to tak, ze uniemozliwia spanie. Nawet po srodkach przeciwbolowych. Zostaje.
Piatka lekarzy zaczela dyskutowac, kogo wyslac do prowadzenia rozmow z kosmitka. Nie, ja nie umiem po angielsku. Ty, a zeby bialych sa takie same jak nasze? W koncu jeden mlodzieniec, przystojny (jak sie pozniej okazalo) i nieglupi stwierdzil: przeciez jak otworzy usta, to bedzie wiadomo, o co jej chodzi, prawda? I powital mnie wdziecznym acz cokolwiek niesmialym "Hello", ktore stanowi polowe jego anglojezycznego slownika ;)
Usmiechnelam sie don, powiedzialam, co mi dolega, powiedzialam, ze sie boje dentystow i ze jesli trzeba bedzie mi wiercic w zebie, to ja prosze o morfine, czym rozladowalam napiecie, a usmiechniety mlodzieniec zaprowadzil mnie dumnie do swojego fotela i zaczal badac moj stan uzebienia, w miedzyczasie prowadzac wywiad srodowiskowy (od "jak dlugo sie uczysz chinskiego" po "czyli bedziesz tu jeszcze co najmniej pol roku? Swietnie!").
Po zapakowaniu lekarstwa nakazal mi przyjsc za dwa tygodnie.
Dzis mijal termin, wiec sie wybralam.
Spodziewalam sie wszystkiego, ale nie dentysty-sadysty, ktory na moj widok krzyknie z usmiechem moje imie, odprawi krolewskim gestem innych pacjentow i lekarzy, a na niesmiala propozycje stazystki, ze moze ona sie mna zajmie, bo juz prawie przerwa obiadowa, a moj dentysta sie przeciez spieszy, z pelnym wyzszosci usmiechem odpowie: NIE! ONA JEST MOJA!!!!
:D
Moja przyjaciolka, uslyszawszy te historie, zadala tylko jedno pytanie: "Zonaty?" :D

侃侃滴答 Kan Kan Tik-tak

2012-01-08T11:15:00.001+08:00

Kilka dni temu wieczorem w samochodzie uslyszalam te piosenke. Na zewnatrz ciemnosci egipskie, usypiajacy warkot silnika, intymna atmosfera - to wszystko sprawilo, ze ta piosenka trafila prosto do serca. Pozniej odkrylam, ze Kan Kan to zadna wielka gwiazda, tylko internetowa piosenkarka - cieszaca sie jednak na tyle duza popularnoscia, ze wydala juz 4 albumy, a jej piosenek pelno w KTV.

嘀嗒嘀嗒嘀嗒嘀嗒
Tik-tak tik-tak tik-tak tik-tak
时针它不停在转动
wskazowka krazy nieublaganie
小雨她拍打着水花
krople deszczu wywoluja male fale
嘀嗒嘀嗒嘀嗒嘀嗒
Tik-tak tik-tak tik-tak tik-tak
是不是还会牵挂他
czyzbym nadal sie nim przejmowala?
嘀嗒嘀嗒嘀嗒嘀嗒
Tik-tak tik-tak tik-tak tik-tak
有几滴眼泪已落下
- i juz spadlo kilka lez

嘀嗒嘀嗒嘀嗒嘀嗒
Tik-tak tik-tak tik-tak tik-tak
寂寞的夜和谁说话
z kim rozmawiac w samotna noc?
嘀嗒嘀嗒嘀嗒嘀嗒
Tik-tak tik-tak tik-tak tik-tak
伤心的泪儿谁来擦
ktoz otrze lzy po zranieniu serca?
嘀嗒嘀嗒嘀嗒嘀嗒
Tik-tak tik-tak tik-tak tik-tak
整理好心情再出发
wyrusze dopiero, gdy uporzadkuje nastroj
嘀嗒嘀嗒嘀嗒嘀嗒
Tik-tak tik-tak tik-tak tik-tak
还会有人把你牵挂
jeszcze znajdzie sie ktos, kto sie bedzie o Ciebie martwil.

Problem z przeziebieniami

2012-01-04T22:14:00.000+08:00

Polega na tym, ze sa dwa typy. Jeden to przeziebienie - czyli spowodowany zimnem, zmeczeniem i brakiem odpornoscil najczesciej przydarza sie na jesieni i w zimie. Mozesz zostac przewiany, usiasc w przeciagu, usiasc na zimnym kamieniu - w kazdym razie powodem jest zimno. Drugi to calkowite przeciwienstwo - przegrzanie, ktore daje w efekcie problemy z plucami, zapalenia gornych drog oddechowych. Jak je jednak, tak na pierwszy rzut oka, odroznic? Otoz szalenie latwo: w pierwszym wypadku lamie nas w kosciach, boli nas tyl glowy i kark, ale nie mamy wysokiej goraczki i sie nie pocimy, mamy zatkany nos albo lejacy, wodnisty katar, caly czas jest nam zimno, ewentualnie boli nas lekko zaczerwienione gardlo, a takze odkrztuszamy wodnista bialozota flegme. Jesli chce nam sie pic, to raczej rzeczy gorace. W drugim wypadku mocno goraczkujemy, boli glowa, pocimy sie, gardlo mocno czerwone i napuchniete, flegma zoltozielona i mocno lepka, katar zoltawy, caly czas chce sie pic, koniec jezyka jest czerwony, a poczatek ma bialawy nalot. W dodatku czesto mamy zatwardzenie i jeszcze nierowny puls. Najczesciej zdarza sie na wiosne i w lecie. W tych dwoch wypadkach leczenie musi byc kompletnie inne - w pierwszym wypadku mamy spozywac produkty "gorace", a w drugim "zimne", zeby wyregulowac wewnetrzna temperature organizmu. W pierwszym wypadku musimy sie opatulac, zeby utrzymac sie w cieple, a w drugim juz niekoniecznie.

Przeziebienie leczylo sie dawniej przede wszystkim mahuangiem 麻黄， czyli efedryna, jednak ze wzgledu na duza ilosc skutkow ubocznych teraz sie juz raczej od tego odchodzi.
*Trzeba sie ogrzac. Wypocic. Dlatego lekarstwo numer jeden to syrop z cebuli, zupa/herbata z imbiru i wszystko inne, co ogrzewa.
*Moczymy stopy w goracej wodzie z dodatkiem odrobiny spirytusu (polecam!)
*Jesli nos jest zatkany, trzeba pic goraca przegotowana wode (nie herbate!), wowczas powinno troche "puscic".
*jesli mamy cynamon w lasce, gotujemy go na malym ogniu (mozna dodac troche cukru), gdy sie zrobi zupa, pijemy.
*zupa imbirowo-rzodkwiowa: imbir w paseczki, rzodkiew w plastry, w proporcjach 1:2. Wrzucamy do wody, gotujemy 10-15 minut, dodajemy troche brazowego cukru, gotujemy, az sie rozpusci i pijemy, poki gorace, raz dziennie.
*zupa kolendrowo-cebulowo-imbirowa. Wszystko pociekac, zalac woda, gotowac 10-15 minut, spozywac 2 razy dziennie, nie krocej niz 3 dni pod rzad.
*herbata imbirowa: imbir (1/3 szklanki)obieramy ze skory badz czyscimy szczoteczka do zebow, tluczemy tluczkiem do miesa, zalewamy wrzatkiem, parzymy pod przykryciem 5 minut, dodajemy brazowy cukier badz miod, piejmy poki gorace (jak jest zimne, to nie dziala). NIE WOLNO sie potem doziebic! Trzeba sie zapakowac pod kolderke i wypocic.
*jak ktos sie zna na ziolach i chwastach, niech pojdzie nazbierac rzepienia pospolitego (w Polsce jest uwazany za trujacy chwast, w Chinach za lekarstwo :P), po obraniu z kolcow trzeba toto podsmazyc, dodac jajka, zrobic jajecznice. Trzeba jesc kilka dni pod rzad, zeby poskutkowalo.　
*kleik ryzowy z wodka i cebula: siekamy drobno cebule, wkladamy z ryzem do garnka, zalewamy duuza iloscia wody, do ktorej dodajemy troche wodki i gotujemy kleik, ktory spozywamy na bardzo goraco.
*prosta zupa cebulowa: gotujemy posiekana cebule, pijemy przed polozeniem sie do lozka, bo tez dziala napotnie. Najlepiej polaczyc z moczeniem nog w goracej wodzie.
*mozna tez z miety, czosnku i imbiru zrobic paste, ktora trzeba rozsmarowac na pepku i przykryc plotnem/gaza, codziennie zmieniac opatrunek.

Jak sie leczyc przy tym drugim typie, przegrzaniu?
Skoro mamy za duzo goraca, trzeba sie wewnetrznie ochlodzic. W Chinach czesto do tego sluzyly lekarstwa z kamieni nerkowych krow, ale dzis w wiekszosci sa to syntetyczne zamienniki, ktore raczej nie sa mocno pomocne. Syropy z wiciokrzewu japonskiego tez sa git - ale raczej nie do dostania w Polsce.
*pijemy herbate, moze byc zielona, a najlepiej chryzantemowa z owocem buddy badz z forsycji. Najlepiej sprawdzilby sie urzet barwierski, ale w Polsce rzadko mozna sie nan natknac.
*Mieta! Do picia, do wcierania, do inhalacji. Do picia to wiemy. Do inhalacji - rozdrabniamy na proszek i gotujemy, a potem sie inhalujemy.
*Do nacierania: mieszanka mietowo-cebulowo-winna. Zalewamy posiekana cebule ciepla woda, dodajemy esencjonalny napar z miety i wino, mieszamy i smatujemy tym paskudztwem skronie, zgiecia lokci, wnetrze dloni, spod stop, piersi, plecy, kosc ogonowa. Mocno wcieramy.
*Myjemy sie woda z mieta i chryzantema.
*robimy sobie kleik z mieta (do gotujacego sie w duzej ilosci wody ryzu dodajemy napar z miety).
*gotujemy gruszki (pokrojone na plasterki, ale w skorkach) z bingtang (cukrem w kamieniu), od biedy ze zwyklym cukrem bialym.

chinska metoda na przeziebienie

2012-01-04T20:32:00.002+08:00

Po pierwsze: nie jesc owocow. Wiele owocow jest z natury "zimnych", wiec Cie "doziebia" zamiast pomoc.
++Jesc delikatnie przyprawione potrawy, unikac rzeczy pikantnych, kwasnych i zimnych, smazonych.
++Z rzeczy, ktore sie zgadzaja - herbatki rozgrzewajace, pozwalajace sie wypocic. U nas lipowa, u nich imbirowa - bierzemy korzen imbiru, obieramy go ze skorki, ale najlepiej szorujemy druciakiem z brudu zamiast obierac, rozciapujemy tluczkiem do miesa, zalewamy wrzatkiem, dodajemy miodu/cukru. Powinien byc to napoj tak mocny, ze pali morde i tak napotny, ze trzeba zmienic posciel w godzine po wypiciu.
++Zgadza sie rowniez plukanie gardla woda z sola, najlepiej co najmniej dwa razy dziennie - nie tylko jesli Cie boli gardlo, ale rowniez po to, zeby wybic bakterie.
Wrocmy jednak do owocow i kwestii produktow spozywczych "zimnych" i "goracych"? Zgodnie z chinska medycyna, pozywienie mozna podzielic na 5 zasadniczych grup:
*zimna 寒、
*chlodna 凉、
*ciepla 温 i
*goraca热 plus
*grupa zerowa 平, ktora nic nie zmienia w naszym organizmie.
Generalnie chlodnymi i zimnymi rzeczami karmimy ludzi, ktorzy maja za duzo wewnetrznego ciepla, co widac na przyklad po tym, ze maja stany zapalne gardla, skory itp. Przecietny Chinczyk spojrzy na Twoja, pokryta pryszczykami, twarz i bedzie wiedzial, ze zezarlas za duzo slonecznika/czekolady i sie wewnetrznie przegrzales, wiec musisz sie ochlodzic produktami zimnymi. Z drugiej strony, jesli sie zaziebisz i powinienes sie rozgrzac, Chinczyk odbierze Ci herbate， kapuste i seler(wszystkie trzy zimne), a zacznie karmic cebula, czosnkiem, kolendra, imbirem (swiezym, nie suszonym!) czy czosnkiem bulwiastym(cieple).
Wrocmy do owocow. W rzeczywistosci jest sporo takich, ktore sa z natury cieple/gorace, wiec nie wszystkich trzeba sie bac, ale najpierw wymienie te, ktore, jako zimne z natury, trzeba omijac w trakcie zaziebien：
gruszki, pomidory, kokosy, pomelo, banany, marakuje (meczennice jadalne), mangostany, arbuzy, melony, persymony, grejpfruty, kiwi.
Niezbyt wskazane sa takze owoce chlodne: truskawki, mango i niesplik japonski (czesty skladnik syropkow przeciwkaszlowych).
Do owocow cieplych, czyli tolerowanych przy naszej chorobie zaliczamy: rambutany, pomarancze, longany, brzoskwinie, granaty, nektarynki, kumkwaty (kocham kumkwaty, bo sie ich nie obiera ze skorki!), liczi, owoce glozyny pospolitej czy wisnie. Najlepszy dla przeziebielcow bylby durian, bo jest goracy, ale jakos nie widze Polakow zajadajacych sie tym mocno smierdzacym owockiem... Chociaz, z drugiej strony, jak ma sie zatkany nos... ;)
Sa jeszcze owoce srednie, ktore ponoc nie szkodza, ani nie pomagaja: sliwki, papaja, ananas, jablko cukrowe, borowki, jablka, dzakfruty, cytryny, maliny, pitaje, oliwki, figi czy winogrona.
No i jeszcze picie: staramy sie unikac herbaty. Herbata wyziebia, kazda. Jesli juz koniecznie herbata, to nie zielona, tylko czarna albo puer. Pozywny rosol. Koniecznie. Najlepiej z dodatkiem czosnku (glowka) i imbiru (caly korzen). Brzmi dziwnie, ale rzadzi :)
PS. Wszystkie owoce kandyzowane i suszone sa owocami cieplymi, wiec w trakcie zaziebien mozemy bezkarnie obzerac sie figami i rodzynkami :D

kielbasa 香腸

2012-01-04T12:55:00.000+08:00

Wspomnialam o swiniobiciu u kolezanki z Mengzhe, prawda? Swinia zostaje wykorzystana do konca. W kazdym domu gospodynie wiedza, jak przyrzadzic kielbase, ktora potem jest suszona na ganku. Jak przyrzadzic? Do oczyszczonych jelit wkladamy papke z miesa wymieszanego z tofu i przyprawami: sola, pieprzem syczuanskim, galka muszkatolowa i anyzem gwiazdzistym. Uwaga: wiekszosc kielbas w Chinach nie jest wedzona czy gotowana, wiec przed spozyciem nalezy je poddac obrobce termicznej.

Nie moge sie doczekac, kiedy wyschnie... ;)

tamaryndowiec 酸角

2012-01-04T12:13:00.001+08:00

Mialam zrobic wyczerpujacy wpis o tamaryndowcu, bo to on wlasnie widnieje na zdjeciach. Pyszny, slodkokwasny miazsz wewnatrz zdrewnialych, dojrzalych strakow; wygladajace jak kamienie szlachetne nasiona - jest dosc powodow, zeby opisac to cudo, ktorego ostatnio pelno u mnie na kazdej ulicy. Z riserczu wynika jednak, ze ktos mnie uprzedzil: TUTAJ znajdziecie wszystkie najwazniejsze informacje o mojej nowej milosci...

Mengzhe 勐遮镇

2012-01-03T21:52:00.000+08:00

Wczoraj wybralam sie do miasteczka Mengzhe. Buu, ta nazwa w ogole mnie nie przekonuje, o ilez lepsza jest nazwa dajska: Miejsce-ktore-opromienia-slonce! Wybralam sie tu jednak nie z powodu nazwy. Nie dlatego tez, ze zyje w nim fascynujaca mieszanka Dajow,

Hanow, Hani, Lahu, Wa, Blang i innych mniejszosci. Nie dlatego, ze tak naprawde ma malo wspolnego z miasteczkami w naszym rozumieniu (u nas w miasteczkach nie wlocza sie po ulicach krowy).

Nawet nie ze wzgledu na piekne gorskie krajobrazy. Po prostu - w domu rodzinnym kolezanki z pracy bylo swiniobicie i zaprosila mnie na wyzerke. Im wiecej jednak czytam o Mengzhe, tym bardziej mnie ono ciekawi, wiec podziele sie z Wami moja wiedza. Polozone jest miasteczko w powiecie Menghai, lezy w gorach (1172-2147m n.p.m), a wysoka wilgotnosc powietrza i mile memu sercu temperatury (do 40 stopni) sprawiaja, ze jest to kraina mlekiem i miodem plynaca. Jakim cudem miasteczko ma taka roznice w wysokosciach? W Chinach nazwa 镇 moze odnosic sie albo do rzeczywistego miasteczka - ulice, poczta, bazar, dworzec autobusowy itp., albo do terenu, obejmujacego liczbe ludzi odpowiednia dla miasteczka (w tym wypadku ok. 50 tys. ludzi), a mieszkajaca po wsiach. Pozbierawszy wsie nalezace do miasteczka Mengzhe, otrzymujemy wlasnie taka roznice poziomow.

Po wsiach mieszkaja oczywiscie glownie mniejszosci (prawie 94% populacji), a Hanowie to glownie przedstawiciele rzadu i firm panstwowych - zalozono tu na przyklad cukrownie, w ktorej pracuje duza ilosc miejscowych. Druga czesc Hanow badz mieszancow Hano-mniejszosciowych to potomkowie inteligencji, zsylanej za czasow rewolucji kulturalnej na wies. To ta inteligencja w latach '50 badala tutejszych ludzi i ziemie, to dzieki nim wyodrebiono tutejsze grupy etniczne i to oni sprawili, ze zaczeto tu uprawiac trzcine cukrowa. Zadzieraja wiec nosa i uwazaja, ze to dzieki nim pojawila sie w Mengzhe kultura. To nieprawda. Kultura istniala od dawna, ale dzieki Hanom (przez Hanow?) pojawil sie przemysl i jego trzy najwazniejsze odnogi: uprawa ryzu na duza skale, uprawa trzciny cukrowej i uprawa herbaty na duza skale. Oczywiscie, zarowno ryz, jak i herbata to produkty, ktore "od zawsze" tu hodowano. Ale herbata tradycyjnie byla zbierana z wielkich drzew herbacianych, a nie malych krzakow hodowanych pod zbiory, a ryz nie szedl na eksport, tylko byl uprawiany na wlasne potrzeby. Teraz tam, gdzie nie ma ryzu, jest herbata i trzcina cukrowa. Zwlaszcza herbata rosnie prawie wszedzie, wszystkie pagorki przy drodze sa nia obrosniete :) Oprocz tego oczywiscie poluja - sporo tu dzikiego ptactwa - a takze hoduja ryby na polach ryzowych (wielka popularnoscia ciesza sie przede wszystkim karpie, tilapie zblizone do naszych okoni i inne tolpygi),

zbieraja grzyby itd. Pierwsze wzmianki o tym miejscu pochodza juz z XII wieku, ale zeby dokladniej opisac hisorie rejonu, musialabym dluzej poszperac, w zrodlach tajskich i birmanskich przede wszystkim, bo te okolice dlugo nalezaly do Chinczykow tylko na papierze (przypomina nam o tym chocby sklad etniczny wiosek, raczej nie skladajacy sie z etnicznych Chinczykow). Jako tako radza sobie z panowaniem zaledwie od pieciuset lat ;) Zgodnie z legenda, w dawnych czasach ziemie te byly okupowane przez zakletego zolwia, zakletego weza i zakletego orla, ktore dreczyly ludnosc, mieszkajaca nad wspanialym, po ktorym dzis sladu nie ma. Dajski smialek Shaodimie zalatwil jednak zle stworzenia czarodziejskim mieczem, a szczatki wrzucil do jeziora. Gdy przybyl tu mnich buddyjski Pashao, powalil go smrod, od ktorego sie opedzil dopiero wachlujac sie wlasna kaszaja (szata mnichow buddyjskich). Przy pomocy kostura otworzyl wiec Smrodliwa Rzeke "南哈", ktora splynela cala woda z jeziora, a oczom mieszkancow ukazala sie zyzna gleba, na ktorej zaczeli sie osiedlac. Poza zmuszeniem mniejszosci do upraw na wielka skale itp. jedyna korzyscia, jaka przyniesli Chinczycy temu regionowi sa szkoly. Prawie wszystkie dzieci w wieku szkolnym faktycznie uczeszczaja do szkol, wiekoszosc konczy tez (OBOWIAZKOWE!) gimnazjum. Malo kto jednak idzie dalej - po pierwsze dlatego, ze z prawcy wlasnych rak mozna tu dobrze zyc, po drugie dlatego, ze do szkoly daleko, a po trzecie... Po trzecie to naprawde zaskakujace, ze w takim sobie miasteczku, w ktorym po ulicach chadzaja krowy, a starsi ludzie chadzaja w lapciach z trawy, zdarzaja sie wille z fontannami i auta, ktorych obecnosc tutaj co najmniej zdumiewa - nowe Hondy, Mercedesy, Volkswageny. Skad tych ludzi po gimnazjach na to stac? Z uprawy ryzu? Xishuangbanna to prowincja polozona na granicy z Birma. Stamtad tez pochodza narkotyki, ktore w duzych ilosciach szmuglowane sa przez granice i rozprowadzane po Chinach. W ciagu ostatnich czterech miesiecy policja powiatowa wszczela postepowanie wobec 10 dilerow narkotykow i nalozyla kary na kilkadziesiat osob przylapanych swiezo po zaaplikowaniu sobie narkotyku (co ujawnily badania lekarskie). Jakis czas temu na wszystkich drogach odchodzacych z Mengzhe pojawily sie na stale patrole policji, ktora losowo zatrzymuje podejrzanie wygladajace samochody. Trzeba moc sie wylegitymowac, pozwolic na szczegolowe przeszukanie pojazdu i dac sie zbadac, jesli policja tak nakaze. Kolezanka mowi jednak, ze narkotyki i ogromne ilosci nieoclonej bizuterii wedruja juz tedy od lat i wiele rodzin utrzymuje sie wylacznie z tego. Pieniedzy nie trzymaja w bankach, zeby nie wzbudzac podejrzen, tylko kupuja kamienie szlachetne i trzymaja w domach. Nie boja sie kradziezy, bo dilerzy w wiekszosci sa mafiozami i znajduja sie pod opieka mafii. Skoro tak latwo jest tutaj stac sie bogatym bez edukacji i bez wlasnej pracy - dla wiekszosci mlodziezy plci meskiej najwazniejsze jest odrozniac dobry towar od zlego, a dla wiekszosci mlodziezy zenskiej - zlapac dobrze ustawionego meza...

uzupelnienie

2012-01-01T21:00:00.002+08:00

Dawno, dawno temu zablokowano bloggera w Chinach. Wtedy jeszcze nie umialam sobie poradzic z zapora (dzieki, kayka! :*), wiec przenioslam blog na chinska strone, co okazalo sie byc porazka, bo wiekszosc znajomych i tak nie umiala sie tym cudem poslugiwac. Trzy miesiace wyciete z zyciorysu - i z blogu. Dzis z racji nadmiaru wolnego czasu przenioslam tamte wpisy tutaj. Jesli Was to interesuje - szukajcie wpisow od maja do lipca 2009. Jest tam troche fajnych fotek, ciekawych tematow, jest tez troche kompletnie nieaktualnych ckliwych bzdur :D Ja ubawilam sie setnie w trakcie czytania, a poza tym przypomnialam sobie kilka fajnych sytuacji, na przyklad egzamin ustny u Jednego Krzyku Ptaka. Juz nie mowiac o tym, ze jest tam rowniez pare niezlych tekstow o kulturze, na przyklad o Swiecie Smoczych Lodzi, przyjaciolach od ptaszkow, duilianach czy tez o miejscach, jak Honghe. Po przeniesieniu postow odkrylam, ze juz dobilam do 1000!!! Matko, ze tez mi sie chce... To tak dla tych wszystkich, ktorzy twierdza, ze cierpie na klasyczny syndrom slomianego zapalu ;)
Piszcie. Mowcie, o czym mam pisac wiecej, co mam rozwinac, co Was interesuje, co Was bawi. Inspirujcie mnie do poglebiania Waszej i wlasnej wiedzy. Amen.PS. Podobno prowadzenie bloga to objaw ekshibicjonizmu i "protezowanie wlasnego ego". Od dzisiaj jestem wiec ekshibicjonistka z egoproteza :D

Swiatynia Yuantong 圓通寺

2012-01-01T14:06:00.004+08:00

Jest to bez watpienia najslynniejsza yunnanska swiatynia buddyzmu chan. Polozona w centrum miasta, cieszy sie slawa jednej z najstarszych swiatyn buddyjskich w calej prowincji – powstala na przelomie VIII i IX wieku, za czasow, gdy w Chinach rzadzili Tangowie, a w Yunnanie istnialo panstwo Nanzhao – a w dodatku jest najwieksza. W czasach Nanzhao swiatynia nazywala sie Swiatynia Potalaka (補陀羅) – na Gorze Potalaka wedlug legendy Guanyin doznala oswiecenia, jeszcze w swym indyjskim wydaniu, jako Awalokiteswara. Obecny wyglad swiatyni zwiazany jest glownie z remontami, ktore przeprowadzila dynastia mongolska Yuan w latach 1301-1319, a i wspolczesna nazwa, Yuantong, jedno z imion Guanyin, tez zostala przez Mongolow nadana. Rowniez nastepne dynastie remontowaly swiatynie, ale nie wprowadzily az tak duzych zmian, jak Mongolowie. Dopiero ostatnimi czasy, doinwestowywana przez Tajlandie, jest Swiatynia Yuantong w ciaglym remoncie, ktory mocno przeszkadza w cieszeniu sie pieknymi widokami.

Polozona jest na poludniowej czesci wzgorza Yuantong, tym samym sasiaduje wiec z kunminskim zoo, polozonym na polnocnej stronie tegoz wzgorza. Zaskakujace jest polozenie swiatyni – przyzwyczajeni jestesmy do wspinania sie po setkach schodow, by ujrzec swiatynie na szczycie gory; ta jednak polozona jest w niecce, do ktorej trzeba zejsc. Zanim sie zejdzie, mozna podziwiac piekny kompleks swiatynny od bramy – na tak dziwnie umieszczone swiatynie Chinczycy wynalezli nawet specjalne sformulowanie: 『倒坡寺』; w calych Chinach jest ich zaledwie kilka. Dodatkowo, jest to najstasza swiatynia pod wezwaniem Guanyin, od slawnej siedziby Guanyin na zhejianskim Putuo Shan jest starsza o ponad 100 lat. Co ciekawe, reprezentanci obu buddyjskich frakcji, mahajany i theravady, czuja sie w tym kompleksie swiatynnym jak u siebie. Ba! Nawet wyznawcy buddyzmu tybetanskiego (formalnie nalezacego do mahajany, a w praktyce tak odlecianego, ze nalezy sam do siebie) tu przylaza i nie narzekaja. W sumie im sie nie dziwie – jest tam ladnie po prostu. Zadrzewione, zielone wzgorze, szmaragdowoblekitne jeziorko w ktorym taplaja sie zolwiki z buddyjskimi napisami na skorupkach

i wielokolorowe karpiowate, mosteczki, pawiloniki, a takze skaly i smocze jamy – to pewnie dlatego widoki naszej swiatyni zostaly zaliczone do osmiu najwspanialszych widokow w Kunmingu. Zwlaszcza skaly sa interesujace, po pierwsze dlatego, ze wyciosane w nich schody to zabytek sprzed ponad tysiaca lat,

po drugie dlatego, ze wyryte w skale napisy to najstarsze chinskojezyczne inskrypcje w Kunmingu, po trzecie dlatego, ze wiaze sie z nimi legenda. Dwie jaskinie, Yougu i Chaoying, byly ponoc siedziba smokow, a swiatynia zostala zbudowana przez mnicha po to, by je przywabic. Dzis jednak jedyna pamiatka po smokach sa smocze plaskorzezby na skalistym zboczu...
Dzis, jako siedziba stowarzyszenia buddyjskiego Kunmingu i Yunnanu, a takze jako slynny zabytek, cieszy sie swiatynia ogromna popularnoscia. Nie odstrasza to jednak prawdziwych buddystow i mozna sie na kruzgankach natknac na rozmodlonych mnichow...

o usmiechu 微笑

2012-01-01T13:47:00.002+08:00

kiedy jest naprawde, ale to naprawde szeroki, Chinczycy mowia o nim nie porownujac do banalnego banana, tylko 樂得嘴都合不攏, czyli, w wolnym tlumaczeniu: wesolo mu tak, ze az mu sie gebusia nie zamyka :)

gwoli podsumowania

2011-12-31T15:23:00.002+08:00

Rok 2011 byl ciekawym przykladem ilustrujacym powiedzenie "nie ma tego zlego, co by na dobre nie wyszlo", czyli 塞翁失馬 w wersji chinskiej.
1) cudna wycieczka do mojego koreanskiego braciszka do Szanghaju i Anhui. Spotkanie po latach z pierwszym Tajwanczykiem, ktory mi sie podobal :D
2) Wietnam.
3) Kayka i poznawanie Kunmingu od nowa.
4) siatkowka i znalezienie 球友, czyli przyjaciol od pilki. Luz, taniec, spiew.
5) ospa wietrzna, dwie kontuzje, wydanie wszystkich oszczednosci na lekarzy, a w konsekwencji nieobecnosci na zajeciach utrata stypendium.
6) przeprowadzka do Jinghongu, ktore jest bardziej niz Kunming moim miejscem na ziemi. Odkrycie, ze potrafie uczyc dzieci w kazdym wieku i sprawia mi to niesamowita frajde :)
Gdyby nie niewlasciwie ulokowane uczucia, nie mialabym najwspanialszych ferii zimowych na swiecie. Gdyby nie zlamane serce, nie zakolegowalabym sie z banda sportowcow. Gdybym nie stracila stypendium, nie mieszkalabym teraz w tropikach. Wiec, kochani - byle do przodu! Zawsze bedzie dobrze, predzej czy pozniej. Z okazji nadchodzacego Nowego Roku zycze wszystkim, zeby bylo dobrze raczej predzej niz pozniej. :)

李玉刚陈涓情歌对唱 duety milosne Li Yugang i Chen Juan

2011-12-31T13:14:00.001+08:00

Wczoraj wyciagnieta zostalam na KTV; oczywiscie wszyscy nadal sie tak samo dziwia, ze potrafie spiewac po chinsku :D Ale ja nie o tym. Otoz: wczoraj uslyszalam piekna piosenke na bazie opery pekinskiej, Pijana Gui Fei (jedna z najslynniejszych konkubin w historii Chin), i oczywiscie dzisiaj od razu ja sobie wyguglalam. No i wpadlam. Zakochalam sie.
Moj wybranek to Li Yugang, spiewak opery pekinskiej, specjalizujacy sie w roli kobiecej Dan. Ma piekny, miekki, cieply, delikatny glos, a poniewaz jest ladniutki, to po umalowaniu naprawde wyglada jak slicznotka :) Zaledwie trzydziestoletni spiewak jest jednak slawny z innego powodu: w 2009 roku jako drugi Chinczyk w historii wystapil na deskach opery w Sydney. Jednoczesnie jest pierwszym spiewakiem opery pekinskiej, ktory zdobyl miedzynarodowe uznanie.
Ponizsze nagranie to wystep mojego nowego idola w duecie z Chen Juan 陈涓, dziewczeciem, o ktorym juz pisalam, a posiadajacym wspanialy meski glos. Mnie wystep tej pary urzekl.

Moda na Sukces III :D

2011-12-30T13:34:00.002+08:00

Obcy numer telefonu do mnie dzwoni. Kobieta wie, jak sie nazywam i wie, ze jestem w Jinghongu, wiec podejrzewam, ze to matka ktoregos ucznia.
"Moj syn zle sie czuje" - to zdanie zdaje sie potwierdzac moja teorie, choc to bylby pierwszy raz, gdy rodzic usprawiedliwia u mnie nieobecnosc swojego dziecka. Zaraz potem jednak slysze: "Ostatnio jest przepracowany, dlatego do Ciebie nie dzwoni". Teoria o uczniu upada. Slucham dalej, za Chiny Ludowe nie kojarzac, o co moze chodzic. "Dlatego specjalnie mnie poprosil, zebym do Ciebie zadzwonila i sie umowila na Twoj przyjazd. Odebralabym Cie z lotniska i od razu zabrala do nas - nie masz nic przeciwko, prawda? Moj syn nie bedzie mogl Cie odebrac, nie bedzie mial czasu, ale my bysmy porozmawialy, zrobily razem obiad, opowiedzialabys mi o sobie... A jak moj syn wroci z pracy, pojdziemy na miasto cos zjesc". Tesciowa-in-spe niczym przyczajony tygrys i ukryty smok w jednym atakuje z ukrycia.
Hmmm... jeszcze sie nie czuje, jak mysz przy pulapce, ale zaczyna mi byc nieswojo :D

czipsy 薯片

2011-12-28T21:10:00.003+08:00

W kazdym kraju smakuja inaczej. Nawet wielkie firmy typu Star Foods zmieniaja smaki, zeby sie podobac w nowym miejscu. Ale oczywiscie najlepiej zbadac produkty rdzennej firmy, czyli, w naszym wypadku 昆明子地食品 - Kunming Zidi Food. Ich czipsy dawniej mozna bylo kupic tylko w Kunmingu. Stopniowo rozprzestrzenili sie na caly Yunnan, a pozniej nawet zaczeto sprzedawac ich wyroby w innych prowincjach. To, ze Chinczycy ich pokochali, zawdzieczaja przede wszystkim gruntownemu zbadaniu rynku - odpowiedzieli na palace potrzeby czipsowe spoleczenstwa chinskiego. Dlatego w ofercie zamiast nudnej papryki, sera i cebulki maja czpisy w nastepujacych smakach: pomidor, ogorek, kukurydza, trawa morska, pieczone skrzydelka kurczaka, chrupiaca kaczka pieczona, wolowina, shaokao (barbecue) i mala (syczuanski pieprz+chilli). Do tych wszystkich smakow mniej lub bardziej przywyklam... Nie, nie oszukujmy sie: nigdy nie polubie czipsow o smaku kukurydzy albo ogorka... Ale dzis natknelam sie na najnowszy produkt firmy:
czyli czipsy o smaku lososia maczanego w wasabi (japonskim zielonym o-w-morde-jak-pali chrzanie). I - wierzcie lub nie - sa one PYSZNE!!!!!
PS. Z jezykowego punktu widzenia nazwa czipsow i w ogole marki jest fajna: 子弟 znaczy "dzieci", ale w kunmingskim narzeczu znaczy rowniez "przystojny" badz "sliczna" w zaleznosci od plci :)

kauczukowiec 橡膠樹

2011-12-25T20:06:00.006+08:00

Z okazji Swiat Bozego Narodzenia i jedynego w tygodniu dnia wolnego jednoczesnie, postanowilam pojsc na spacer do lasu. Tuz za statua Wielkiego Buddy zaczynaja sie bowiem gorki, ktore wygladaly na przyjemnie, bo tuz przed nimi konczyla sie asfaltowa droga. Wprawdzie przywyklam juz do napotykanych w lesie drzew papajowych i pomelowych, ale tym razem trafilam na hodowle czegos zupelnie innego.

Kauczukowiec zostal wprowadzony do flory xishuangbanskiej w 1948 roku, kiedy to Taj pochodzenia chinskiego Qian Fangzhou 钱仿周 z kolegami sprobowal jego uprawy we wspomnianym juz przeze mnie Menghan. W 1953 roku nastapila panstwowa inspekcja tych upraw, problem jednak w tym, ze calosc caly czas byla w rekach Tajow. W 1956 roku uzyto wojska do przelamania monopolu zagranicznego - i takim wlasnie sposobem kauczukowiec wyladowal w Jinghongu i okolicy. W 1963 roku wladze zaczely na duza skale wspolpracowac z miejscowymi w celu uzyskania kauczuku wysokiej jakosci. Od tej pory kauczukowiec na stale wpisal sie w tutejszy krajobraz, uzieleniajac pagorki i obdarowujac mieszkancow drogocennym sokiem.

A ja... urwalam sobie oczywiscie troche zywicy na pamiatke, pocykalam troche fotek (oczywiscie wiekszosc nie wyszla), a potem pomyslam o tym, jak dzien w dzien drzewu odbierany jest nastepny skrawek ciala i nagle pomyslalam, ze nikt tak jak Chinczycy nie nadaje sie do wykonywania tej rozlozonej w czasie egzekucji - w koncu to oni wymyslili "kare tysiaca ciec". Opis w wiki jest tylez poprawny, co za malo szczegolowy, wiec dodam kilka slow od siebie.
凌遲 znaczy doklanie powolne tortury, jednak potoczna nazwa 千刀萬剮 lepiej oddaje sposob wykonywania egzekucji: dziesiec tysiecy razy odkroic kawalek ciala za pomoca tysiaca nozy. Innymi slowy, skazany, przy zachowaniu pelnej przytomnosci, wyostrzanej czasami ziolami, mial odcinane, kawalek po kawalku, tysiace plasterkow ciala. Nie wiemy wprawdzie, jak duze mialy byc te plasterki, ale biorac pod uwage, ze ostatni znak tej kary, 剮, znaczy dokladnie oddzielanie miesa od kosci, na pewno nie bylo to specjalnie delikatne. Wikipedia nie wspomina o najokrutniejszym aspekcie tej kary. Otoz: skazaniec mial zyc do konca jej wykonywania, a gwarantowane to bylo w ten sposob, ze egzekutor, gdyby nie podolal utrzymaniu skazanca caly czas przy zyciu, sam by wyladowal jako ludzki kebab na zywo.
Jednym z najslynniejszych skazancow usmierconych w ten sposob byl bez watpienia Liu Jin, obrzydliwie bogaty i skrajnie niegodziwy eunuch z epoki Ming. Wyzional ducha dopiero po ucieciu 3357 skrawkow. Podobno miejscowi nienawidzili go do tego stopnia, ze jeszcze w trakcie wykonywania egzekucji jego cialo sprzedawano na wage (5 deko za grosz [文]) zadnej krwi ludnosci, ktora na oczach tyrana ja spozywala. Dla lubiacych mocne wrazenia - z racji tego, ze wykonywanie tego typu egzekucji zostalo w Chinach zakazane dopiero na poczatku XX wieku, zachowalo sie sporo archiwalnych zdjec. Poszukajcie na baidu, wystarczy wkleic chinska nazwe egzekucji. Nie radze po posilkach.
No. A wracajac, oczywiscie inna droga, ze spaceru, natknelam sie na pole ananasow, bo wlasnie mamy sezon :)

olimpiada zimowa 冬季運動會

2011-12-21T10:39:00.003+08:00

Dzieci z miniaturowymi rakietkami, hula-hop i innymi takimi biegaja cale ranki i popoludnia cwiczac uklady choreograficzne wymyslone przez przedszkolanki. Nie wiem, czy w naszych przedszkolach tez takie rzeczy sie dzieja, ale zabawa jest przednia :)
A ja tylko z uporem maniaka probuje wytlumaczyc dzieciom, jak sie lepi balwana. Coz, taki z papieru i bawelny jest dosc malo przekonujacy :(

Tajlandia 泰國

2011-12-20T15:52:00.003+08:00

Taki dziwny kraik gdzies, gdzie jest cieplo. Maja morze i wiele gatunkow ryzu, wiele typow curry, dziwny jezyk. Ostatnio maja tez powodz.
Coz. Moja wiedza na temat Tajlandii nie jest szczegolnie imponujaca. To wszystko ma jednak spore szanse sie zmienic, gdyz Smutna Owca (moj tajski braciszek, na zdjeciu kolo mnie)
zaprosil mnie do siebie na tajski nowy rok - Songkran สงกรานต์. Samo swieto trwa okolo tydzien, w dwudziestopierwszowiecznej wersji chodzi glownie o mocno rozszerzony Smigus-Dyngus (szesciodniowe oblewanie woda wszystkiego, co sie rusza), ale my zamierzamy w Tajlandii spedzic prawie dwa tygodnie, aby nacieszyc sie zarciem, pogoda (koniec pory suchej, najgoretszy czas w roku), niezwyklymi okolicznosciami przyrody (rodzice Smutnej Owcy mieszkaja nad morzem) i zrobic sobie zasluzone wakacje.
Smutna Owca powiedzial, ze wszystkim sie zajmie, bedzie kupowal wejsciowki, zeby bylo taniej, zamawial najlepsze jdzenie swiata, opiekowal sie nami i w ogole. Zaczynam wiec liczyc dni do kwietnia... Ach!...Tajlandia!!!

kawa o smaku...

2011-12-17T22:12:00.003+08:00

Yunnan jest cudowny z wielu wzgledow. Mniejszosci etniczne, leniwe tempo zycia, duzo zieleni, gory, rzeki, smaczne zarcie, mili ludzie - do wyboru do koloru. Jest jednak tez cudowny dlatego, ze produkuje sie tu na duza skale kawe (95% chinskiej kawy rosnie w Yunnanie). Cale poludnie Yunnanu, z wilgotnym i cieplym klimatem, gdzie ludzie nigdy nie widzieli na wlasne oczy sniegu, nadaje sie do uprawy kawy idealnie. Odkryli to juz francuscy mnisi, ktorzy pod koniec XIX wieku zapoczatkowali uprawe yunnanskiej kawy w poblizu miasteczka Binchuan 宾川. Plantacje rozwijaly sie szybko, totez w latach '50 XX wieku w Yunnanie bylo juz okolo 4000 hektarow upraw kawowych. Potem jednak z racji zawirowan historycznych o kawie niemal zapomniano. Dopiero pod koniec lat '80, z racji nawiazania przez rzad yunnanski wspolpracy z firma Nestle, produkcja kawy nabrala rozmachu. Ale tak naprawde szalenstwo zaczelo sie w 2010 roku, kiedy to rzad chinski oglosil podal reke Starbucksowi. Padly wielkie slowa o tym, jak to beda wszyscy pomagac farmerom, dbac o wysokie standady krzewow kawowych i troszczyc sie o srodowisko. Faktycznie, powstalo centrum pomocy dla farmerow w Pu'er, miescie w moim wojewodztwie, slynnym dotad glownie z herbaty. Starbucks zainwestowal w agronomow i specow od poprawiania jakosci kawy tudziez tworzenia odmian, ktorych nie imaja sie szkodniki i choroby. Rzad natomiast inwestuje w poprawe jakosci gleby i w kawowa edukacje yunnanskich rolnikow, bo maja plany powiekszenia powierzchni upraw kawowych. Nie dziwota zreszta - maja idealne warunki klimatyczne: dobra gleba, odpowiednia wysokosc nad poziomem morza, duzo slonca... To sprawia, ze kawa yunnanska jest mocna, ale nie gorzka, pachnaca, nie bardzo kwasna...
Dzieki yunnanskiej kawie milosnicy tego boskiego napoju nie sa w Chinach skazani na jakies Nescafe badz sprzedawane za bezcen kawy importowane. Takoz i ja po wypiciu do ostatniej kropli kawy wietnamskiej (Ca Phe Viet Nam, wroc do mnie! chlip!) przerzucilam sie na kawe yunnanska, ktora miele osmym cudem swiata, czyli blenderem.
I bylabym zamiescila taki wpis zupelnie bez puenty, gdyby nie to, ze Chinczycy zaskoczyli mnie jak zima drogowcow: stworzyli

czyli kawe o smaku czarnej herbaty i o smaku zielonej herbaty.
Firma Fuliyang ma w ofercie jeszcze normalne kawy, oczywiscie, ale te dwie mnie po prostu oczarowaly :D

taksowkarz 司機

2011-12-14T22:47:00.002+08:00

Zazwyczaj przemieszczam sie po Jinghongu Blekitnym Scigaczem, z okazji odwiedzin Smutnej Owcy (mojego tajskiego mlodszego braciszka, ktory wyglada... no sami rozumiecie :D) porzucilam moj cudny srodek lokomocji na rzecz taksowki, bowiem musialam sie przemiescic bardzo daleko, a poza tym chcialam zabrac SO na przechadzke po moich ulubionych miejscach, a NIE BEDE wiozla nikogo na bagazniku.
Wsiadam w takse, szofer widzi bialaske, to rzuca kwota 20 yuanow, ktora, choc w przeliczeniu oznacza ledwo 10 zlotych, wedlug mnie byla bezczelnym zdzierstwem. Juz w taksowce zaczelam sie wyklocac, ze ma zejsc do 15, bo wiem, ze taka jest stawka i ze jestem tutejsza, i zeby sobie darowal traktowanie mnie jak zwyklego laowaia. Przyjrzal mi sie bacznie w lusterku i, zapewne dla odwrocenia uwagi, wszczal pogawedke:
-Bardzo dobze mowis po chinsku.
-Dzieki.
-Naprawde!! Jak dlugo jus tu mieskas?
-W Jinghongu? 3 miesiace.
-Ale pewnie w Chinach jestes jus dlugo, prawda?
-Lacznie bedzie ze 3 lata, a co?
-No bo naprawde swietnie mowis! Lepiej od wsyskich laowaiow, ktorych tu spotkalem.
-Naprawde? A Ty w ogole skad sie tu wziales?
-Jak to skad?
-No bo przeciez nie jestes z Yunnanu.
-Dlacego tak uwazas?
-Bo mowisz inaczej.
-No wies, nie mowie do ciebie lokalna gwara, bo wiem, ze nie umies.
-Po pierwsze umiem (tu polecialam kilkoma ladnymi zdankami), a po drugie wlasnie twoja tak zwana mowa ogolna brzmi inaczej niz w wykonaniu miejscowych.
-No to niby skad, twoim zdaniem, jestem?
-Z Syczuanu.
-Skad wies???? No skad??? Jak to??...
Zblizalismy sie juz do celu, wiec zszedl z tematu i mi jednak obnizyl stawke, skoro znam sie na czarach i wiedzialam, skad pochodzi...
PS. Dla nieznajacych chinskich realiow: Syczuan jest znany z 3 rzeczy: z pysznego zarcia, slicznych dziewczyn i nieuleczlanego seplenienia...

Swaty 相親

2011-12-14T11:44:00.003+08:00

Moja chinska Siostra zalatwila mnie na amen. Nie poprzestala na synu tej smiesznej znajomej od zodiakow. Ba, nie poprzestala nawet na spiewaku opery pekinskiej, ktory aktualnie mnie zadrecza telefonami, ofertami wspolpracy i innymi takimi. Zaaranzowala mi spotkanie z trzecim facetem, synem znajomej jej mamy, o ktorym sama mamusia mowi - wszystko mu we wzrost poszlo, a nic w odwage, dlatego jeszcze dziewczyny nie ma...
Ale skad sie to bierze, ta, w dobrej wierze oczywiscie, wyprawa krzyzowa, ktorej celem jest wydanie mnie za maz? Tu musze Wam wyjasnic, moi drodzy, jak w Chinach dziala swatanie.
Wyobrazmy sobie mloda osobe, ktora skonczyla sie edukowac. To wazne - bardzo rzadko rodzice/znajomi szukaja partnerow dla osob, ktore jeszcze sie ucza, bowiem wszyscy wychodza z zalozenia, ze nauka jest wazniejsza niz cokolwiek, a poza tym najpierw trzeba sie ustabilizowac, a potem myslec o zakladaniu rodziny. Swatami moga byc rodzice, znajomi rodzicow, a takze przyjaciele, ktorzy juz sie hajtneli, wiedza, czym to pachnie i chca unieszczesliwic rowniez reszte swiata ;) Moga to byc rowniez wynajete obce osoby, jesli nasza wlasna baza sie juz wyczerpala. Mlodzi spotykaja sie, jesli sie sobie podobaja i jesli ich pozycja spoleczna tudziez oczekiwania materialne da sie jakos pogodzic, to po kilku miesiacach mamy juz pare malzenska. Przesadzam? NIE! To nie dziala na zasadzie naszej randki w ciemno - myslimy, ze sie sobie spodobaja, wiec ich poznajemy, a potem zostawiamy samych sobie, zeby sobie porandkowali, pouprawiali seks czy na co tam maja ochote. Celem swatow jest jak najszybsze zawiazanie wezla na szyi... pardon, malzenskiego wezla, oczywiscie. Czasem ci ludzie sie naprawde zaprzyjazniaja, zakochuja, a potem biora slub, ale najczesciej wyglada to tak: skoro oboje jestesmy singlami, skoro nasi znajomi/krewni daja nam gwarancje, ze ta druga strona to zaden oszust, skoro wiem, ze masz stala prace/mieszkanie/jestes plodny/masz w porzadku rodzicow, to sie hajtnijmy, bo latka leca, a zegar biologiczny tyka...
Tak wiec rodzina chce nasz pozenic. Pasuja nasze widelki dochodow, pozycja spoleczna, tryb zycia, grupa krwi, zodiak - co tam sobie wymyslimy. Rodzice obu stron+znajomi umawiaja wiec nas na spotkanie. Bedzie to z duzym prawdopodobienstwem kolacja w jakiejs wypasnej knajpie, podczas ktorej obie strony beda bacznie obserwowac zachowanie drugiej strony przy stole i poglebiac wiedze o wysokosci dochodow jakoz i o planach na zycie. Jesli spodobamy sie sobie nawzajem (wyglad, zainteresowania, pasje i tym podobne bzdety nie maja najmniejszego znaczenia), podczas tego spotkania mozna sie nawet wstepnie zareczyc. Sednem wiec jest szybkosc i pewnego rodzaju gwarancja, ze ta druga strona to nie jacys oszusci, bo przeciez sa znajomymi znajomych. Jest wiec to opcja przede wszystkim dla ludzi, ktorym sie spieszy do zmiany stanu cywilnego, dla tych, ktorzy nie maja czasu ani ochoty na randki, na tworzenie wiezi, zakochiwanie sie, odkrywanie zalet i wad drugiej strony. Tutaj rzecz jest prosta: Ty jestes sama, ja jestem sam, to moze sie spikniemy? Ba, ta forma wydaje sie pasowac nawet mlodym ludziom w XXI wieku! Chociaz zakochiwanie sie i znajdowanie sobie partnera na wlasna reke nie jest juz teraz, jak w dawnych Chinach, zabronione, ogromna czesc spoleczenstwa nadal wierzy, ze takie malzenstwa sa bardziej stabilne niz takie oparte na uczuciach. Bo przeciez tutaj wiemy to, co jest najwazniejsze: ze on bedzie w stanie mnie i dziecko utrzymac. Ze ona urodzi mi dziecko i bedzie zmywac...
Pojade wiec do Kunmingu na piec dni przed wylotem do Polski. W pierwszy dzien odpoczne, w drugi dzien ten od zodiakow, w trzeci dzien ten od opery, a w czwarty wysoki niesmialec. W piaty dzien bede mogla sie spakowac i zrobic loterie z nagrodami: ktory zostanie wylosowany, dostapi zaszczytu odwiezienia mnie na lotnisko :D
Najgorsze jest, ze moja Siostrzyczka kompletnie powaznie twierdzi, ze mnie w przyszlym roku wyda za maz. Pewnie nie chce dopuscic, zebym zostala kobieta-resztka...

Kukielki na wodzie Múa rối nước

2011-12-13T12:26:00.007+08:00

„Nie widziales jeszcze przedstawienia teatru kukielkowego na wodzie? To znaczy, ze wcale nie byles w Wietnamie”.

Ja wcale nie wiedzialam, ze tak sie mowi. W ogole, do zwiedzania Wietnamu bylam przygotowana raczej srednio, zreszta wszyscy wiedza, ze pojechalam tam z pobudek raczej osobistych niz podrozniczo-naukowych, wiec pretensji miec do mnie nie mozna. A przeciez w Hanoi udalo mi sie zobaczyc wlasnie ten cud nad cudami – pelne radosci i kolorow, zaskakujace i cieszace serce przedstawienie.
W parku miejskim tuz kolo swiatyni konfucjanskiej rozstawiono basen glebokosci okolo metra.

Oczywiscie, rownie dobrze nadawalby sie po prostu staw, jak w dawnych, dobrych czasach, ale plastykowe brzegi „jeziora” wcale nie odbieraly uroku przedstawieniu. Na powierzchni wody bowiem ukazaly sie drewniane figurki ludzi i smokow,

ktore mnie zaczarowaly na nastepna godzine. Dlaczego sa az tak czarowne? Coz, zaczac trzeba od tego, ze wykonuja akrobacje godne najsprawniejszych linoskoczkow, a widzowie nie dopatrza sie ani sznurkow, ktorych tu oczywiscie nie ma, ani nawet tych palikow, na ktorych sa kukielki umieszczone, a ktore zostaly skrzetnie zakryte woda, o aktorach w ogole nie wspominajac. Nie dziwota, ze tak wspaniala sztuka przetrwala juz tysiac lat i z delty Rzeki Czerwonej rozprzestrzenila sie na caly Wietnam. Dziwic moze raczej fakt, ze pierwszy raz oficjalnie trafily kukielki do Hanoi dopiero w latach '50 XX wieku, a pierwszy finansowany przez panstwo profesjonalny zespol kukielkowy ruszyl dopiero w latach '70. Wczesniej bowiem bylo to widowisko wystawiane na wsiach, uwazane za niegodne wstepu na salony – bo przeciez nie moze byc Pawdziwa Sztuka przedstawienie w calosci wymyslone przez wiesniakow, dotyczace zycia na wsi i miejscowych legend... Kiedy jednak Wietnamczycy zauwazyli wartosc marketingowa tej sztuki, wystepy w kraju i za granica posypaly sie obficie. Powstaly profesjonalne sceny, orkiestry, programy... A ja oczywiscie marze o ujrzeniu prawdziwego przedstawienia, w jakiejs malutkiej wiosce, w ktorej sekrety poruszania kukielkami przekazywane sa z pokolenia na pokolenie od setek lat, w ktorej przedstawienie o zyciu na wsi pokazuje prawde o tym zyciu... Coz, moze kiedys bedzie mi to dane :)
Z racji tego, ze sie zakochalam w tych kukielkach, a takze z racji zboczenia zawodowego, zaczelam zadawac pytania o historie i o te wszystkie czary. Niestety, kompletny brak znajomosci jezyka a takze brak czasu uniemozliwily mi przeprowadzenie dokladnych badan, moge sie jednak podzielic garscia informacji.
Najstarsze wzmianki o przedstawieniach na wodzie pochodza z kamiennej steli datowanej na 1121 rok, a umiejscowionej w prowincji Ha Nam, w poblizu Hanoi. Znajduje sie tam opis sceny: „Zloty zolw z trzema gorami na grzbiecie pojawil sie na falujacej powierzchni wody. Pokazal on zarowno swa skorupe, jak i wszystkie cztery nogi... Rzezbione wrota sie otwarly i pojawily sie wrozki... Stada ptakow i zwierzat spiewaly i tanczyly...”.
Zolw jest wazny. Skad przedstawienie o zolwiu? Brzydkie to to, powolne, nie spiewa, nie tanczy, rusza sie bez gracji – po cholere w przedstawieniu kukielkowym zolwie? Dla Wietnamczykow bowiem zolwie choc powolne, sa wytrwale i cierpliwe. Moga zyc zarowno w wodzie, jak i na ladzie. Sa dlugowieczne i madre, potrafia przetrwac dlugie dni glodu i pragnienia. Jako takie, uwazane byly za poslancow bogow, albo i za ich wcielenia (pamietacie, jak kiedys pisalam o Zlotym Bogu Zolwiu?).
Dlaczego tancza akurat na wodzie? Przeciez na ziemi wygodniej :P No niby tak, ale gdy zerknac na warunki geograficzne w Wietnamie, uwielbienie dla wody staje sie jasne. W wielu miejscach w tym kraju zycie sie toczy w wodzie badz na wodzie. Po piewsze – zalane woda pola ryzowe. Po drugie: cale miasteczka na wodzie, sypianie w lodkach, targi na barkach, lodz jako podstawowy srodek transportu w wielu miejscach – to wszystko doprowadzilo do tego, ze w jezyku wietnamskim „ziemia i woda” (đất nước) oznaczaja ojczyzne. Sadze jednak, ze najwazniejsza inspiracja do powstania kukielek nawodnych byl fakt, ze niemal kazda rodzina w dawnym Wietnamie miala swoj przydomowy basen. Wiaze sie to z tradycyjnym wietnamskim budownictwem – aby uzyskac material do budowy fundamentow, Wietnamczycy wygrzebywali ogromna dziure w ziemi, ktora pozniej, w czasie pory deszczowej, napelniala sie woda, wykorzystywana do codziennego uzytku. Ba, w tych basenach hodowano rowniez ryby (podstawa wyzywienia) oraz paproc wodna, ktora byla cudna karma dla swin a takze rewelacyjnym nawozem na pola ryzowe. Tak wiele zastosowan „basenu” powodowalo, ze Wietnamczycy moczyli sie w nim pewnie ladnych pare razy dziennie – biorac zas pod uwage, ze wszystkie dzieci uwielbiaja sie taplac w kaluzach, sadze, ze wlasnie z nawyku brodzenia w takiej wodzie wziely sie nasze wodne kukielki.
Kukielki, ktore pojawiaja sie na powierzchni wody, sterowane sa z "wodnego pawilonu" (thủy đình), w ktorym ukrywaja sie artysci wraz z calym magicznym oprzyrzadowaniem. W dawnych czasach na potrzeby przedstawienia po prostu budowano pawilon bambusowy na chybcika, cala wioska zrzucala sie na dekoracje itd. Pozniej w miejscach, w ktorych tradycja przedstawien na wodzie byla szczegolnie zywa, zaczely powstawac wypasione, solidne budynki. Niestety, do dzis przetrwaly tylko dwa: Thay Pagoda i Saint Giong's Temple, oba w poblizu Hanoi. Oczywiscie, w zastepstwie zabytkowych "wodnych scen", zaczely sie pojawiac glebokie na metr plastikowe baseny z bambusowa/drewniana dobudowka - ja ogladalam przedstawienie, odbywajace sie wlasnie w takich warunkach.

Dzis internet pelen jest nagran, zazwyczaj kiepskiej jakosci, jak chocby to; nagranie nie oddaje jednak w najmniejszym stopniu tych emocji, ktore czulam patrzac, jak piekne kukielki tancza na wodzie...

星願

2011-12-10T21:36:00.002+08:00

Wlasnie przeplakalam pol wieczora przy chinskim romantycznym filmie, poleconym przez Jeden Krzyk Ptaka. Znaczy niby nie polecal, ale jak zaczelam spiewac piosenke przewodnia (nie wiedzac jeszcze, ze w ogole pochodzi z filmu), powiedzial, ze ryczal jak bobr na tym filmie, wiec MUSIALAM obejrzec, prawda? :D
Film wymieniony w tytule, na angielski przetlumaczony oczywiscie zupelnie bez sensu jako Fly me to Polaris (analogia do Fly me to the Moon? Cholera wie...), a mowiacy po prostu o tych zyczeniach, ktore sie wypowiada, widzac spadajaca gwiazde. Tresci opowiadac nie bede, jak macie ochote, sami obejrzyjcie. Mnie za kazdym razem tak samo oczarowuje to, ze chinskie filmy o milosci MUSZA sie zle konczyc. Jesli po seansie nie wzrasta sprzedaz chusteczek higienicznych w pobliskich kioskach, to znaczy, ze nie wyszlo! Ktos musi umrzec, na wszystko jest za pozno i tak dalej... Ale cudowne poczucie humoru, ktore kaze mowic o niebie w sposob zakamuflowany, ze niby "Tajwan"... albo jak niemowa dmucha z calych sil, a potem udaje, ze ma rogi, bo przechwalac sie po chinsku to "dmuchac krowe" 吹牛. Takie smaczki, ktore mnie zawsze zakochuja w filmach.
No i ckliwa piosenka, ktora notorycznie spiewam na karaoke, bo akurat mi przypasowala skala - i jeszcze dlatego, ze jest to piosenka o milosci, w ktorej slowa "kocham Cie" to ostatnie trzy slowa piosenki, kiedy sie ich juz wcale nie spodziewamy. Spiewa 張栢芝 Cecilia Cheung, w tym filmie odtworczyni glownej roli, znana (przynajmniej mnie) glownie z tego, ze byla zona seksownego Nicholasa Tse oraz z filmu Chena Kaige "Obietnica".

我要控制我自己
Musze sie pilnowac
不會讓誰看見我哭泣
nie moge pozwolic, by ktokolwiek ujrzal, jak placze
裝作漠不關心你
udaje, ze w ogole sie Toba nie przejmuje
不願想起你　
ze nie pragne o Tobie myslec
怪自己沒勇氣
to wszystko przez moje wlasne tchorzostwo

心痛得無法呼吸　
serce boli tak, ze brak mi tchu
找不到你留下的痕跡/昨天留下的痕跡
nie umiem odnalezc blizn pozostawionych przez Ciebie/wczoraj
眼睜睜的看著你　
Wpatruje sie w Ciebie szeroko otwartymi oczyma
卻無能為力　
lecz bezsilnie
任你消失在世界的盡頭
nie mogac powstrzymac Cie przed zniknieciem na koncu swiata

找不到堅強的理由　
Nie znajduje powodu, dla ktorego mialabym byc silna
再也感覺不到你的溫柔
skoro nigdy juz nie zaznam Twej czulosci
告訴我星空在那頭
Powiedz mi, gdzie sa niebiosa　
那裡是否有盡頭
Czyz nie tam wszystko sie konczy?

就向流星許個心願
wiec wyjawiam spadajacym gwiazdom swoje marzenie:
讓你知道我愛你
bys dowiedzial sie, ze Cie kocham.

cos na poprawe humoru

2011-12-09T21:34:00.006+08:00

Dzien zaczal sie fatalnie. Po pierwsze zrozumialam, dlaczego wczoraj MUSIALAM zezrec caly zapas czekolady. Po drugie - problem wystapil niespodziewanie i dlatego mialam zaplanowane mocno aktywne zajecia w przedszkolu, niech to dunder swisnie! Jakby tego bylo malo, w drodze na wieczorne zajecia pekl mi lancuch w Blekitnym Rumaku i musialam go zatachac na plecach do warsztatu. No dramat po prostu, a w dodatku drazni mnie tykanie budzika, na pohybel!
Humor poprawily mi dzieciaki. Moja ulubiona klasa, zajecia z mowionego angielskiego trzy razy w tygodniu, przedzial wiekowy od 6 do 9, rewelacyjne bachory. Ostatnio uczyli sie owocow, wiec ich w poniedzialek zabralam do knajpy,

zeby sami sobie zamowili soki u anglojezycznej obslugi i zeby sami musieli odpowiadac na podchwytliwe pytania typu: z lodem czy bez? z cukrem czy z miodem? Bawilismy sie przednio - jak zwykle z ta klasa, naprawde sie z nimi dobrze dogaduje.
Tak wiec dzisiejesze zajecia moge z reka na sercu zaliczyc do udanych. A potem poszlam do sklepu z owocami... I okazalo sie, ze zaczal sie sezon na oskomiany pospolite czyli karambole, czyli gwiezdziste owoce. 4 zlote za kilogram. Dwie male sztuki za 80 groszy. Kocham, kocham, kocham oskomiany!!!!
***
Zanim zdazylam sie dobrac do moich gwiazdek kochanych, zostalam rozlozona na lopatki. Wyglada na to, ze moja siostrzyczka naprawde sobie do serca wziela wydanie mnie za maz, rozdaje moj numer telefonu na prawo i lewo. Dzis do mnie zadzwonil spiewak opery pekinskiej, wypalil, ze nie ma dziewczyny i ze slyszal, ze ladnie spiewam, a skoro lubie muzyke, to na pewno sie dogadamy i bedziemy do siebie pasowac po pierwsze, a po drugie mozemy pomyslec o jakims wspolnym biznesie :D

klasowka 考試

2011-12-06T12:33:00.004+08:00

Bylo dyktando. Panika powszechna, bo pierwszy raz zrobilam im sprawdzian. Porozsadzani, zeby nie sciagali, powazny wyraz twarzy. Osiem wyrazow - czesci garderoby, owoce i przybory szkolne.

Prawie wszyscy zdali - czyli potrafili narysowac to, co uslyszeli :D

Moda na Sukces II :D

2011-12-05T13:17:00.001+08:00

Chinska Siostra do mnie zadzwonila, ze zostala zaproszona przez moja tesciowa-in-spe na wypasny obiad - czyli sie spodobalam ;)

Moda na Sukces :D

2011-12-04T18:56:00.001+08:00

Przeszlam do nastepnego etapu!!! Syn tej pani od zodiaku i grupy krwi do mnie napisal :D
Nigdy, PRZENIGDY nie zrozumiecie, jak swietnie sie teraz bawie :D

dziwne pytania 奇怪的問題

2011-12-02T20:44:00.003+08:00

Dzwoni do mnie chinska Siostra, podenerwowana jakby sie palilo, i to na duza skale. Mowie, ze sie do niej odezwe jak wroce do domu, ale ona nie moze wytrzymac i dzwoni do mnie, gdy przekrecam klucz w zamku. Kilka grzecznosciowych pytan: co u mnie, jak zdrowie itp. Potem nagle: A kiedy wracasz do Kunmingu? No w sumie nie dziwne, bo Siostra w Kunmingu mieszka, moze sie stesknila. Nastepne: A w ktorym roku sie urodzilas? Mowie, w ktorym, a ona na glos zaczyna sobie liczyc, z ktorego chinskiego znaku zodiaku jestem, wiec jej podpowiadam, zem pies. Ona sie cieszy jak dziecko, a za chwile pada nastepne pytanie: jaka masz grupe krwi? To juz mnie zupelnie rozwalilo, bo na co jej to? No ale mowie, ze zero, a ona sie cieszy jak dziecko, tylko nie chce mi powiedziec, z czego. Zagrozilam wiec, ze sie obraze i ze w ogole do Kunmingu nie przyjade, a nawet jesli przyjade, to Jej nie powiem, o!
Pozastanawiala sie chwile i mowi:
Bo widzisz... Znalazlam dla Ciebie takiego, ktory spelnia wszystkie Twoje wymagania. Wysoki - ponad 185 cm, wyksztalcony, dobra praca, nie pije, nie pali, lubi sport, dobrze wychowany... Nie przeszkadza Ci, ze jest dwa lata mlodszy, prawda? Jego Mama to moja dobra kolezanka, bardzo mila kobieta, pytala, czy moglabym dla niego kogos poszukac. Od razu pomyslalam o Tobie, a ona nie ma nic przeciwko bialym, tylko widzisz - ona jest strasznie przesadna. Niektore znaki zodiaku zawsze sie strasznie kloca - zreszta, ja jestem wezem, a moj maz tygrysem i faktycznie zachodzimy sobie za skore, wiec cos w tym jest! A poza tym rozne grupy krwi to rozne temperamenty, a ona chcialaby, zeby zona jej syna byla podobna do niego z charakteru, wiec obiecalam, ze zapytam o te dwie sprawy. Zdjecie? Nie, o wyglad nie pytala. Czy znam syna? Widzialam go kilka razy, wygladal na milego, ale poniewaz jest dobrze wychowany, to glos decydujacy ma matka - jesli jej sie spodoba przyszla synowa, to on sie na pewno nie sprzeciwi. Wiec ja jej o Tobie opowiem i jesli wszystko sie bedzie zgadzac, to sie spotkacie, jak bedziesz w Kunmingu, dobrze? Aha, moja znajoma ma tylko jedno zastrzezenie - po slubie musicie zamieszkac w Chinach, bo to jej jedyny syn. Ale przeciez Ty bys nie miala nic przeciwko temu, prawda? No, to trzymam kciuki, moze juz w przyszlym roku wyjdziesz za maz!

***
A szkoda, ze nie poprosila o zdjecie, bo moje najswiezsze bardzo mi sie podoba:

Gorace Zrodla 溫泉

2011-11-30T21:44:00.003+08:00

Pierwszy raz zetknelam sie z nimi na Slowacji. Dziura wygrzebana w ziemi, goraca, smierdzaca woda, naokolo snieg, bo wlasnie bylismy na obozie narciarskim. Radosc dzieciakow, ze mozna sie wytarzac w sniegu i natychmiast ogrzac w goracej wodzie.
Bardziej regularne spotkania z ciepla i smierdzaca siarka woda mialam na Tajwanie. W kazdy weekend chodzilismy z Tata w gory, najczesciej w Gory Blasku Slonecznego 陽明山 tuz kolo Tajpej. Przy schodzeniu z gor wstepowalismy po prostu do goracych zrodel, ktorych tam bylo od cholery - najbardziej lubilismy te w stylu japonskim, pod chmurka, z sauna, masazem wodnym i innymi cudami. Z punktu widzenia Europejczykow jedynym dziwnym elementem bylo to, ze zrodla byly podzielone na strefy meska i zenska, w ktorych paradowalo sie w stroju Adama wzglednie Ewy. Nigdy nie zapomne, z jaka zazdroscia przygladaly sie Tajwanki mojej bialej skorze i ekhm ogromnemu biustowi :D
W ostatni piatek wybralam sie do Anningu 安寧, wioski polozonej godzine drogi od Kunmingu.

Krajobrazy jesienne, temperatura wahala sie w granicach 5-15 stopni, a my zmeczeni i niewyspani blakamy sie po waskich uliczkach. Z pierwszych goracych zrodel nas wyrzucili za niemoralne prowadzenie sie. Bo dwoch facetow i jedna kobieta nie moga byc razem w pokoju - w tych goracych zrodlach wynajmowalo sie pokoj z prysznicem, goracym basenem i lozkami. Probowalismy im tlumaczyc, ze nie przyjechalismy na dzika i wyuzdana trojosobowa orgie, tylko zeby wymoczyc tylki w cieplej wodzie, ale jakos nam nie uwierzyli. Potem kolezanka mi wytlumaczyla, ze Chinczycy czesto wynajmuja Europejki, glownie Rosjanki, jako damy do towarzystwa i z nimi jezdza wlasnie po takich goracych zrodlach... Tak czy inaczej, powiedzieli, ze jestesmy obraza moralnosci i ze moglibysmy zostac tylko pod warunkiem, ze zaplacimy dwa razy wiecej (ciekawe, ze po uiszczeniu podwojnego rachunku o moralnosci nie byloby juz mowy :D Ech, ci Chinczycy...). Wypielismy sie wiec na nich... i bardzo dobrze zesmy zrobili, bo to wlasnie drugie gorace zrodla okazaly sie byc fenomenalne. 今方日式森林溫泉, polozone na zalesionym wzgorzu, sa zrodlami otwartymi.
Oznacza to, ze po uiszczeniu oplaty mozna korzystac ze wszystkich basenow, ktorych jest ponad 30! Czegoz tam nie ma! Basen rozany,

basen mleczny, basen mietowy,

plus te takie male rybki, ktore Ci obgryzaja naskorek, a wszystko w pieknym lesie. Piekne miejsce, cudowne zapachy, temperatura wody akurat, sama radosc! Chetnie bym tam zamieszkala na stale...

Jeden Krzyk Ptaka 宋一鸣

2011-11-29T21:24:00.003+08:00

To moj ulubiony nauczyciel z czasow przedwiecznych, gdy jeszcze studiowalam na Yunnan University. Jest to tez moj ulubiony partner pingpongowy od zawsze i na wieki wiekow amen.
Razu pewnego, gdy plotkowalam o Nim przy Nim przez telefon z kayka, domyslil sie, ze to o Niego chodzi, w zwiazku z czym nauczylam go jego polskiego imienia. Tak sie przyzwyczail, ze zaczal sie nawet tak przedstawiac obcym ludziom. Dlatego po burzy mozgow z kayka stworzylam dlan prezent urodzinowy:
Ten Tweety naprawde krzyczy! :D Sa podobni jak dwie krople wody, nieprawdaz? :D
A potem siedzielismy cztery godziny w jego biurze, spiewajac (oboje) i grajac na gitarze (On). Dlaczego cztery godziny? Po pierwszych trzech piosenkach odstawil gitare, za co zostal zmieszany z blotem, wiec rzucil na odczepnego, ze nie bedzie spiewal za darmo, ze jeden kuai za piosenke. No to wyciagnelam banknot stukuajowy i powiedzialam, w wolnym tlumaczeniu: no to masz przekichane! (你惨了！)

I kolacja byla. I tort nasz wspolny :)

ryz w bambusie 竹筒飯

2011-11-22T18:45:00.005+08:00

Dzisiaj o jedzeniu. Otoz: Dajowie powinni sie odzywiac glownie ryzem, ktory sami w duzej ilosci uprawiaja. W kazdym sklepie rodzajow ryzu od cholery, ale ja najbardziej kocham ryz kleisty 糯米，o ktorym mozna sie troche dowiedziec po pierwsze z Wikipedii, a po drugie z mojego bloga - pisalam o tym ryzu chocby z okazji mowienia o wietnamskich zongzi czy tez o dziwactwach Yunnanu. Ryz kleisty rzadzi, bo jest pyszny, bo jest naturalnie lekko slodkawy, bo smakuje w dowolnej postaci. Na przyklad w tej, w ktorej go przyrzadzaja prawdziwi Dajowie - czyli upieczony w bambusie. Wskazowka dla polskich hodowcow bambusow: do, jak wiadomo, pustego w srodku bambusa wsadz ryz - najlepiej kleisty, ale "nasz" od biedy tez ujdzie wraz z nieprazonymi orzeszkami ziemnymi (w calosci, nie rozdrobnione) i nalej wody do pelna, a potem zatkaj wylot lisciem banana. Albo czyms innym, co nada potrawie aromat. Potem wrzuc bambus na grill, jak ta mila pani ze zdjecia:
i piecz wystarczajaco dlugo, zeby sie ryz zagotowal. A potem tasakiem zedrzyj zdrewniale czesci bambusa, albo go po prostu przelam. Ta srodkowa warstwa, do ktorej sie ryz przyklei i ktora bedzie niezdejmowalna, jest jak najbardziej jadalna. Smakowita. Pachnaca. Ach...
Dla tych, ktorzy nie maja bambusa pod reka: coz. My tez mamy sporo jadalnych produktow, w ktore mozna ryz zapakowac. Jesli wpadniecie na jakis, do ktorego bedzie sie dalo zapakowac SUROWY ryz, a nie juz gotowy farsz, to sie podzielcie, dobrze?

Dajowie 傣族

2011-11-21T13:18:00.005+08:00

Jest to chinska mniejszosc etniczna, ktora w Xishuangbanna jest wiekszoscia. Zgodnie z tradycja powinni mieszkac w bambusowych chatkach na palach i zajmowac sie glownie tanczeniem Pawiego Tanca.

Wszystkie dajskie dziewczeta winny umiec spiewac i tanczyc, a takze byc slodkie, wiotkie i powabne. Winny sie ubierac w stroje takie jak ten:
i wpinac kwiaty we wlosy. ^.^

Mezczyzni natomiast powinni ubierac sie na zolto i na niebie-ee-sko-o!

I owijac glowy takim turbanem. I grac na fletogruszce.

Niestety, dzis w Jinghongu w tradycyjne stroje ubieraja sie glownie babulenki, czlonkinie tutejszych "Slowianek" wzglednie "Mazowsza" oraz...kelnerki :(Faceci to juz w ogole szkoda gadac :(
Na wszystkich zdjeciach podrabiani Dajowie - Wietnamka, Amerykanka, Indonezyjka, Japonczyk, Birmanka i Khmer. No i ja, oczywiscie wlasnie :) Wcale nie tak trudno udawac Daja ;)

wszystkie dzieci nasze sa :)

2011-11-18T20:22:00.005+08:00

Two little black birds
Sitting on the hill

One named Jack and one named Jill.
Fly away Jack:

Fly away Jill!
Come back Jack! Come back Jill!

a moja Mama 我的媽咪

2011-11-17T21:47:00.006+08:00

Zanim zaczynam lekcje, wlaczam pomoce multimedialne. Dzieciaki zawsze wowczas podbiegaja i sie przytulaja, sprzedajac jednoczesnie nowinki.
- a moja Mama kupila mi nowe buty, popatrz!
- a moja Mama pojechala do Babci!
- a moja Mama uderzyla Tate...

在幼兒園上課之前我總是先把東西準備好: 電腦, 碟子, 玩具. 那時候孩子們跑過來擁抱我, 跟我分享他們生活沒一個小細節.
--我的媽咪給我買新鞋子,你看看!
--我的媽咪克外婆那裡克 (=我的媽咪去看外婆, 雲南方言)!
--我的媽咪打我的爸爸......

lotos w proszku 藕粉

2011-11-17T12:04:00.003+08:00

Mocno tradycyjna przekaska. Dzieki nowoczesnym technologiom mozna kupic "lotos instant", ktory trzeba tylko zalac wrzatkiem i zamieszac, by uzyskac deser o konsystnecji kisielu. Z dodatkami takimi jak osmanthus fragrans (na zdjeciu) czy z glozyna pospolita (jojoba albo z grecka ziziphusem - nie wiem, jak Was, ale mnie ta nazwa bardzo bawi :D) zmienia sie z lekarstwa na nadcisnienie w slodka przekaske... na nadcisnienie ;).
Kiedys nie przepadalam za lotosem w dowolnej formie. Lykowaty jakis taki. Okazuje sie, ze wszystko zalezy od miejsca hodowli - na przyklad u mnie, w Jinghongu, lotos jest przepyszny, a sproszkowany lotos znad Jeziora Pieszczenia Niesmiertelnych jest wprost wysmienity.
To tak zamiast czekolady i innych slodyczy...

kto byl bardziej zaczepisty? 誰厲害?

2011-11-16T11:16:00.003+08:00

Zerowkowicz podbiega do nauczyciela, przygotowujacego lekcje o "Dialogach konfucjanskich". Pyta, co to, wiec nauczyciel zaczyna mowic, ze to dzielo Konfucjusza, tego faceta, co wisi na scianie (tak, w naszej zerowce wisi Konfucjusz i czuje sie jak w domu ^.^). Dzieciak mysli, mysli, mysli i pyta: a kto byl bardziej zaczepisty, Konfucjusz czy Przewodniczacy Mao? Nauczyciel odpowiada pytaniem: a jak sadzisz? Dzieciak sie usmiecha szczerbatym usmiechem i odpowiada: Sadze, ze Przewodniczacy Mao. Nauczyciel pyta: czemu tak sadzisz? Dziecko daje popis: bo Konfucjusz znal sie tylko na pisaniu ksiazek, a Przewodniczacy Mao znal sie na wszystkim!!
學前班的小同學過來找漢語老師. 老師在備關於"論語"的課. 小朋友想知道這是啥東東, 所以老師給他解釋,這是孔子寫的(做一位老師他卻應該知道這不是孔子寫的),孔子就是我們那幅畫卷上的人, 吧啦吧啦. 孩子想了想就問: 孔子厲害還是毛主席厲害? 老師沒回答而問: 你覺得呢? 學生笑了笑就說: 毛主席厲害! 為甚麼呢 - 老師問. 孩子開心地回答: 因為孔子只會寫書, 但毛主席什麼都會, 什麼都知道!

smazona trutka na szczury

2011-11-15T23:26:00.004+08:00

Jako osoba obdarzona ogromnym wewnetrznym cieplem (to dlatego sie czesto przeziebiam) powinnam spozywac potrawy gorzkie, ktore sa z natury chlodne i stanowia cudowna przeciwwage dla mojego goraca. Dlatego tez zajadam sie gruszkami, "gorzka dynia" (苦瓜) a takze czyms, z czym zetknelam sie dopiero w Jinghongu: "gorzkim owocem" 苦果.
Strychnos ignatia, bo o tym wlasnie mowa rosnie w Tajlandii, Wietnamie, na Filipinach i w niektorych czesciach Chin. Wydaje owoce, ktorych nasiona to nasze "gorzkie owoce"; po naszemu zwa sie bobem swietego Ignacego. Male, zielone, w moim regionie podaje sie je smazone w glebokim tluszczu. Gorzkawe, ale nie tak, ze sie chce wypluc, tylko tak, ze czlowieka uzaleznia. Zjadlam pierwszy raz, niespecjalnie zachwycona, ale juz za drugim razem sama zamowilam, a potem to juz zaczelam dzielic knajpy na te, w ktorych mozna zjesc bob swietego Ignacego i na te, w ktorych nie mozna.

Z dzisiejszej perspektywy ciesze sie, ze najpierw zezarlam, a potem sprawdzilam, bo gdybym najpierw sprawdzila, to... tez bym zezarla, ale moze bardziej podejrzliwie? Jest to bowiem roslina silnie trujaca - zawiera strychnine i brucyne. Jako, ze w malych dawkach dziala pobudzajaco na uklad nerwowy, stosowana jest w chinskiej medycynie do lecznia m.in. depresji, apopleksji. Jako silna toksyna jest takze wykorzystywana do pozbywania sie "zycia wewnetrznego" czyli chocby glist ludzkich.
A mnie po prostu smakuje :)

zycie

2011-11-08T11:10:00.003+08:00

Coz o mnie? Mieszkam z dziewczynami z przedszkola w ogromnym mieszkaniu z kilkoma malutkimi sypialniami i ogromnym salonem, w ktorym spedzamy wspolnie czas. Co na to maz? Coz, powiedzialam mu, ze moze tez sie przeniesc do Jinghongu, bo ja w Menghai (miasteczko poltorej godziny drogi od Jinghongu) mieszkac nie moge. Wiesz, moj drugi maz jest tak samo, jak pierwszy, policjantem. Malo tego: dawniej byli najlepszymi przyjaciolmi, to samo biuro, ta sama pozycja, biurko w biurko. Sama nie wiem, jak to sie stalo, ze wpadlam jak z deszczu pod rynne. I wiesz, jakis czas sobie radzilam z tym, ze przychodze do tego samego miejsca, ale juz do innego mezczyzny. Potem jednak zle oczy, zlosliwe przytyki i przykre komentarze doprowadzily mnie do stanu, w ktorym powiedzialam, ze MUSZE sie wyprowadzic. Maz zrozumial. Zwlaszcza, ze kontaktu z corka i tak nie mam od dawna. Wiesz, w Menghai tez pracowalam w przedszkolu, a maz ciagle na dyzurach; poza tym mieszkalismy w jego sluzbowce, kliteczce, wiec po urlopie macierzynskim malenka wyladowala u rodzicow meza, w Simao. Zaopiekowali sie nia naprawde bardzo dobrze, Mala mieszkala u nich na stale, a mysmy przyjezdzali do nich na weekendy. Mala wprawdzie mowi do mnie "mamo", ale nie mam z nia prawdziwego kontaktu. Kiedy skonczyla piec lat i mogla pojsc do zerowki, chcialam ja zabrac do Menghai, zeby juz mieszkala z nami, ale tak tesknila i plakala za dziadkami, ze zdecydowalismy sie ja zostawic i dziadkow. No a potem zaczelo sie zle robic miedzy nami, rozwiodlam sie i nie bylo juz mowy o tym, zeby miec corke przy sobie: mieszkam przeciez w "akademiku", w malutkim pokoju z dziewczynami z pracy... Corka jest na mnie obrazona, nie lubi mnie i nie chce ze mna rozmawiac - ale ja i tak mam lepiej, niz moj ex, do ktorego nawet nie chce mowic per "tato".
No a teraz wyszlam znowu za maz. Co drugi weekend spedzam u meza, co drugi z corka. Pewnie, ze nie lubie takiego zycia, ale w sumie - coz moge zaofiarowac mojej corce? Nie mam wlasnego dachu nad glowa, a jesli kiedykolwiek uda sie mezowi i mnie zamieszkac razem, ani ona, ani on nie byliby pewnie z tej sytuacji zadowoleni. Ciesze sie wiec, ze ona ma kochajacych dziadkow. A ja? Coz... Ja staram sie nie myslec o tym, co bylo i isc naprzod. Bez wzgledu na wszystko.

Halloweenowe szalenstwo ;) 瘋狂的萬聖節

2011-11-06T14:10:00.002+08:00

Drugi raz w zyciu obchodzilam Halloween (pierwszy raz byl na pierwszym roku studiow, kiedy to urznelam sie haniebnie galaretkami owocowymi z alkoholem). Tym razem obylo sie bez ekscesow, a ja mam dosc obchodow na baaaardzo dlugo, bo tez obskoczylam trzy imprezy: maluchow, starszakow i podstawowkowiczow. Byly dekoracje
Gry i zabawy

No i bylam ja. Przerazajaca??

fast food 快餐

2011-10-30T17:57:00.003+08:00

Dla Europejczyka to McSmieci, ewentualnie gorace psy i inne zapiekanki.
Dla Chinczykow to jadlodajnie troche w stylu naszych barow mlecznych badz stolowek. Masz dwadziescia-trzydziesci dan do wyboru, do miseczki badz do kartonika z ryzem dostajesz lyzke danej potrawy za zlotowke badz dwie. Mozesz wybrac trzy-cztery, zeby Ci sie smak nie znudzil. Wszystko swiezutkie, przygotowywane tuz przed przerwa na lunch. Miejsca te nazywaja sie dokladnie 快餐， czyli szybkie jedzenie. Nie przy uniwersytetach, nie przy biurach, tylko wszedzie. W moim miescie przy niemal kazdej ulicy. Zarcie pyszne. Bezposredni powod, dla ktorego tak rzadko gotuje...

zla gospodyni domowa

2011-10-30T12:07:00.007+08:00

W Polsce dla mnie zawsze oznaczala te, ktora zamiast cos ugotowac, kupuje zupe w proszku, ciasto w cukierni i pizze do mikroweli. Zawsze bylam dumna z tego, ze gotowalam, naprawde gotowalam, prawie nigdy nie korzystajac z gotowych rozwiazan. Zmeczona wracalam po pracy do cudownego mieszkania wspoldzielonego z dwiema wspollokatorkami i robilam sajgonki albo chinska zupe. Oczywiscie, zdarzalo mi sie popelniac grzechy typu goracy kubek, jesli naprawde nie mialam juz na nic czasu ani sily, ale byly to rzadkie wypadki.
Odkad jestem w Chinach, nie gotuje. To szalenstwo, wiem!!!!! Mam wreszcie kuchnie, wok, lodowke, swieze jajka i mieso (tak, Kayka, wiem, ze mnie nienawidzisz za to, ze MOJA wieprzowina jesli po poludniu laduje na talerzu, to znaczy, ze rano jeszcze tuptala po podworku), mam ksiazki kucharskie... i mieszkam sama. Robienie jedzenia dla jednej osoby jest bez sensu. Jak mam ugotowac jedna miseczke ryzu? Jak moge kupic 5 deko miesa? Po co, skoro w kazdej "szybkiej jadlodajni" moge dostac cos swiezego, duzo i tanio? I jeszcze duzy wybor, zeby bylo smieszniej? Obieranie i smazenie dwoch ziemniakow, cwierci papryki i polowy kotleta schabowego JEST bez sensu. Dla ludzi takich, jak ja wymyslono jednoporcjowe dania przygotowane do obrobki termicznej. W supermarkecie obok mojej kawalerki kazdy poranek uplywa obsludze na siekaniu czosnku, imbiru, miesa, warzyw. Lubisz wieprzowine smazona z imbirem, czosnkiem, chilli i zielona cebulka?
A moze wiorki ziemniaczane z papryka?
Albo fasolke na pikantnie?
Do wyboru, do koloru, warzywa po jeden-dwa zlote za porcje, miesa po 3-4. Obok sprzedwany jest ugotowany i poporcjowany ryz, trzymany w cieple, zeby byl gotowy do spozycia. Wszystko swieze, NIGDY nie zostaje do nastepnego dnia, wiec trzeba sie spieszyc, zeby nie wysprzedano.
Tak, wiem. Powinnam isc na targ, wytargowac kawalek miesa, obmacac wszystkie papryki i ziemniaki, a potem wrocic do domu i je siekac na wiorki za pomoca tasaka. Tylko, ze w ten sposob stracilabym na przygotowanie kolacji poltorej godziny, a nie 15 minut. Zrobilabym pewnie 4 razy za duzo - a tak mam ilosc wystarczajaca akurat na dwa obiady (za drugim razem podgrzewam wszystkie miseczki na parze, cudowna metoda). Ale najwazniejsze jest, ze ucze sie PRAWDZIWEJ kuchni chinskiej. Nie tej z restauracji pieciogwiazdkowej, w ktorej przygotowanie kazdej potrawy zajmuje 3 godziny, tylko tej, w ktorej mieso jest po prostu smazone z czosnkiem i imbirem, ziemniaki wrzucane na wrzacy olej wraz z paseczkami papryki dla ozdoby, a fasolka MUSI byc podana z chilli - i niczym wiecej. Bez pietnastoskladnikowego sosu, bez macerowania, bez przepisow z milionowej ksiazki kucharskiej. Wreszcie wiem, jak odtworzyc smaki, ktore poznaje u przyjaciol w chinskich domach. Wreszcie wiem, dlaczego prostota tych dan tak mnie urzeka. I w momencie, w ktorym nie bede juz mieszkala obok superwygodnego chinskiego supermarketu bede wiedziala, co do czego dodac, zeby bylo tak, jak zapamietalam...
Dla tych, ktorzy nie moga kupic gotowca:
1)wrzucic rozciapany czosnek, chilli i imbir w paseczkach na rozgrzany olej. Gdy zacznie pachniec, zdjac przyprawy z woka, inaczej haniebnie sie przypala. Wrzucic mieso, usmazyc w bardzo wysokiej temperaturze. Dodac zielonej cebulki - tyle, co miesa - plus usmazone wczesniej przyprawy. Jesli mieso puscilo za malo soku, dodac odrobine sosu sojowego z woda/bulionem. Kilka chwil i gotowe.

2) Ziemniaki zetrzec na tarce o duzych oczkach badz pokroic w cieniutkie slupki. To samo uczynic z papryka (nie przesadzamy z iloscia, jest tylko dla ozdoby i wzbogacenia smaku). Wrzucamy na rozgrzany tluszcz (nie na gleboki; nie robimy frytek, tylko podduszone ziemniaki) i przykrywamy, co jakis czas mieszamy. Dusic do al dente.

3) Fasolke szparagowa myjemy i kroimy na kawalki wygodne do uchwycenia paleczkami (nie moga byc za dlugie, bo to i niewygodne, i zle sie smazy). Na rozgrzany tluszcz wrzucamy najpierw kilka papryczek chilli, a potem fasolke. Przykrywamy i dusimy, az fasolka bedzie... niesurowa. Znaczy, jeszcze nie bardzo ugotowana, jeszcze chwrupiaca, ale juz pachnaca.

Podane z ryzem ugotowanym z mlekiem kokosowym.

Jestem zla gospodynia domowa, kupuje polprodukty.
Pyszne bylo!!!

rodaczki 老鄉

2011-10-23T20:39:00.002+08:00

Zawsze po trzech lekcjach w przedszkolu mam poltorej godziny na dostanie sie do centrum, do podstawowki, w ktorej mam zajecia wieczorem. W dziewieciu przypadkach na dziesiec, zatrzymuje sie w Banna Cafe, milej kawiarence przy skrzyzowaniu dwoch mocno ruchliwych ulic (przy jednej z nich jest polozona moja szkola). Zatrzymuje sie tam, bo jest jasno, daja dobra wode z cytryna, maja darmowe WiFi i mila obsluge. Oprocz tego maja tam tony bialasow, ale zazwyczaj nie zwracam na nich uwagi - bo i po co?
Tym razem ledwo zsiadlam z roweru, uslyszalam jezyk polski. Dwie podrozniczki siedzialy przy stoliku i zasmiewaly sie do lez, co "zrobilo moj dzien" (dlaczego po polsku tak sie nie mowi??!!) i sprowokowalo mnie do podejscia.
Dwie godziny pozniej bylysmy juz razem na kolacji. Wreszcie moglam sie podzielic moim ulubionym dajskim grillem przy rynku i tymi dziwnymi rzeczami, ktorych normalni ludzie nie jedza. Ryba w dwoch odslonach nie jest wprawdzie specjalnie szokujaca

ale juz taki mozdzek wieprzowy zapiekany w lisciach banana

kwiat banana, czy chociazby szaszlyki z kurczaczych penisow - to sa przekaski, na ktore nie kazdy sie skusi. My tak. WRESZCIE! Odkad Kaja wyjechala z Kunmingu, nie mam sie z kim nacieszac wszystkimi mozliwymi paskudztwami. Jakaz radosc mnie ogarnela, gdy wszystkie "paskudztwa" zostaly sprzatniete do czysta i tym razem to nie byla tylko moja zasluga!!!

To byl mily wieczor. Stad nastepnego dnia kolejna przemila kolacja, a pozniej dwugodzinne spotkanie w herbaciarni, w MOJEJ herbaciarni - to znaczy u przyjaciolki przyjaciolki corki pani Wang (ach ta chinska siec znajomosci!), gdzie moge sie czuc jak u siebie...

Mowienie o Jinghongu, o tutejszym jedzeniu, o roznych smiesznych rzeczach - to dla mnie ogromna satysfakcja i przyjemnosc. Przyjezdzajcie, do jasnej cholery, bo miliard informacji sie ze mnie WYLEWA!!!!!!

owoc buddy 羅漢果

2011-10-20T13:55:00.006+08:00

Siraitia grosvenorii, bo wlasnie o tym owocu mowa, to... dynia. No dobra, przesadzilam, ale nalezy do rodziny dyniowatych i pnie sie zwawo do gory glownie w Tajlandii i w poludniowych Chinach. Jest to zupelny absolutny cud natury, dlatego Chinczycy tradycyjnie go zaliczaja do Owocow Dlugowiecznosci - ponoc spozywanie pozwoli Ci zyc dlugo i szczesliwie. Ja tam osobiscie mam w nosie dlugie zycie. Wazniejsze jest dla mnie dlugie zycie moich strun glosowych, ktore sa ostatnio poddawane represjom przez moje przedszkolaki i dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Dlatego tak sie ucieszylam, gdy znalazlam nastepny po Grubym Morzu sposob na bol gardla - o tyle fajny, ze nie nie mozna sie nim zatruc po przedawkowaniu. Chinczycy przyrzadzaja z owocu buddy i kwiatow chryzantemy zupe, ktora jest w stanie wyleczyc chyba kazdy problem z gardlem. A ze owoc jest slodki (wyciag z niego jest podobno 300 razy slodszy niz cukier - i setki lat (pierwsze wzmianki pojawiaja sie juz w XIII wieku!) byl przez Chinczykow uprawiany i wykorzystywany jako niskokaloryczny slodzik.

Na zdjeciu zupa chryzantemowo-owocowobuddowa, ale ja najczesciej parze sobie po prostu taka herbatke: kilka ziaren owocu buddy i kilka chryzantem :) Dzialanie nie az tak silne, ale to wlasnie tym sobie przeplukuje gardlo miedzy lekcjami :)

zwykla kolacja

2011-10-16T20:41:00.002+08:00

To miala byc zwykla kolacja. Wstapilam do przyjaciolki; poszlysmy razem na zakupy, a potem poczulam sie jak Alicja po drugiej stronie lustra.
przystawka: ugotowac baklazan al dente, a potem go wyjac i poszarpac na pasma. Dodac sciamkany czosnek (glowke), kolendre badz inne pachnace ziele, swieze chilli, sos sojowy, olej sezamowy, ewentualnie szczypte soli, ale zazwyczaj sos sojowy wystarcza. Mozna dosmaczyc doubanjiangiem (pasta ze sfermentowanej fasoli z chilli) albo czymkolwiek pikantnym, jesli zbyt mdle.
zupa: na odrobinie oleju podsmazamy czosnek i imbir, gdy zacznie pachniec, dorzucamy porwana na kawalki kapuste pekinska i natychmiast dolewamy wody i dodajemy szczypte soli; gdy liscie beda miekkie i slodkie, mozna zupe zdjac z ognia i spozyc.
Danie glowne: Na bardzo goracy olej wrzucic posiekany imbir i chilli (mozebyc suszone), gdy zaczna pachniec dodac pokrojona w cienkie plasterki watrobe wieprzowa; gdy sie usmazy, dodac zielonej cebulki (objetosciowo powinno jej byc co najmniej tyle, co watroby), zmniejszyc ogien, dodac soli.
Dodatek: dowolna zielenina w lisciach, u nas byl wilec wodny, czyli 空心菜, ale szpinak czy botwinka tez zadzialaja. Podsmazyc czosnek z chilli, wrzucic zielenine, usmazyc al dente; mozna dodac jakies orzeszki czy sezam, ewentualnie troche cukru.
Przystawka pod piwo: Larwy szerszenia azjatyckiego powyciagac z resztek plastrow i wrzucic na gleboki, mocno rozgrzany olej, do ktorego wsadzilismy kawalek imbiru (baaaardzo poprawia smak). Czesto mieszac, zeby przyrumienic larwy ze wszystkich stron, a jednoczesnie nic nie spalic. Bedasie smazyc nierowno, wiec trzeba sterczec przy woku i powoli wyciagac. Na talerzu posypac sola. Podawac z zimnym piwem. Uwaga! Lepiej rozwinietym szerszeniom powyjmowac zadla.
PS. Jestem dupa wolowa, nie mam zdjec. Obiecuje solennie nigdy juz nie wychodzic z domu bez aparatu...

甜笋

2011-10-13T20:21:00.001+08:00

To bambus w nastepnym wydaniu. Pojawia sie w lecie, uprawiany jest glownie w Syczuanie i Yunnanie i jest... slodki. Nie mdlaca slodycza gruszek czy arbuzow, a delikatnie. Przyrzadza sie go tak, jak na zdjeciu, bo niepokrojony w cienkie plasterki dlugo sie gotuje i jest twardawy. A tak plasterki przeklada sie mieskiem i powstaje pyszne danie, zupelnie inne od tych z pedami zwyklego bambusa. Podobno moze uchronic przed rakiem. Mnie wystarcza, ze chroni przed glodem...

polog 坐月子

2011-10-11T21:25:00.004+08:00

Maly mieszaniec polsko-chinski urodzony. Nie, nie moj. Kolega Polak wraz z zona Chinka splodzili syna. Teraz ojciec w pocie czola zarabia na zelazna miske ryzu, a malzonka "siedzi miesiac".
坐月子, czyli siedzenie miesiac, to silnie zakorzeniona tradycja azjatycka, znana od niepamietnych czasow i, przez wiekszosc kobiet w Chinach czy Wietnamie, przestrzegana sumiennie nawet w XXI wieku. Nawet mocno postepowe matki nie wierzace w zabobony musza czasem ulec presji matek, babek i cioc, ktore zmuszaja poloznice do wykonywania milionow absurdalnych czynnosci i przestrzegaja przed miliardem tych, ktorych wykonywac nie nalezy. Probowalam w necie wyszperac cos o polskich tradycjach zwiazanych z pologiem, ale na stronach, ktore w ogole mi sie otworzyly, jest raczej malo informacji - i dotycza raczej tego, jak wrocic do dawnej figury, kiedy mozna zaczac uprawiac seks i ze nie wolno wieszac firanek, bo sie uszkodzi macice, jak sie bedzie trzymalo rece w gorze. W Chinach KAZDA kobieta wie, co wolno jesc i pic, czego nie wolno robic i czym grozi nieposluszenstwo.
Polog jest wazny w zyciu kazdej matki. Hormony zyc nie daja, trauma po porodzie jeszcze nie minela. Chinczycy wierza, ze trzeba przynajmniej miesiaca, zeby wyregulowac samopoczucie i zdrowie matki. W niektorych regionach czas trwania pologu i szczegolnej opieki nad swiezo upieczona mama dochodzi nawet do trzech miesiecy! Zgodnie z chinska medycyna polog maly trwa miesiac (小滿月)，a duzy - 100 dni (大滿月). Maly polog mozna zakonczyc wielka impreza dla rodziny i przyjaciol, wyprawa do swiatyni a takze, w niektorych regionach Chin, ogoleniem glowy noworodka. Jesli chodzi o odwiedziny przyjaciol i rodziny, na poludniu Chin trzeba sie z tym wstrzymac przynajmniej 12 dni - dopiero w dwunasty dzien po urodzeniu potomka (十二朝) krewni i znajomi moga sie nim nacieszyc.
Zgodnie z tradycja, poloznicom nie wolno: myc glowy ani ciala, chodzic po schodach, dotykac zimnej wody, czytac ksiazek, plakac, uprawiac seksu, wystawiac sie na przeciagi ani szyc, nie wolno tez jesc soli ani pic alkoholu. O ile mozna doskonale zrozumiec, skad zakaz kapieli czy wystawiania sie na przeciagi - bo przeciez latwo sie bylo zaziebic, co nie sluzy ani matce, ani dziecku, o ile doskonale wiemy, ze picie alkoholu moze zaszkodzic niemowlakom, o tyle medycyna zachodnia podwaza na przyklad zakaz jedzenia soli - bez soli organizm matki nie odzyska rownowagi. Poza tym na przyklad zakaz otwierania przez miesiac okien - majacy uzasadnienie kilka wiekow temu - dzis moze budzic raczej rozbawienie. Rowniez nie myc sie przez miesiac zakrawa na kpine - przeciez nalezy zachowywac higiene, zwlaszcza po porodzie! Dlatego lekarze radza raczej myc sie, a potem szybko wycierac; myc glowe i suszyc ja suszarka - zaziebiac sie nie nalezy, ale nie myc sie tez nie mozna.
Idzmy dalej. Jedzenie. Nie wolno zimnego, twardego, zawierajacego alkohol i sol.
Nalezy natomiast w ciagu miesiaca zjesc 200 jajek, jesc wieprzowe podroby (serce, watrobe i nerki) i pic rosol. Nalezy jest takze potrawy "gorace" (kiedys opisze rozroznienie rzeczy goracych i zimnych w chinskiej medycynie, dzis tylko powiem, ze gorace sa na przyklad orzechy, ananasy i psie mieso). Jest tez kilka potraw wymyslonych specjalnie dla poloznic, na przyklad 生化汤 - zupa z dziegielu chinskiego (wlasciwosci przeciwbolowe i uspokajajace, przepisywany kobietom podczas bolesnych miesiaczek, w menopauzie i wlasnie podczas pologu; pomaga uregulowac gospodarke hormonalna), Ligusticum wallichii (rozluznia miesnie gladkie, poprawia krazenie, dziala antyzapalnie), brzoskwin i wielu innych skladnikow. Druga nietypowa zupa to wywar z eukomii wiazowatej i nerek wieprzowych.
Po pietnastu dniach od porodu mozna zaczac sie zywic nastepnym przysmakiem - zupa z kurczaka z olejem sezamowym, imbirem i... alkoholem. Smazy sie kurczaka z olejem i imbirem, a potem dodaje kapke alkoholu i gotuje po godziny - podobno dobrze rozgrzewa. Tak samo zresztajak kolejny przysmak: raciczki swinskie z imbirem i jajkiem - jest to takie panaceum, ze mlode matki sa zmuszane do zjadania raciczek 2-3 razy dziennie!!! Podobno dzieki tej potrawie ma sie wiecej pokarmu i jest on lepszej jakosci.
Czego jesc nie wolno? Ano mnostwa rzeczy, z kleikiem ryzowym, mlekiem i sokami owocowymi na czele. Dlaczego? Podobno jesli sie je spozywa, grozi poloznicy reumatyzm albo... choroba psychiczna...
Coz poza tym? Ano, Chinki sie z nas nasmiewaja, bo Europejki i Amerykanki po urodzeniu dziecka robia sie biodrzaste - raz rozsuniete kosci miednicy ciezko zmusic do powrotu do wczesniejszej kondycji. Chinki maja na to sposob - owijaja biodra i brzuch czyms podobnym do kolnierza ortopedycznego i nie zdejmuja go przez prawie miesiac. Podobno pomaga na szybszy powrot do figury sprzed ciazy.
Na koniec ciekawostka: matki i tesciowe pilnuja, by mlode matki "miesiac siedzialy". Tylko czy mlodziez nadal wierzy w te cala medycyne ludowa?
TAK! W lipcu br. w internecie rozgorzala dyskusja. Znany bloger Fang Zhouzi 方舟子 stwierdzil, ze tylko zacofani Chinczycy wierza w "siedzenie miesiac", ze na calym swiecie nikt by sie nie osmieszal mowieniem, ze nie wolno sie kapac, albo ze trzeba zezrec 200 jajek w miesiac. I co sie okazalo? Az 84.9% chinskiej spolecznosci internetowej opowiedzialo sie za ta tradycja, jako za czyms, co moze niekoniecznie rozumiemy, ale co na pewno jest dla matek i noworodkow dobre.
Dla ciekawskich blog Fang Zhouzi tutaj.

Dajski Smigus-Dyngus 潑水節

2011-10-09T13:13:00.004+08:00

Nie, pory roku mi sie nie pomylily. Wiem, ze to swieto obchodzone jest w dajski Nowy Rok, czyli w okolicach kwietnia (w okolicach Wielkanocy... hmmm...). Ale ja wlasnie sie dowiedzialam, skad sie to swieto wzielo i nie moge sie powstrzymac przed podzieleniem sie z Wami ta wiedza.

Dawno, dawno temu, kiedy swiaty bogow i ludzi znacznie byly sobie blizsze, byl sobie bog o dzwiecznym imieniu Pongmadjendaladza, w skrocie nazwijmy go sobie Pong. Jego kaprysy rzadzily wiatrami, deszczem, cieplem i zimnem, ksiezycem i sloncem. Z rozkazu Pana Niebios Pajainga mial Pong dbac o cztery pory roku, ktorych regularne nastepstwo sluzy ludziom tak samo, jak florze i faunie. Jednak kaprysny Pong, biegly w czarnej magii i cokolwiek zlosliwy, ani myslal sluchac rozkazow Pana Niebios. Robil, co mu sie zywnie podobalo, wielomiesieczne susze przeplatal potopami, a smutek wielki na ziemi zapanowal. W koncu wielki bohater ludzkosci, Pajawan, oby imie jego przetrwalo na wieki, zdobyl sie na odwage i opowiedzial o wszystkim Panu Niebios Pajaingowi. Ten zas, uslyszawszy jak sobie poczyna Pong, rozezlil sie okrutnie i postanowil Ponga ukarac. Jak jednak to zrobic? Ponga nie imaja sie strzaly ni kule, nie boi sie miecza i noza, jak zatem mozna odebrac mu wladze?

Pan Niebios Pajaing stwierdzil, ze sam musi znalezc sposob; dosiadlszy ulubionego wierzchowca ruszyl wiec za siodma gore i rzeke, by odnalezc siedzibe Ponga. A mial ow bog-zlosliwiec siedem dorodnych cor, ktorych postanowil nie wydawac za maz, bo kto by sie wowczas zajal gospodarstwem? Przybrawszy postac krzepkiego junaka wkradl sie Pan Niebios w serca samotnych panienek; uslyszawszy, jakim draniem jest tatus, slodkie dziewczatka postanowily rodziciela ukatrupic. Spiwszy raz ojca do nieprzytomnosci, wydusily zen tajemnice: Ponga sie zadna bron nie ima, z wyjatkiem luku opatrzonego cieciwa zrobiona z jego wlasnych wlosow.

Zrobily wiec luk, a nastepnie zupelnie niestereotypowo, zamiast tatuska przeszyc strzala, odciely mu ta cieciwa glowe, ktora, niczym dorodna dynia, potoczyla sie po podlodze, wzniecajac jednoczesnie pozoge wszechczasow. Ogien strawil juz dom Ponga i corek, strawil cala wioske, pozoga zaczela ogarniac swiat, coz robic?! Corki zaczely rzucac jedna do drugiej czaszke tatusia, jednoczesnie oblewajac sie nawzajem woda, aby nie ulec spaleniu. Siedem bylo corek Ponga i siedem dni oblewaly siebie i czaszke woda, zanim ugaszono pozar. Gdy zazegnano niebezpieczenstwo, ludzie na pamiatke tego zdarzenia zaczeli zyczyc bliskim szczescia, oblewajac ich jednoczesnie strugami wody. A ze jeden dzien w niebiesiech to rok tu, na ziemi, raz w roku jedynie ludzie blogoslawia sobie nawzajem woda. To jest wlasnie dajski noworoczny Smigus-Dyngus.

Wedrowiec, ktory nieopatrznie trafi nad Mekong w dajski Smigus-Dyngus, zostanie przemoczony do suchej nitki, i jeszcze powinien byc wdzieczny, bo w koncu oblewanie to zyczenia pomyslnosci :)Cale szczescie w kwietniu w Xishuangbanna jest juz calkiem cieplo, wiec zapalenia pluc raczej sie nie dostanie...

Sasiedzi 鄰居

2011-10-08T22:50:00.002+08:00

Mam sasiadow. Kazdy ma w zasadzie, wiec nie bardzo jest sie czym chwalic, prawda? Ale ja, mieszkajaca w nowiutkim bloku, w ktorym lokatorow mozna policzyc na palcach obu rak, bardzo sie ucieszylam, ze ktos wysiada na tym samym pietrze. Z - na oko - rowiesniczka nawiazalam wiec kintakt werbalny i podowiadywalam sie ze ona tez nie stad, tylko z polnocnego wschodu, ze zamazposzla wlasnie tutaj i ze nie umie sie przyzwyczaic do tutejszej kuchni, ze otwieraja z mezem knajpe tuz pod domem i ze mam sie czuc zaproszona, jak tylko interes zacznie sie krecic.
Na poczatku knajpa otwarta byla tylko bladym switem, z wlasnorecznie przez sasiadke lepionymi pierogami. Teraz jednak knajpa juz otwarta jest az do poznej nocy, razu pewnego wiec zaszlam na kolacje. Zostalam nakarmiona smazonym ryzem z dodatkami i pysznymi piklami, gdy chcialam zaplacic, zostalam wysmiana, a na odchodne wreczono mi petko KIELBASY!
Kazdy, kto byl kiedys w Chinach wie, ze wedlina to tutaj raczej importowana, a i tak czasami mozna trafic na slodka szynke etc. Moi sasiedzi podarowali mi jednak nie azjatycka podrobke, tylko prawdziwa harbinska kielbase, od ktorej mi pachnie cala lodowka.
Dlaczego w Harbinie istnieje wedlina? Wystarczy w necie poszperac - swego czasu mieszkalo tam sporo Rosjan, Niemcow i... Polakow. Zostawilismy Chinczykom to, co najlepsze: piwo i zarcie :)
A kanapki z kielbasa, serem gouda i majonezem na ujgurskich wypiekach - palce lizac :)

Grube Morze 胖大海

2011-10-01T14:16:00.002+08:00

Jako nauczycielka nabawilam sie choroby zawodowej. Kilka godzin dziennie mowienia do dzieci musialo sie skonczyc chrypa i bolem gardla. A ze pracuje szesc dni w tygodniu i wlasciwie nie mam jak odpoczac od mowienia (hmmm... Tajfun i odpoczywanie od mowienia... tja...), stan sie pogarszal az do czegos, co najbardziej przypomina chlopieca mutacje: absolutny brak kontroli nad wlasnymi strunami glosowymi.

Lekarstwa nie pomoga. Teraz mam tydzien wolnego, wiec staram sie nie mowic i leczyc ziolami. Na plan pierwszy wysuwa sie roslina wymieniona w tytule.

Sterculia lychnophora, bo taka jej lacinska nazwa, to rodzina z rodziny zatwarowatych, z rzedu slazowcow. Mnie to nic nie mowi, ale na pewno czesc z Was wie, ze do tej samej rodziny naleza kakaowiec i kola ;)

W chinskiej medycynie uzywane sa jej nasiona. Namoczone, zwiekszaja objetosc az osmiokrotnie, a konsystencje maja mocno galaretkowata. By uzyc nasion do celow spozywczych, nalezy po namoczeniu usunac skorupke, a miazsz wymieszac z cukrem i dodatkami - a nastepnie podac pod postacia napoju chlodzacego. Tak podawane jest Grube Morze w Wietnamie, Tajlandii i innych krajach Azji Poludniowo-Wschodniej. W Chinach natomiast zamiast wymieszac napoj z lodem, podaje sie go jako slodka zupe 糖水, czyli zagotowuje z cukrem badz zaparza jak herbate, czesto w towarzystwie kwiatu chryzantemy badz jasminu, owocami lukrecji a takze glozyny pospolitej czyli jojoby ;) Wlasnie tego typu herbatka pomaga na zmniejszenie "goraca", ktore czesto sie objawia drapaniem w gardle. Wg chinskich lekarzy Grube Morze usprawnia prace pluc, leczy gardlo, usuwa z organizmu toksyny i udraznia jelita. Stad tez moje drapanie w gardle i suchy kaszelek z nim zwiazany latwo moze zostac przez Grube Morze uleczony. Jednak z ziolkami nie wolno przesadzic - roztwor zbyt nasycony moze spowodowac puchniecie wewnatrz jamy ustnej i kaszel. Poza tym lekarstwa tego powinny unikac osoby z biegunka. Dodatkowo, mimo ze ziolko pomaga na gardlo, nie moze byc stosowane w wypadku przeziebienia czy anginy.

Pomaga :) A ze jest slodkie, picie sprawia prawdziwa przyjemnosc ;)

潑水廣場 Plac Smigusowo-Dyngusowy

2011-09-28T12:41:00.002+08:00

Skoro najwazniejszym dajskim swietem jest Smigus-Dyngus, w Jinghongu nie moglo zabraknac miejsca, w ktorym codziennie mozna zostac oblanym. Wlasnie na tym placu codziennie po zapadnieciu zmroku rozpoczyna sie feeria barw, wody i muzyki. W takt klasyki, z pieknym, modrym Dunajem na czele, fontanny i swiatla maluja nam swiat na barwy wszelakie i mienia sie setkami malutkich tecz. Piekne! A w mocno goracym klimacie Jinghongu daje odrobine wytchnienia...
Na zdjeciach poza mna jeszcze Kropek i Mala Deng, glowna przyczyna mojego przybycia do Jinghongu. W tle Wladca Szos, czyli zakupiony za 150 kuajow blekitny rower ;)
Kilka dni bede zbierac materialy (znaczy sie szalec) w Kunmingu, wiec wpisow niet.
Do nastepnego!

smazone plomiennice zimowe 炒金針菇

2011-09-22T13:33:00.004+08:00

Skladniki:

plomiennice zimowe czyli "zlotoszpilkowe grzyby" 金針菇 (wiki prawde Ci powie)
papryka (i slodka, i chilli najlepiej, bo grzybki cokolwiek mdle bez dodatkow)
czosnek, sol, pieprz wg uznania.

Plan akcji:

rozgrzac wok
wlac olej
na rozgrzany tluszcz wrzucic czosnek i chilli
dodac umyte grzyby i papryke, dodac sol i pieprz
obsmazyc az puszcza sok
wpakowac do miseczki
palaszowac, az sie uszy trzesa ;)

To taki mily dodatek do ryzu i miesa... A w moim przypadku danie glowne, podawane z makaronem ^.^

Dajskie Swieto Zmarlych

2011-09-18T20:56:00.003+08:00

W ostatni poniedzialek cale Chiny sie radowaly, zazerano sie ciastkami ksiezycowymi i innymi cudownosciami, spogladajac nostalgicznie na ksiezyc w pelni w towarzystwie bliskich. Dajowie tez sie cieszyli. Oblewali sie nawzajem woda, narobili ogromne ilosci zarcia i poszli je konsumowac w swiatyniach. Szczerze powiedziawszy z tym akurat zwyczajem spotkalam sie po raz pierwszy, jeszcze nigdy nie widzialam obzerajacych sie w obliczu Buddy Azjatow. Zaden znajomy Chinczyk nie wiedzial, o co chodzi, wiec wypytalam Dajow.
Dajowie roznia sie od Chinczykow cala masa rzeczy - jezykiem, zarciem, nastawieniem do zycia, ubraniem. Oprocz tego roznia ich takze zwyczaje pogrzebowe. Gdy umiera Daj, cala rodzina, wszyscy sasiedzi, a wlasciwie wszyscy mieszkancy danej wioski przynosza po jednej galezi. Cialo jest palone na powstalym w ten sposob stosie, a drugiego dnia popioly sa zakopywane (bez jakichkolwiek urn itp.) w przydomowym ogrodku. Grob nie jest w zaden sposob oznaczony, bo ciala juz nie ma i jest niewazne. Wazna jest za to dusza, ktora czasem komunikuje sie z bliskimi, a juz na pewno bliscy komunikuja sie z nia. Jak? Chodza do swiatyn buddyjskich i pala trociczki, ofiarowuja jedzenie - wszystko, by uczynic przodkow sytymi i zadowolonymi. A raz w roku - wlasnie w te pelnie, w ktora Chinczycy obchodza Swieto Srodka Jesieni - wchodza do swiatyni nie tylko po to, zeby zlozyc ofiare, ale zeby po prostu ze swoimi duchami troche pobyc. Jest to swieto radosne, swiatynie zyja, a kazdy wchodzacy jest czestowany smakolykami. Mnie tez poczestowano, choc jestem zupelnie obca i mowie w innym jezyku. Az milo bylo popatrzec na to, jak sie wszyscy radowali...

owoce 水果

2011-09-18T13:36:00.006+08:00

W miedzyczasie w Chinach byl Dzien Nauczyciela (12.09) i Swieto Srodka Jesieni (tym razem 14.09), skutkiem czego mialam dlugi weekend. W Dzien Nauczyciela dzieci dla mnie spiewaly i mowily wierszyki tudziez opowiadaly historie, a potem zesmy sie obzerali.
Spiewanie patriotycznych piosenek mnie niespecjalnie bawi, za to jedna historia zwalila mnie z nog. Ten oto szescioletni przystojniak
opowiedzial historie o wilku.
"Byl sobie las, a w nim mieszkal bardzo zly wilk. Gdy juz zjadl wszystkie zwierzatka w lesie, zrobil sie straszliwie glodny. I wtedy nagle przykical zajaczek. Ujrzawszy zajaczka wilk sie zaczail. Koniec". Nauczycielka probowala wybadac, czy aby na pewno historia nie ma puenty, ale dzieciak z uporem twierdzil, ze juz skonczyl :D
Dodatkowy efekt obchodzenia dwoch swiat to cala masa zarcia - bo w to drugie swieto ludzie obdarowuja sie nawzajem owocami i ciastkami ksiezycowymi. Moja bambusowa lawa zostala ozdobiona w ten sposob:
Dlaczego lawa? Bo w kuchni mi sie owoce nie pomiescily...
Lubicie owoce? Ja na przyklad nie umiem tu przezyc dnia bez pomelo i meczennicy jadalnej (marakuja), a o mojej milosci dozgonnej do bananow to juz chyba nikomu mowic nie musze. Tak, tak, przenioslam sie do Jinghongu za chlebem... Ale tak naprawde to przez ananasy... papaje... mango... kokosy... liczi... longany... dzekfruty... Nie mniejsza miloscia darze tez jagodziany rambutany, po chinsku zwane uroczo „rudymi pigulkami” 紅毛丹. Sprobowalam rowniez owocu, ktory po chinsku wabi sie „owocem zoltkowym” (蛋黄果), a z braku polskiej nazwy moge podac co najwyzej lacinska - Pouteria campechiana. Gdyby ta nazwa znana mi byla wczesniej, nigdy bym sie nie skusila :P Owoc calkiem przyjemny. Ale wole owoce flaszowca siatkowatego (tez mi nazwa, po chinsku wabi sie „owoc krowiego serca” 牛心果) – gruba, nieprzyjemna skora ukrywa ziarenka podobne do kukurydzianych, ale czerwonawe, wypelnione slodkawym miazszem – bardzo orzewiajace :) Smaczne sa tez owoce pigwicy, ktore po chinsku wabia sie wdziecznie owocami ludzkiego serca 人心果. Pierwszy raz od pobytu na Tajwanie regularnie jadam pitaje (ohydna nazwa, wole chinska: owoc ognistego smoka 火龍果).
Na Tajwanie modna jest odmiana z bialym miazszem, tutaj modna jest wersja kostarykanska, ktorej miazsz jest rozowy – a plamy po prostu nie schodza, wiec trzeba uwazac ;) Jak rok dlugi mozna sie nimi cieszyc. Wiec sie ciesze - zwlaszcza, ze to wszystko rosnie w okolicy i ceny sa dosc przystepne :D
Dodajac do tego wszystkiego jablka, gruszki i inne „zwyczajne” owoce – mam wrazenie, ze jeszcze nigdy w zyciu nie jadlam tyle witamin dziennie.
Salatki owocowe to moj najukochanszy posilek (a na zupe jest banan). Nie moge sie doczekac, gdy od Kropka dostane w prezencie urodzinowym wyczekany blender – w ogole przestane jesc cokolwiek poza koktajlami owocowymi...

Menghan 勐罕

2011-09-15T12:14:00.004+08:00

Polozone niedaleko miasta wojewodzkiego Xishuangbanna, Jinghongu, miasteczko Menghan 勐罕 jest rownie czesto nazywane „Grobla Oliwna” 橄榄坝 Mekongu. W zasadzie lepiej powiedziec, ze Grobla Oliwna to nazwa chinska, a Menghan to transkrypcja tracycyjnej nazwy dajskiej, pisanej w oryginale dajskimi robaczkami, a nie chinskimi znakami. Dajska nazwa znaczy mniej wiecej „zawijac” – zgodnie z legenda kiedys przybyl tu Budda; zeby sobie nie upaskudzil stop, ludzie rozpostarli na drodze material, ktory po przejsciu Buddy zwineli i zachowali jako relikwie – stad nazwa. Jest to miasteczko bardziej dajskie niz chinskie, co zreszta jest czeste w tym regionie. Ludzie powiadaja, ze Xishuangbanna mozna porownac do zielonego pawia, a Wzgorze Oliwne do pawiego ogona. W zwiazku z tym mozna smialo powiedziec, ze wybrawszy sie do Banna nie odwiedzic Menghan to glupota i niedbalstwo :P Cale szczescie, wiekszosc bialasow o tym nie wie, bo w Lonely Planet o tym miejscu nie jest napisane nic poza tym, ze mozna tu spedzic noc w domostwie Daiow. Fakt, domostwa te sa szczegolne, co widac na zalaczonym obrazku.

Parter dawniej byl pozostawiony dla zwierzat, prawdziwe zycie zaczyna sie na pierwszym pietrze bambusowych palacow. Dzis zwierzeta zostaly zastapione przez motory – bardzo praktyczny garaz, ale ja i tak caly czas sie zastanawiam, czy 80letni staruszkowie tez musza biegac po schodach...
W poblizu miasta znajduje sie jezioro Smoczej Cnoty, nad ktore nie dotarzec nie chcialam, gdy zobaczylam zdjecia w folderach i ilosc samochodow na parkingu. Wolalam polazic po swiatynkach buddyjskich, ktorych tu dostatek, ponacieszac sie palmami kokosowymi, bananowcami,

pomelowcami, mangowcami, drzewkami lichi, palmami betelowymi i innymi takimi. Poza tym spacerujac po wiosce mialam okazje odkryc, ze ten styl budownictwa to tutaj zaden skansen – nowe domy sa budowane w ten sam sposob, nawet jesli bambus zastepuja wspolczesne surowce.

Z dawien dawna Menghan jest spichrzem Jinghongu – to stad pochodzi wyzywienie mieszkancow mojego miasta ;) Mamy wiec tu przewage rolnikow, ktorzy na swoj los nie bardzo narzekaja, nazywajac to miejsce „kraina ryba i ryzem plynaca” (ryba i ryz u Chinczykow to prawie jak mleko i miod u nas ;)). Jest jeszcze jeden powod, dla ktorego mieszkancy nie narzekaja – ponad ¾ tutejszej ludnosci to mniejszosc Dai, a oni potrafia cieszyc sie zyciem :) Prawie ¼ to mniejszosc Hani, oni tez do pesymistow nie naleza. W takiej sytuacji niedobitki Hanow niewiele moga zaszkodzic ;) Ja im sie zreszta nie dziwie, gdyby w Polsce srednia rocznych temperatur wynosila 22 stopnie, tez bysmy byli zadowoleni z zycia... I slonca tu duzo...
Wracajac do tematu, miasteczko piekne, a ludzie mili – i wcale nie zadzieraja nosa tylko dlatego, ze sa wazni historycznie. Dlaczegoz to? Otoz tutejsi Daiowie maja wlasne pismo, a jako, ze rejon jest mocno buddyjski, buddyjskie skrypty wypisywali, i to juz setki lat temu, na palmowych lisciach – do dzis zachowalo sie prawie piec tysiecy zabytkow – liscie byly doskonale zakonserwowane. Z tego powodu przyjezdzaja tu badacze i opisuja ten fenomen.
Poza tym ciekawostka regionu jest, ze choc prawie wszyscy tu wyznaja buddyzm, jest tez w okolicy jedna wioska chrzescijanska. ^.^
Wracajac do buddystow – punktem pielgrzymkowym jest niewatpliwie swiatynia Manting ze soja ponadpieciometrowa biala wieza i wielka statua Buddy. Niestety, akurat podczas mojej wizyty swiatynia i przyswiatynny park zamkniete byly na cztery spusty, przed brama mozna sobie bylo co najwyzej zrobic zdjecie z biednym malpim niemowleciem albo pawiami na lancuchach... Szkoda – bo po pierwsze tutejsza statua Buddy jest najwieksza w regionie, a po drugie najstarszy z budynkow swiatynnych, Pawilon Recytacji Ksiag Buddyjskich (誦經閣) zostal wybudowany juz w VII wieku!! Jest wiec to jeden z najstarszych zachowanych zabytkow w okolicy.
Weszlam za to do innej swiatyni, ciekawego miksu tajsko-chinskiego. Jest to Starozytna Swiatynia Buddyjska Manchunman (曼春满古佛寺). Manchunman to nazwa dajskiej wioski, w ktorej swiatynie jest polozona, w wolnym tlumaczeniu jest to "Wioska sadzenia kwiatow". Najstarsze dane o swiatyni pochodza z XII wieku, pozniej oczywiscie byla wielokrotnie przebudowywana.

I ukradlam im banana, a co!

fryzjer :) 理髮師

2011-09-13T13:09:00.003+08:00

W Menghan 勐罕，miasteczku, o ktorym jeszcze napisze, jak wyjde ze skrajnego wyczerpania spowodowanego uczeniem dzieci, mozna trafic do takiego salonu fryzjerskiego:
Zgodnie z napisem, strzyzenie kosztuje 5 yuanow (okolo 3 zlote), a dziecko 4 yuany. Oczywiscie wiem, ze nie chodzi o koszt dziecka, tylko o koszt ostrzyzenia dziecka, ale kiedy zobaczylam napis, storpedowalam fryzjera smiechem i zapytalam, czy mozna u niego kupic dziecko za cztery yuany i czy jest dobrze upieczone :D

嚇我一跳 wystraszylas mnie na smierc

2011-09-06T20:32:00.002+08:00

今天在skype上認識了一個新朋友. 他加上我就是因為他對中華文化感興趣, 像我一樣.
Dzis przyczepil sie do mnie na skajpie nowy Chinczyk, bo on tez lubi chinska kulture, jak i moje male moi.
這就是他跟我了的內容:
I tak zesmy sobie rozmawiali:

[7:38:09 PM] jasuhua: 你好呀！(czesc!)
[7:38:36 PM] ja 白小颱: 你好啊 (czesc)
[7:40:14 PM] jasuhua: 你这名字有点，太文雅了，念都不会念，哈哈 (to Twoje imie jest naprawde mocno ekskluzywne, nie wiem nawet, jak je przeczytac, haha)
[7:40:39 PM] ja 白小颱: 最后一个字是繁体字 (ostatni znak jest tradycyjny)
[7:40:48 PM] ja 白小颱: 是台风的台 (to jest to "tai" od "tajfunu")
[7:41:09 PM] ja 白小颱: 风字旁还有个台字 (klucz wiatru, a obok niego czastka fonetyczna "tai")
[7:41:28 PM] jasuhua: |-(。。。。哈哈，我喜欢繁体字，但这个我真不会念，(haha, lubie znaki tradycyjne, ale tego naprawde nie znalem)
[7:41:48 PM] jasuhua: 刚才吃完饭看见图片，我还以为是个外国人，吓我一跳 (wlasnie skonczylem jesc kolacje, zerknalem na zdjecie i wydawalo mi sie, ze jestes obcokrajowcem, wystraszylas mnie na smierc)
[7:42:20 PM] ja 白小颱: 我是外国人 ^.^(ja JESTEM obcokrajowcem)
[7:42:56 PM] ja 白小颱: 有这么恐怖吗？(to naprawde takie przerazajace?)

但他還不相信, 剛剛問我: [7:53:00 PM] jasuhua: 你就是版纳本地人？
Ale on nadal nie wierzyl, wiec po chwili zapytal: Pochodzisz z Xishuangbanna?

哈哈哈, 我跟你們說, 我很有成就感 -- 中國人不相信我是老外, 嘻嘻嘻嘻!!!
Kiedy jak kiedy, ale dzis naprawde jestem usatysfakcjonowana: Chinczycy nie wierza, ze nie jestem Chinka!

張惠妹也許明天 A-mei Moze jutro

2011-09-06T11:56:00.001+08:00

海一望无际
bezkresne morze
看不见终点在哪里
konca nie widac
深邃又吸引我的心
glebokie i zabralo moje serce
我脚在浪里
moje stopy w falach
飘飘荡荡爱有时忽高有时低
dryfujaca milosc - czasem wysoko, czasem nisko
推着我向前每一天
wypycha mnie naprzod kazdego dnia
曾经我放纵享受
kiedys sie tylko cieszylam zyciem
到最后无处解脱
az nie umialam sie wyzwolic
越心痛就越快乐
im bardziej boli serce, tym wieksza radosc
越想快乐越寂寞
im bardziej pragniesz radosci, tym bardziej jestes samotny
也许明天没有谁
moze jutro nie bedzie nikogo
陪我走过潮起潮落
kto moglby mi towarzyszyc we wzlotach i upadkach
也许明天还有你
moze jutro bedziesz Ty
陪我开始直到最后
towarzyszacy mi od poczatku do konca
海一望无际我在浪里
bezkresne morze i ja posrod fal.....

Moje miasto 我的城市

2011-09-05T12:51:00.004+08:00

Jinghong 景洪, miasto polozone w poludniowej czesci Yunnanu, jest stolica Autonomicznej Prefektury Mniejszosci Dai – Xishuangbanna 西雙版納. Klimat tropikalny, mocno mokry, dlugie lata, kompletny brak zimy, a wlasciwie lepiej to podzielic na pore deszczowa i sucha. Srednia temperatura waha sie miedzy 19-22 stopniami, teraz na przyklad jest okolo trzydziestu (dziewiata wieczorem, koniec sierpnia), dzieki czemu moge nie ubierac nic zbednego. ;)
Kazdy rozsadny czlowiek, ktory akurat znalazl sie przypadkiem w Yunnanie, przyjezdza tutaj, by sprobowac dajskiej kuchni, oraz zeby zobaczyc „Dunaj Wschodu” – czyli Mekong.

Latem nie jest to wprawdzie widok zapierajacy dech w piersiach – koryto jest mocno wyschniete, a woda „zakurzona”, ale... No jest w tym Mekongu „to cos”.
Jinghong to zabawne miasteczko. Wlasciwie ciezko je nawet nazwac miasteczkiem, bo w jakim miescie ulice moga tak wygladac?

A przeciez miasto jest w sumie dosc stare – i od zawsze bylo polityczno-ekonomiczno-kulturalna stolica regionu. Bogactwo zwiazane z uprawa kauczuku (橡胶)、kardamonu (砂仁)、 jagodlinu wonnego (依兰) i zboza, a takze z hodowla swin, drobiu i ryb sprawia, ze region jest coraz lepiej rozwiniety (drogi stad do Kunmingu chcialabym przeniesc do Polski!). Jest to tez jeden z najlepiej chronionych ekologicznie rejonow w Chinach – bo tez tutaj wlasnie zyja slonie, miliony gatunkow motyli, to tu jest najbogatsza flora i fauna w calych Chinach – dlatego tez Chinczycy nazywaja Jinghong czasem „Miastem Narodowego Parku”.

Z drugiej strony, bujnie sie tu rowija handel – z racji wspoldzielenia wod Mekongu i sasiedztwa, wladze regionu nawiazaly bliska wspolprace gospodarcza z Tajlandia, Myanmarem i Laosem – w kazdym supermarkecie dostepne sa produkty lokalne z tych krajow. Wprawdzie w Polsce tez mozna dostac tajski sos rybny albo wietnamski papier ryzowy, ale na przyklad w Kunmingu towary z krajow sasiednich mozna znalezc sporadycznie i po mocno zawyzonych cenach. W Jinghongu natomiast mozna zjesc tajskie ciasteczka, zapijane birmanskim mlekiem sojowym, a i tak bedzie taniej niz pojsc do knajpy.
Wrocmy do produktow regionalnych – przede wszystkim kauczuk. Uprawa kauczuku na wielka skale zaczela sie tu w 1948 roku, gdy Tajowie pochodzenia chinskiego uznali, ze miejsce sie nada. Poczatkowo to oni sie na tym bogacili, ale w polowie lat '50 XX w. chinskie wladze polozyly lape na plantacjach, z pomoca wojskowych zreszta. Juz w latach '60, przy wydatnej pomocy rzadu, wiekszosc pagorkow zalesiona zostala drzewami kauczukowymi, a dawni chlopi zmienili sie w zbieraczy kauczuku.
Drugim podstawowym bogactwem naturalnym regionu jest oczywiscie herbata, a najslawniejsza z tutejszych herbat jest oczywiscie pu'er. I wprawdzie nazwa pu'er pochodzi od nazwy miasteczka Pu'er, kilka godzin drogi od Jinghongu, ale zgodnie z chinskimi kronikami (《滇海虞衡志》), herbata ta rosnie na szesciu wzgorzach herbacianych, z ktorych najwazniejsze to Youle i Gedeng. Youle to starozytna nazwa Gory Jinuo, slownie kilka kilometrow od Jinghongu – czyli bez problemu mozemy Jinghong nazwac “ojczyzna herbaty pu'er”. I choc sam Jinghong rozrasta sie w ekspresowym tempie i daleko mu do dzikosci, to wystarczy pochodzic po tutejszych gorach, by bez trudu znalezc dzikie drzewa herbaciane, czesto kilkusetletnie, z pniami grubymi na kilka metrow i wysokie na metrow trzydziesci z hakiem. Oczywiscie, sa i drzewa hodowlane – ogromne ilosci; a wraz z nimi setki gatunkow produkowanej herbaty.
Na dzis tyle o moim miescie ;) Nastepnym razem wrzuce garsc nowych informacji, dobrze? ^.^ A teraz wracam do wkuwania anglojezycznych piosenek dzieciecych...

nie martw sie, nauczycielko! 老師, 別擔心!

2011-08-25T15:38:00.002+08:00

三歲半的小帥哥睡午覺之前: "娜塔麗老師, 我們起來了就會多陪妳玩, 現在有點累, 玩不動, 但下午還有時間, 別擔心, 我們會一直陪妳玩喔!!"
trzy-i-polroczny przystojniak przed poludniowym spaniem: Nauczycielko Natalio, jak tylko wstaniemy, bedziemy sie dalej bawic z Toba, teraz jestesmy troche zmeczeni, nie mamy sily, zeby sie bawic, ale po poludniu znajdzie sie czas, caly czas bedziemy sie z Toba bawic!!

To w pierwszym dniu pracy. Niektore dzieciaki slodkie; mniej wiecej polowa to rozne tutejsze mniejszosci, od Daiow poczynajac, przez Lahu, Wa, a takze oczywiste mieszance, wygladajace jak cejlonskie ksiezniczki tudziez gruzinscy ksiazeta. Jak bede juz im mogla robic foty, na pewno powrzucam; na razie jestem zbyt sensacyjna nowoscia ;)
Przedszkole jest fajne, a poza tym jedyne w Jinghongu, ktore ma prawo zapraszac nauczycieli z innych krajow. Dzis oficjalnie witalam na progu wysylajacych tu swe pociechy rodzicow; niektorzy nawet wydukali good morning specjalnie dla mnie. Czesc juz poznalam i nawet polubilam. Miejmy nadzieje, ze jakos to pojdzie - a jak po pierwsze bede miec wiecej czasu, po drugie nie bedzie lac jak z cebra, a po trzecie bede miala internet w domu, na pewno napisze cos ciekawego ;)

Tropiki :) 熱帶!

2011-08-21T14:02:00.002+08:00

No i jestem. W Jinghongu mianowicie. Planuje tu zostac na dluzej, ale wszelkie opisy tego miejsca zostawie sobie na pozniej. Na razie tylko garsc nowinek:
1) podrozal autobus kuszetkowy do Jinghongu, a w dodatku zle sie w nim spi. Albo po prostu ja starsza jestem...
2) jest cieplo. 35 stopni. Uwielbiam tutejsza pogode!
3) zarcie rewelacyjne i milion razy swiezsze niz w Kunmingu. Nawet wyparzone naczynia myje sie wrzatkiem herbacianym, tak na wszelki wypadek.
4) juz pierwszego dnia sie zakochalam zupelnie absolutnie w tutejszym dajskim nauczycielu angielskiego, ktory slicznie mowi po angielsku, a wyglada jeszcze lepiej :D
5) mieszkanko malutkie, ale wygodne: sypialnia, salonik, kuchnia, lazienka, balkon, wszystko wyposazone, mam klimatyzator, z ktorego nie bede korzystac i sofe, na ktorej moga spac goscie ;) dwa kroki od mojego przedszkola i pol godziny na rowerze od mojej szkoly.
6) uwielbiam pomelo, bede sie nim, jak zwykle w JInghongu, zywic namietnie.
7) nie mam jeszcze internetu, ale juz mam przyjaciol, ktorzy maja internet ;) Za jakis tydzien z hakiem bede miala internet w mieszkaniu. Wtedy zaczna sie wpisy na serio. A teraz ide odespac nocna jazde autobusem ;)

bilet kupiony

2011-08-17T21:00:00.004+08:00

Praca mnie znalazla. Za posrednictwem Malej Deng, ktora mieszka w Jinghongu, stolicy wojewodztwa Xishuangbanna na poludniu Yunnanu. Znalazla mi szkole, w ktorej bede uczyc angielskiego za calkiem niezle pieniadze. Xishuangbanna to moje ukochane chinskie tropiki, w dodatku jest tam pelno Tajow, pardon, Daiow, ktorzy maja znacznie bardziej luzackie podejscie do zycia niz mrowkowaci Chinczycy. Kilka informacji i zdjec mozna znalezc na moim blogu w 2008 roku w pazdzierniku ;)
Jade w sobote nocnym autobusem kuszetkowym. Obecnie przezywam dramat zwiazany z pakowaniem. A Chmurny Ruk placze, gdy sobie uswiadamia, ze ja za chwile wyjezdzam ;)
工作找到我了. 我的好朋友小鄧住在景洪,西雙版納; 幫我在那裡的一所學校問一下, 他們需要外教,所以我就去. 星期六晚上坐夜班車去那裡. 正在收拾東西, 555...
喜歡這個地方, 天氣不錯, 有朋友在, 我什麼都不怕 ^.^

wielka slawa to zart - po raz nty ;)

2011-08-17T09:13:00.005+08:00

W Kunmingu wlasnie krecony jest serial o latach trzydziestych ubieglego wieku w tym miescie. Czas mocno ciekawy historycznie, w sam raz na kilkunastoodcinkowy serial ;) Jako, ze prawie sto lat temu bialych tu bylo calkiem sporo, nagle na stronach ofert pracy pojawily sie oferty dla bialasow.
Poszlam.
Wzieli mnie.
Nic dziwnego - potrzebowali ze 30 sztuk, nie mogli wybrzydzac - latem w Kunmingu bialasow nieduzo, bo wiekszosc albo juz wrocila do domu, albo jeszcze nie przyjechala na nowy semestr. Gdy trafilam na plan zdjeciowy, bylam zszokowana - pierwszy raz w Kunmingu widzialam tylu bialych naraz. :)
Poubierali nas w stare firanki wzglednie duza ilosc cekinow wzglednie fraki/marynarki (pomieszanie z poplataniem). I jak stado owiec bylismy ganiani z miejsca na miejsce w... i tu male zaskoczonko: w knajpie David 戴維營

w rozrywkowej dzielnicy Kunmingu, Kundu 昆都. Knajpa faktycznie jest kiczowato wystylizowana na to, co Chinczycy mysla o europejskich salach balowych - kanapy obite czerwonym pluszem, zyrandole
z cwiercszlachetnymi kamieniami itp, a po wszystkim biegaja stada karaluchow, ktore dobrze sie tu czuja, bo pomieszczen NIE DA sie wywietrzyc - jest goraco i sa resztki jedzenia - o czymze wiecej przecietny karaluch moze marzyc? :D Gdy dostalam sie w to miejsce, bylam zszokowana - bo znalam je juz wczesniej z potancowek z siatkarzami - tylko oczywiscie nie pamietalam nazwy, bo po co sobie zasmiecac glowe nazwami :D Wynajem jednej z najlepiej prosperujacych dyskotek na potrzeby krecenia serialu musial kosztowac fortune.
Z okazji pobytu mialam sobie okazje poogladac obcokrajowcow, ktorzy przyszli. Poza zakreconymi maniakami Chin (ja, ja, ja... a oprocz mnie jeszcze taki jeden sympatyczny Francuz, ktory mowil po angielsku tak, ze sie nie domyslilam, ze jest Francuzem :)) znalezli sie tam ohydni rasisci ("te Chiczyki to straszne brudasy i klamcy, na wszystkim cie probuja oszukac, zero kultury"), globtrotuary ("ten tydzien spedzilem w Chinach, przezylem wielka przygode - hostel reklamowany w Lonely Planet byl wlasnie w remoncie i musialem szukac czegos na wlasna reke, dramat"), zabawowicze ("jestem od pieciu lat w Chinach, nie mowie w zab po chinsku i jestem z tego dumny, a knajpy w Kunmingu nie sa takie kul i trendi jak w Szanghaju, wiocha, nie miasto") i kilka osob mocno plytkich ale w sumie normalnych - przyjechaly do Chin poogladac rozne ciekawe rzeczy, na przyklad Wielki Mur, zobaczyc, jak wyglada komunizm, zobaczyc, czy faktycznie wszystkie Chinki leca na bialych, zobaczyc, czy w Pekinie kaczka po pekinsku smakuje tak samo, czy inaczej niz w Chinatown.
Bylam bliska zaprzyjaznienia sie z Francuzem, ale poniewaz okazalo sie, ze przyjazni sie z zydami, otrzepalam rece i poszlam dalej. Dlaczego?
Rozmawiam sobie z Wloszka, ja Jej opowiadam, jak piekny w moich oczach jest Rzym, jak cudownie wspominam Rawenne i ze pamietam resztki wloskiego ze studiow. Ona mowi, ze byla w Polsce, ze zarowno Krakow, jak i Warszawa wydaly jej sie piekne, a ludzie wspaniali - tu zyd wtraca sarkastycznie: "Doprawdy? Mozna miec dobre wspomnienia z (tu wyplul to slowo) Polski?" i spojrzal na mnie z pogarda. Wloszka nie zalapala, ogarnieta opowiesciami o Polsce i o tym, jaka pyszna jest "wontrupka" - swoja droga, bardzo chinskie podejscie do sprawy, z calego pobytu w Polsce najlepiej zapamietala nazwy potraw :) - a ja, zszokowana zwrotem w rozmowie, zupelnie nie wiedzialam, jak zareagowac na rasizm i zle wychowanie zyda. Stwierdzilam, ze jesli ktos sie mozne przyjaznic z tymi ludzmi, ma zle w glowie i nie jest lepszy.
Tu mala wstawka: kilku dobrych znajomych plci obojga to zydzi. Nie mam nic przeciwko nim, a oni wyleczyli sie ze stereotypow na temat Polski i z efektow prania mozgu, ktore przechodza najpierw w domu i szkole, a potem w wojsku. Ale przerazajace jest, ze wyksztalceni ludzie, ktorzy powinni byc w przyszlosci elita swojego kraju, zachowuja sie tak ordynarnie.
PS. Nie uznaje pisania z wielkiej litery wyznawcow danego wyznania: chrzescijanin, katolik, protestant, zyd.
To tak nawiasem. A wracajac do watku glownego, czyli serialu. Nam, bialym statystom, placili 50 yuanow za godzine. Chinscy statysci dostawali po 8-10 yuanow.
Oczywiscie, charakteryzacja byla konieczna u wiekszosci.
U mnie zrezygnowali, pewnie uznali, ze ze mna to juz nic sie nie da zrobic :P

W poludnie nakarmili nas jakimis paskudztwami, z ktorymi wszystko byloby ok, gdyby nie to, ze nie bylo wyznaczonego miejsca i trzeba bylo palaszowac na stojaco
(wlasnie mi przemknelo przez mysl, ze polskie slowo PALaszowac byc moze pochodzi od tego, ze dawniej w Polsce tez jedzono PALeczkami ^.^ Drobna chinska mania, nie zwracajcie uwagi).
A na koniec dnia zdjec: winko. To znaczy, cocacola wlana do butelki po winie...

romantyczna kolacja 浪漫的晚餐

2011-08-15T15:42:00.003+08:00

Chmurny Ruk, najnowszy skalp w mojej kolekcji, popisuje sie zabieraniem mnie w mile miejsca i karmieniem przysmakami lokalnymi. Dlatego wczoraj zabral mnie do knajpy, serwujacej m.in. bambusowe robakii koniki polne.
Oba dania na pikantnie, przepyszne, chrupkie... Mniam!

Guandu 官渡

2011-08-15T14:19:00.007+08:00

Cieszacy sie dluga i interesujaca historia dystrykt Guandu 官渡 to jedna z wizytowek Kunmingu i piekna Starowka przy okazji.
Wejscie do Starego Miasta Guandu otwiera chinski „luk tryumfalny” czyli Paifang 牌坊.

Po przejsciu przez te magiczna brame, jak za dotknieciem czarodziejskiej rozdzki znajdujemy sie wsrod budynkow pamietajacych dawnych cesarzy. Gdyby do czegos porownac to miejsce, to moze do okolic krakowskiego Rynku – tu tez sklepy i knajpy „mieszkaja” w palacykach i kamienicach bogatych mieszczan... Na malutkiej (niecale dwa km kwadratowe) powierzchni mamy zabytki pieciu dynastii (od Tangow do Qingow, choc akurat chinskie tradycje zostaly tu mocno zmieszne z innymi, ale o tym pozniej). Jako, ze Chinczycy lubuja sie w symbolice cyfr, i Guandu jest reklamowane jako dzielnica Pieciu Wzgorz, Szesciu Swiatyn Buddyjskich, Siedmiu Pawilonow i Osmiu Swiatyn Taoistycznych (五山、六寺、七阁、八庙). Oprocz tego sa tam oczywiscie i inne atrakcje, rozslawiajace Guandu wszem i wobec. Cale szczescie, znajduje sie ta dzielnica wystarczajaco daleko od Centrum (ponad pol godziny autobusem od Dworca Glownego i ponad godzine od centrum Centrum ;)), by fani Lonely Planet trzymali sie od tego miejsca z daleka. I choc Kunminczycy tlumnie tu przybywajacy niekoniecznie stad pochodza, wlasciciele sklepow i knajp spedzili tu cale zycie, naprawde mieszkaja w tych glinianych domach,

stopniowo wymienianych na bloki, a umieszczonych tuz poza okregiem zabytkowym, otoczonym ochrona tutejszych oficjeli.
Za czasow epoki Tang (VII-X wiek) bylo to polozone na wschodnim brzegu Jeziora Dian miasteczko rybacko-portowe z przystania dla promow kursujacych po tym jeziorze; za Mingow (XIV-XVII wiek) bylo to juz niezle prosperujace miasto handlowe, szczycace sie wysoka jakoscia wyrobow rekodzielniczych, w granice miejskie Kunmingu wlaczone zostalo dopiero w XX wieku. Skad jednak tak wspanialy rozwoj miasta?
Wrocmy do czasow wczesnego Sredniowiecza, gdy Guandu nie nazywalo sie jeszcze Guandu, tylko Kryjowka w Jaskini i bylo mala wioska rybacka, zabudowana domkami, w ktorych gliniane sciany utrwalano skorupkami slimakow. Piekna okolica – duzo dobrej wody, chmury zwiastujace opady, a wiec i urodzaj, wiatry delikatne, a wiec i jezioro spokojne, bez mozliwosci wystapienia „10 w skali Beauforta” , sceneria wprost bajkowa. To pewnie dlatego krolowie Nanzhao, swego czasu obejmujacego nie tylko Yunnan, ale i fragmenty Sichuanu, Guizhou, Birmy, Tajlandii itd., upodobali sobie wlasnie to miejsce na przejazdzki lodkami przy ksiezycu. Lodzie krolewskie przywiazane byly dlugimi linami do brzegu, by nie oddryfowac na dobre – to stad nazwa Guandu 官渡 “Rzadowa Przystan”. Tutaj przyjmowani byli wazni goscie, tutaj arystokracja budowala wille, brzegi jeziora rozbrzmiewaly muzyka i smiechem. Oczywiscie, w slad za arystokratami, muzykami i paniami odplatnie oferujacymi swe towarzystwo, nad jezioro przybyli mnisi :) Juz za czasow Krolestwa Nanzhao, a i potem w buddyjskim kregu Panstwa Dali, budowane byly swiatynie, od tej poswieconej Straznikowi Dharmy Mahakala poczynajac (法定寺，oczywiscie nie wolno robic zdjec, grrr...). Jako miejsce kultu i pielgrzymek, pelniace rowniez role pierwszego kompleksu szkolnego, Guandu zaczelo sie szybko rozwijac, a zachwyceni tym oficjele ladowali w nie wielkie ilosci pieniedzy. Ciekawostka: jak wiele swiatyn w Yunnanie, poza tradycyjnymi straznikami wejsc w postaci chinskich smokow, sa tu i wizerunki sloni. Oczywiscie, import sloni odbyl sie w czasie, gdy Yunnan pelen byl Tajow i ich odmiany buddyzmu.

Dzis jednak najwieksza slawa nie ciesza sie te wszystkie, tak podobne do siebie nawzajem, swiatynie, tylko buddyjska Wieza Skarbu Dordze 金剛寶座塔 (symbol niewzruszonosci i niezniszczalnosci stanu buddy),

ufundowana przez owczesne szare eminencje Yunnanu. Ze wszystkich wiez buddyjskich pod tym wezwaniem, ktore sie znajduja w Chinach (ponad 10 sztuk), ta jest najstarsza. Piec wiez z najwyzsza (16 metrow) w centrum, a pozostalych czterech w naroznikach symbolizuje pieciu buddow madrosci. Tak rozna od typowych chinskich wiez buddyjskich, wzorowana jest na prawdziwych wiezach indyjskich. Tuz obok znajdziemy jednak wzniesione zgodnie z tradycjami chinskimi dwie „zwykle” wieze. Sa to repliki wiez znajdujacych sie w centrum Kunmingu.

Lazikujac po niewielkim parku

natrafic mozna i na drzewa kameliowe,

i na male knajpki z lokalnymi przysmakami. Mnie zachwycila na przyklad nazwa:

pszeniczne placki okularowe (眼镜麦粑粑; w „oprawce” z przecznicznego ciasta znajduje sie slodkie nadzienie – z fasoli, rozy, sezamu albo – uwaga, Kayka! - orzeszkow ziemnych),

dlatego skusilam sie na jeden; calkiem, calkiem. Oprocz tego mamy tutaj vermicelli podawane na zimno, smazone ziemniaki na pikantnie, pieczone smierdzace tofu, „papajowa wode”, kiszone warzywa, marynowane owoce, kiszone kurze lapki na zimno, a takze moje ukochane 甜白酒, czyli lekko sfermentowany ryz, z ktorego sie robi wodke, podany na slodko :)
I jeszcze smiesznostka: sklep sprzedajacy rzeczy dzieciece nazywa sie po angielsku Follow Me, a po chinsku Fuluomi 富罗迷 czyli Bogaty Fan Siatek Na Ptaki ;)

Staw Czarnego Smoka 黑龍潭 part II

2011-08-10T13:23:00.007+08:00

W polnocnej czesci parku przy Stawie Czarnego Smoka wzniesiona zostala przykuwajaca uwage Wieza Wiatrow,

13 metrow wysokosci, osmioboczna. Nie wiadomo, w ktorym powstala roku, pewne jest jednak, ze w 1852 roku zostala przebudowana, wiec powstac musiala sporo wczesniej. Na kazdym boku wyryte zostaly wiersze, z ktorych jeden ujawnia druga nazwe Gory Smoczego Zrodla: Gora Taichi. Nie bardzo wiadomo, czy nazwa ta wiaze sie z jakimis wlasciwosciami fengshui, czy po prostu byla miejscem cwiczen tutejszych mnichow taoistycznych.
Park, choc najbardziej znany ze swiezo zasadzonych tysiecy sliw, obfituje rowniez w sosny, osmantusy, rozaneczniki i inne bananowce; o jakiej porze roku by tu nie trafic, zawsze jest pieknie.
Mnie jednak najbardziej zachwycily stare, obdrapane mury, zarosniete mchem schody,

cmentarz z poczatku XX wieku ze specyficznie yunnanskimi grobowcami (wzniesione z cegiel kopuly,

jakze inne od grobowcow, ktore widzialam na Tajwanie chociazby), a takze biedne, zmaltretowane resztki rzezb.

Nie wiem, co bardziej boli: lew z urwana lapa

czy slon z polamana traba...

Spacer po tym parku-lesie-cmentarzu byl prawdziwa przyjemnoscia. Do tego stopnia mi sie spodobalo, ze jutro zabieram tam Chmurnego Ruka ;)

grzecznosc Azjatow 亞洲人的禮貌

2011-08-10T11:13:00.003+08:00

Zawsze usmiechnieci, grzeczni i sypatyczni, jakze rozni od tych bialych barbarzyncow, prawda?
Przyjaznilam sie baaaaaardzo dlugi czas z jednym pokojem - z ruchoma zawartoscia pokoju, znaczy. Miliony wspolnych imprez, picie do rana, smiechy, zarty, zarcie, domowa atmosfera. Tajwanczyk, Chinczyk, Wietnamczyk - fajni kumple, do tanca i do bebenka modlitewnego :P
Czas jakis temu poznalam Slonecznika, tez Chinczyk, jak sie okazalo, znal sie z tymi moimi kumplami, z ktorymi ja jakos ostatnio malo kontaktu miewam. Po kilku flaszkach mowi: Ty wiesz, jak sie Ciebie blizej pozna, to jestes naprawde w porzadku! Bo wiesz, oni to mi mowili, ze masz nierowno pod sufitem...
總是帶著微笑,很懂禮貌, 很友好, 對不對? 跟我們國外粗人完全不一樣, 對吧?
我很長時間跟來自越南,臺灣和中國的三個同學做朋友. 我們一起吃飯, 一起喝酒, 一起玩得開開心心. 最近卻由於很多理由我不再跟他們玩.
這幾天我認識新朋友. 說來說去我發現他也認識我的那些三個朋友. 我們倆喝著酒聊天, 喝了好幾瓶酒以後那個新朋突然跟我說: 小白, 你人真不錯呀, 很正常! 我真搞不清楚為甚麼本來他們跟我說你腦子有問題......

dwie rozmowy

2011-08-07T14:04:00.002+08:00

Siedze sobie na dziedzincu Swiatyni Czarnego Smoka i, pijac niedobry napoj, pisze list. Dosiada sie chinska rodzinka. Niby nie zwracaja na mnie uwagi, ale po chwili rubaszny czterdziestolatek mowi do gimnazjalisty: no, zobacz, czy rozumiesz, co ta zagraniczna ciocia pisze! Nastolatek pochyla sie nad stolikiem i przyglada mojemu raczej malo czytelnemu pismu. Potrzasa z rozczarowaniem glowa i mowi, ze nie kuma ani w zab. Czterdziestolatek mowi: szesc lat nauki angielskiego na marne! Nawet slowa nie umiesz odczytac! Cala rodzina wybucha gromkim smiechem, a nastolatek spuszcza glowe i sie mocno czerwieni. Przychodze mu z pomoca i mowie, ze polski rozni sie od angielskiego, wiec nic dziwnego, ze nie rozumie, a poza tym moje pismo odreczne jest dosc ohydne, co jeszcze utrudnia sprawe. Rodzina zamiera. Wyrywa sie tylko siedmiolatka: ta laowaika nas podsluchiwala! Ona rozumie po chinsku! Mama, czerwona jak burak, obrzucila mnie zawstydzonym spojrzeniem i skarcila corke: nie laowaika, tylko zagraniczna ciocia! Corka: a dlaczego na laowaike nie mozna mowic laowaika? :D
***
Wracam wypchanym staruszkami po brzegi autobusem do centrum Kunmingu. Kolo mnie stoi wesolych starszych panow dwoch i komentuja: a to pewnie Rosjanka. Skad wiesz? A, naogladalem sie, jak bylem mlody, filmy radzieckie wtedy puszczali, podobne jak dwie krople wody. Ale popatrz, nie blondynka! No niby tak, ale szatynki sie tez zdarzaja, a zreszta popatrz, farbowana, skad wiesz, jaki jest prawdziwy kolor wlosow? Nie, nie Amerykanka, Amerykanki sa grube. Ale juz niemloda, moze tutaj pracuje? Na pewno, teraz tutaj duzo Rosjan...
Odwracam sie do panow z milym usmiechem (tak, Kayka, potrafie ;)) i mowie, ze nie Rosjanka, ze Polka, ale ze to w zasadzie blisko, wiec sie nie bardzo pomylili. Patrza z bezgranicznym zdziwieniem i zaczynaja nawijac: ze tak swietnie mowie po chinsku, a Polske to znaja, bo kiedys to w Kunmingu samochody z Polski byly, a teraz to ja z zona mam lodowke z Polski! Polska to kiedys komunistyzna byla, prawda? Ale teraz nie jest - i Chiny tez nie sa, na papierze to moze tak, ale spojrz, jak sie kraj rozwija, ilu przedsiebiorcow, kapitalizm, moja droga! A ty studiujesz, czy pracujesz? I studiujesz, i pracujesz? Ach, ci Europejczycy! Mysla tylko o pieniadzach. Bogaci z domu, na studia do innego kraju jada i jeszcze zabieraja Chinczykom miejsca pracy, chociaz nas i tak jest za duzo i bezrobocie panuje...

黑龍潭 Staw Czarnego Smoka

2011-08-06T23:49:00.011+08:00

Starzy ludzie powiadaja, ze kilka tysiecy lat temu okolice dzisiejszego Kunmingu czesto nawiedzaly susze. Mijala zima, a niebo skapilo suchej ziemi kropli deszczu, ze zacytuje prekursorow disco-polo ;) Pola ryzowe glodne wilgoci pekaly, a lasy byly tak suche, ze jedna pochodnia mogla obrocic je wniwecz. Ludnosc wrozyla, blagala niebiosa o deszcz, a dna studni pozostawaly wyschniete.
W jednej z malych wiosek u stop gor mieszkal Maly Czarny; wkurzony na Krola Smokow, ktory, jak wiadomo, zarzadza deszczem, ulozyl paszkwil:
A zebys sczezl, Krolu Smokow,
Wszedzie szerzysz glod,
Gdybym cie dorwal,
obdarlbym ze skory!
Miejscowi, uslyszawszy te herezje, zlekli sie nieslychanie, blagali Malego Czarnego, zeby odszczekal, bo sie Krol Smokow pogniewa. Czupurny Maly Czarny tupnal ze zloscia i krzyknal: „A wlasnie, ze bede go wyklinac, a wlasnie, ze bede! Sprowadzil susze na biedakow w calym regionie, bede go przeklinac do osmego pokolenia wstecz!”.
Nie tylko w gebie silny Maly Czarny, po wykrzyczeniu swej zlosci, ruszyl w gory na poszukiwanie wody, ktora moglaby ocalic jego wioske. Dotarlszy do Pieciu Starych Wzgorz, ujrzal dziobatego staruszka odpoczywajacego pod drzewem i z miejsca spytal: „Ojczulku, wiesz moze, czy w okolicy jest woda?”. Starzec odparl z usmiechem: „a jusci, wiem-ze ci ja! W tutejszych gorach i lasach wszystko jest mi znajome. A powiedz-ze mi, mlodziencze, po coz ci ta woda?”. Maly Czarny odparl: „Moja wioska niedlugo wyschnie na amen, nie mamy wody pitnej ani pod uprawe.”. Staruszek odrzekl: „Dobrze, pokaze Ci wiec, gdzie jest woda.” i zabral Malego Czarnego wglab czarnego jak noc lasu.

Malemu Czarnemu jeden rzut oka na potezne, wybujale drzewa wystarczyl, by wiedziec, ze w poblizu musi byc woda, co tez natychmiast wykrzyczal, nie mogac opanowac podniecenia. Staruszek zawolal za nim, lapiac z trudem powietrze: „poczekaj, poczekaj na mnie!”, jednak gdy Maly Czarny odwrocil sie, chcac staruszkowi ulatwic wspinaczke, stala sie rzecz nieslychana: kostur, ktory rzucil staruszek w jego strone, zmienil sie w grube lancuchy, ktore oplotly Malego Czarnego od stop do glow. Zanim mlodzieniec zorientowal sie w sytuacji, staruszek wybuchnal szyderczym smiechem i zapytal: „Maly Czarny, osmielisz sie mnie znow wyklinac?”. Maly Czarny spytal: „Kim jestes?”, a dziobaty staruszek odparl: „Jam jest Krol Smokow!”.
To rozwscieczylo Malego Czarnego, ktory wykrzyczal: „Pewnie, ze bede cie przeklinac! Szkoda, ze same przeklenstwa nie pokazuja, jak bardzo cie nienawidze!”. Krol Smokow, zdziwiony wielce, spytal, co takiego uczynil, ze Maly Czarny go tak nienawidzi. Chlopak odparl: „Pol roku nie spadles nam deszczu, nie tylko mnie zawiodles, ale i wszystkich mieszkancow okolicy, mialbym cie niby nie przeklinac?!”.
Krolowi Smokow spodobala sie odwaga chlopca, zaczal sie tlumaczyc: „Jak sucho, trzeba slac deszcz, jak deszczu za duzo, trzeba go kierowac w inne miejsce, roboty od cholery, jak ja, jeden staruszek, mam wyrobic z tym wszystkim?”. Tymi wymowkami wkurzyl Malego Czarnego jeszcze bardziej: „nie wyrabiasz – to ja dam rade, starcze!”.
W sumie Krolowi Smokow spodobala sie mysl, ze ktos mu pomoze. „Dobra – odrzekl – mozesz sie zajac deszczem. Ale opadami zajmuja sie smoki, wiec jesli chcesz wejsc w zawod, musisz sie zmienic w smoka. W dodatku zostaniesz uwieziony na dnie tego oto Smoczego Stawu, wolno ci bedzie sie z niego wydostac raz na pol roku, po to, by sprowadzic deszcz”.
Maly Czarny odparl: „Zmienic sie w smoka moge bez przeszkod, ale deszcz raz na pol roku to stanowczo za malo! Musi padac raz w tygodniu, inaczej susza zniszczy plony! A pierwszy raz deszcz spasc musi juz dzis!!!”.
Krol Smokow na to: „Ale dzis nie jest dzien deszczu”.
Maly Czarny hardo: „Mam to w nosie”.
Krol Smokow: „Rob co chcesz. Ale pamietaj: za kazdym razem, gdy przekroczysz kompetencje i sprowadzisz deszcz szybciej niz po pol roku, lancuchy, ktore petaja twoje cialo, stana sie ciezsze o pol tony”.
Maly Czarny przyswoil sobie te wiedze, a jednak gdy tylko zmienil sie w smoka, czarnego oczywiscie,

pozbieral burzowe chmury i rozpetal nad Yunnanem trwajaca trzy dni i trzy noce burze. Pol tony ciezsze lancuchy przygniotly go do dna Smoczego Stawu. I juz za kazdym razem, gdy zblizala sie susza, nie baczac na konsekwencje, Czarny Smok wynurzal sie ze stawu i zbieral chmury, a po powrocie jego kajdany stawaly sie ciezsze o pol tony. Az przyszedl dzien, w ktorym Czarny Smok nie potrafil juz udzwignac tego ciezaru i wzbic sie w przestworza, by zgromadzic chmury. Macha tylko gniewnie ogonem na dnie stawu, pocac sie straszliwie – to pot Czarnego Smoka sprawil, ze woda w Smoczym Stawie zabarwila sie na czarno; dlatego tez ludzie zwykli nazywac staw ow Stawem Czarnego Smoka 黑龍潭.

Pozniej, by upamietnic Malego Czarnego, jego bliscy wzniesli nad Stawem Czarnego Smoka Swiatynie Czarnej Wody 黑水祠.
Tyle legendy. A swiatynia istnieje naprawde – zreszta, swiatynia to malo powiedziane! Jest to taoistyczny kompleks swiatynny; najstarsza Swiatynia Czarnego Smoka powstala w 1394 roku. Potem powstaly inne budynki, a calosc byla tyle razy przerabiana „z duchem czasu”, ze ciezko sie w tym polapac.

To, co pozostalo niezmienne to slawne trzy drzewa 三異木: Tangowska Sliwa 唐梅 (obecnie umierajaca), Songowski Cyprys 宋柏,

i Mingowska Herbata 明茶 (oblepiona turystami, ze nawet zdjecia cyknac sie nie dalo...). Od 1993 roku Park Stawu Czarnego Smoka znajduje sie pod opieka kunmingskich oficjeli. Sprowadza sie ta opieka do wysylania licealistow do parku i sadzenia drzew oraz do podniesienia cen biletow wstepu ;)
Pojechalam tam i urzeklo mnie wszystko. Male altanki, kompletnie puste. To, ze poza schodami prowadzacymi do Swiatyni i innych waznych obiektow, jest tam prawie dziki las, po ktorym mozna bezkarnie buszowac. Maly cmentarz z polowy XX wieku. To, ze ludzie sa tylko w swiatyni, a w lesie mozna posluchac spiewu ptakow. To, ze pachnialo, jakby umiescic Beskidy w Wietnamie :D

PS. Swoja droga, wole Staw Czarnego Smoka niz Staw Gasienicowy :D Kazdy staw ma takiego patrona, na jakiego sobie zasluzyl... ;)

巫啟賢 - 寂寞是因為思念誰 samotnosc wynika z tesknoty za Kims

2011-08-04T10:51:00.002+08:00

Eric Moo (czy Wam tez sie Moo kojarzy wylacznie z rykiem krow?) albo Wu Qixian, czyli najsmutniejszy glos Singapuru - dzis staruszek, ale nadal wzruszajacy mlodziez (tak, zaliczam siebie do tej grupy :P) do lez. Tak naprawde lubimy go nie przez Singapur, tylko dlatego, ze mieszka na Tajwanie :D Inna rzecz, ze pukamy sie w czolo, ze wyjechal ze slonecznej i leniwej Malezji ;)

你知不知道思念一个人的滋味
czy znasz smak tesknoty za Kims?
就像喝了一杯冰冷的水
to jak wypic szklanke lodowatej wody
然后用很长很长的时间
a po dlugim, dlugim czasie
一颗一颗流成热泪
kropla za kropla ronic gorace lzy
你知不知道寂寞的滋味
czy znasz smak samotnosci?
寂寞是因为思念谁
samotnosc wynika z tesknoty za Kims
你知不知道痛苦的滋味
czy znasz smak bolu?
痛苦是因为想忘记谁
bol wynika z tego, ze chcemy o Kims zapomniec
你知不知道忘记一个人的滋味
czy znasz smak zapomnienia?
就像欣赏一种残酷的美
to jak cieszyc sie okrutnym pieknem
然后用很小很小的声音
a potem szeptem
告诉自己坚强面对
powiedziec sobie, ze trzeba stawic mu czola.

pierwsza historia milosna

2011-08-02T22:49:00.002+08:00

Jeden Krzyk Ptaka, moj ulubiony partner pingpongowy, Mandzur, kompletny wariat, opowiedzial mi dzisiaj o swoim pierwszym romansie.
"W pierwszej klasie podstawowki mialem w klasie kolezanke, ktora byla lepsza ode mnie, zawsze ja bylem drugi, a ona pierwsza [tu wstawka: nazwisko i imie mojego Krzyku to po chinsku 宋一鳴 Song Jeden Krzyk Ptaka czyli homofon 送一名 Oddac pierwsze miejsce, co dodaje smaczku :D]. Pewnego razu stalismy sobie pod masztem flagi ChRL na lekcji wf i ona nagle mowi do mnie:
-musze Ci cos powiedziec, ale sie nie gniewaj, dobrze?
-(zaskoczony powaga kolezanki Krzyk obiecuje sie nie gniewac) gadaj :)
-bo widzisz... lubie Cie (to po chinsku dosc mocne wyznanie milosci)
-(Jeden Krzyk Ptaka nie wzlatuje pod niebiosa ani nie wzrusza sie do lez, tylko z pelnym realizmem stwierdza): no, ale co bedzie po szostej klasie, jak pojdziemy do roznych gimnazjow?
-(dziewcze, szczerze, nie sadzac, ze tak odlegla przyszlosc powinna zaklocach zwiazek) no przeciez mamy jeszcze szesc lat!".

Ze zwiazku nic nie wyszlo, bo wowczas Jeden Krzyk Ptaka byl zbyt asekurancki. Ciekawe, czy juz z tego wyrosl...

huoguo a roznice kulturowe

2011-08-01T19:06:00.006+08:00

Siedzimy sobie, Slonecznik (Chinczyk), Doskonalec (Wietnamczyk), Smutna Owca (Taj) i ja w huoguowni 季季紅, sieciowce, w ktorej gorace kociolki wygladaja jak symbol yin-yang albo polksiezyce:

i zazeramy sie przepyszna zawartoscia, nie wiedzac jeszcze, ze przynajmniej czesc z nas z racji tego posilku spedzi caly wieczor w raczej malo romantycznym miejscu...
Ad rem: siedzimy, jak wszyscy inni, smiejac sie glosno i cieszac wesola i rozgadana atmosfera, gdy nagle Slonecznik zwraca nasza uwage na dziewcze, siedzace samotnie przy stoliku obok i zajadajace sie huoguo z niemniejszym niz my apetytem.
Reakcja Smutnej Owcy: Biedaczka! Nie ma z kim zjesc huoguo!
Reakcja Doskonalca: A ja tam ja podziwiam, nie krepuje sie przyjsc samotnie do tak okropnie towarzyskiej knajpy, ma w nosie opinie spoleczna!
Reakcja Slonecznika: Aspoleczna wariatka! Nikt, no doslownie nikt nie chce z nia zjesc kolacji! Musi miec straszne problemy psychiczne...

火把節 Swieto Pochodni

2011-08-01T18:48:00.002+08:00

Pisalam juz dwa lata temu o tej tradycji, wiec nie bedzie etnografizujacych opisow. Tylko tyle: swieto poczatkowo yijskie zaczelo byc obchodzone rowniez przez Baiow, a potem i Hanowie zaczeli tancowac 24 dnia szostego miesiaca ksiezycowego z pochodniami w dloniach. Tegoroczne Swieto Pochodni odbylo sie dokladnie tydzien temu, a mnie sie udalo przydybac tubylcow obkupujacych sie w pochodnie roznych wielkosci na malutkim targu w malenkim Kunyangu 昆陽, ktore jest znane wlasciwie tylko z tego, ze stalo sie miejscem narodzin najwiekszego chinskiego marynarza: Zheng He. Tak, moi drodzy! Wielki chinski admiral pochodzil z Yunnanu, jednej z najdalej polozonych od morza chinskich prowincji!

他不爱我 MV 莫文蔚

2011-07-30T22:44:00.001+08:00

Jedna z niewielu chinskich piosenek, ktorej nauczylam sie w calosci na pamiec po kilkukrotnym wysluchaniu... A wtedy jeszcze trafila w czas, kiedy dosc dokladnie wyrazala moje uczucia ;)

他不爱我
On mnie nie kocha
牵手的时候太冷清
ozieble trzyma za reke
拥抱的时候不够靠近
obejmuje nie dosc blisko
哦他不爱我
och, on mnie nie kocha
说话的时候不认真
niczego nie mowi na powaznie
沉默的时候又太用心
za to pilnie milczy
我知道他不爱我
wiem, ze mnie nie kocha
他的眼神说出他的心
zdradzily to jego oczy
我看透了他的心
przejrzalam na wylot jego serce
还有别人逗留的背影
w ktorym jeszcze pelno sladow po innej
他的回忆清除得不够干净
ma niewystarczajaco dokladnie wyczyszczona pamiec
我看到了他的心
dojrzalam w jego sercu
演的全是他和她的电影
film o nim i o niej
他不爱我
on mnie nie kocha
尽管如此
a mimo to
他还是赢走了我的心
zdolal zdobyc moje serce...

任賢齊+光良+阿牛~浪花一朵朵

2011-07-30T22:34:00.001+08:00

Ta piosenka jest tak glupia, ze az boli :D Ale mnie zupelnie rozbroila tym, jak ci trzej aniolowie tajwanskiej piosenki: 光良，阿牛 i 任賢齊 jakaja sie w refrenie, gdy im sie sredniowka nie zgadza :D Poza tym piosenka jest pogodna i na lato :D

啦啦啦~~啦啦啦~~啦啦啦~~
la la la...
我要你陪着我看着那海龟水中游
chce, zebys mi towarzyszyla, gdy patrze na plywajace w morzu zolwie
慢慢的爬在沙滩上数着浪花一朵朵
i gdy powoli spaceruje po plazy, liczac pojawiajace sie fale
你不要害怕你不会寂寞
nie boj sie, nie bedziesz samotna
我会一直陪在你的左右让你乐悠悠
bede caly czas kolo Ciebie, by czynic Cie radosna
日子一天一天过我们会慢慢长大
mija dzien za dniem, powoli dorastamy
我不管你懂不懂我在唱什么
nie dbam o to, czy rozumiesz, o czym spiewam
我知道有一天你一定会爱上我
wiem, ze nadejdzie dzien, w ktorym mnie pokochasz
因为我觉得我真的很不错
bo sadze, ze jestem naprawde niezly :)
时光匆匆匆匆流走
czas mija w po- po- po- pospiechu
也也也不会回头美女变成老太婆
i i i nie zawraca z drogi; slicznotka zmienia sie w stara dobra malzonke
哎呀那那那个时候
ojej, w ten ten ten czas
我我我我也也已经是个糟老头
ja ja ja ja tez tez bede juz sfatygowanym staruszkiem
啦啦啦~~啦啦啦~~啦啦啦~~
la la la la
我们一起手牵手
trzymamy sie za rece
啦啦啦~~啦啦啦~~啦啦啦~~
la la la la
数着浪花一朵朵
liczac pojawiajace sie fale

江城鎮 Miasto Rzeczne ;)

2011-07-29T00:54:00.006+08:00

Polozone nad Jeziorem Pieszczenia Niesmiertelnych, o ktorym juz kiedys pisalam， Miasto Rzeczne jest jednak zupelnie inne niz miejsce, w ktorym bylam poprzednio (Usta Morza 海口镇). Usta Morza sa jeszcze niezorganizowane, nieuprzemyslowione, dzikie i bez ludzi. Miasto Rzeczne to tutejsze Miedzyzdroje czy inne Chalupy - hotele, karaoke, ceny trzykrotnie wyzsze niz w Ustach Morza.
Oczywiscie, przede wszystkim rzucilam sie na tutejsze "owoce morza" - smazone kraby, placuszki rybne, och, przepyszne!

Ale glowny powod pobytu nad jeziorem to oczywiscie plywanie! Jezioro to jest glebokie, woda krystalicznie czysta, zdarzaja sie wielkie fale, nie wolno po nim plywac motorowkami, jest cudownie! Plywalam ze dwie godziny bez przerwy, a potem sie suszylam na naszym rowerze wodnym, podczas gdy Stary Wu, ktory mnie na te wycieczke zaprosil, popisywal sie kondycja ;)

Szofer plywac nie umie, wiec zajal sie ekhmmm... konstruktywnym zajeciem

Gdyby ktos nie poznal: to jest imitacja Ptasiego Gniazda w Pekinie :D
Jako, ze frutti di Jezioro Pieszczenia Niesmiertelnych nam nie wystarczyly, wybralismy sie do pobliskiego Jiang Chuan czyli Rzeki-Do-Kwadratu (znajdzcie mi smialka, ktory wyliczy wszystkie slowa, ktore po chinsku znacza "rzeka!), slynacego ze swoich Trzech Potraw 江川三道菜, podawanych zawsze w komplecie. Te trzy potrawy skomponowane sa z miesa trzech stworzen: kurczaka, owcy i ryby, przy czym smak kazdej potrawy jest kompletnie odmienny, bogaty w lokalne przyprawy i sposoby wykonania. Ryba na przyklad jest ugotowana w kwasno-pikantnej zupie czerwonej od chilli. Owca jest przyprawiona delikatnie, za to podana z pikantnym dipem typu syczuanskiego (mala 麻辣, czyli dwa typy pikantnosci: chilli plus pieprz syczuanski), zazwyczaj z dodatkami. Kurczak natomiast jest duszony w ceramicznym garnku z dodatkiem “gorskich ziol” 山药 - czyli z pochrzynem chinskim i innymi takimi - daje to lacznie slodko-gorzko-orzezwiajacy smak. Wszystkie trzy miesa sa przepyszne, delikatne; nie dziwota, ze w calym Yunnanie powyrastaly jak grzyby po deszczu podrobki tej pierwszej, oryginalnej knajpy, w ktorej mnie nakarmiono. Niestety, moje wlasne zdjecia nie bardzo wyszly, wiec wrzucam znalezione w necie ;)

O sole mio w moim ulubionym jezyku :D

2011-07-25T16:47:00.001+08:00

http://www.tudou.com/programs/view/N_dT7mjpCp8/

zarcie

2011-07-25T12:12:00.002+08:00

tesknilam za gotowaniem. Bardzo, bardzo. Teraz wzbogacilam sie o jednoplytowa kuchenke elektryczna, z ktorej moge uzywac jedynie dwoch najnizszych temperatur, bo inaczej mi wylaczaja prad w akademiku, wiec mozliwosci mam dosyc ograniczone - zadnego smazenia w chinskim stylu, na przyklad. W ogole, musze sie kamuflowac, bo gotowanie w akademiku jest surowo zabronione - co nie zmienia faktu, ze wszyscy gotuja :P Nie mam lodowki, wiec kupuje zarcie w ilosciach niezepsuwalnych - trzy pomidory, dwie papryki, 10 deko mielonego itp. Jest zabawa.
Dzis na przyklad z tesknoty za kotletami mielonymi, o ktorych istnieniu mi przypomniala kayka, skorzystalam ze zmodyfikowanej wersji tego przepisu. Modyfikacja polegala na dodaniu podsmazonej cebuli, czosnku i imbiru oraz zastapieniu papryki sproszkowanej swieza papryczka chilli. Alez dalo kopa! Poza tym przygotowalam porcje jednoosobowa, a garsci miesa, a nie z 40 deko ;)
Miesa mielonego mam jeszcze troche, wiec dzis na kolacje bedzie faszerowana cukinia. Nie wiem, jak Wy, ale ja moge faszerowac wszystko i do farszu dodawac cokolwiek, a i tak zawsze mi smakuje :D Dzis na przyklad planuje farsz miesno-paprykowo-ryzowo-cukiniowo-kozioserowy. Moj ukochany kozi ser smakuje cudownie we WSZYSTKIM. Przyprawiam pieprzem, sola, pieprzem syczuanskim, imbirem, czosnkiem, chilli - co mam pod reka. Jajko dodane dla konsystencji przyprawiam olejem sezamowym, od ktorego mi w pokoju wszystko pachnie. Nie mam piekarnika, wiec cukinia bedzie obsmazona i niecnie uduszona. Nie mam pojecia, jak dlugo to potrwa, bo przeciez nie wiem w ogole, jak przelozyc dzialanie tej chinskiej kuchenki na jakiekolwiek normy europejskie :D
PS. Zdjec nie udaje sie wrzucic, cholerna cenzura...

Si-wei-te 丝味特

2011-07-22T10:41:00.003+08:00

Widzac sklep z napojami chlodzacymi i chinska wersja lodow (snieg z owocami) nie nalezy sie dziwic zadnej nazwie. W Kunmingu na przyklad najpopularniejsze sieciowki tego typu to Mis Polarny czyli 波啦 (tak naprawde niedzwiedz polarny wabi sie po chinsku 北極熊, ale kto by sie drobiazgami przejmowal, skoro mozna napisac Bo-la i wszyscy wiedza, o co chodzi...) i Siedem Szklanic Herbaty 七杯茶, ktore w jakims niemozliwym do zidentyfikowania jezyku nazywaja sie tez "7adefh thuko". Mnie jednak zafascynowala mala napojarnia o uroczej nazwie podanej w tytule:

Mimo kilkuletniej wprawy, dopiero po chwili zajarzylam, ze jest to transkrypcja fonetyczna angielskiego SWEET...
PS. Nie nalezy mylic z 丝维特， ktore wymawia sie tak samo, ale jest fonetyczna transkrypcja swetra...

Jak zdobyc przyjaciol?

2011-07-21T13:15:00.003+08:00

Cos, co duzo mowi o sposobie myslenia Chinczykow: ksiazka "How to Win Friends and Influence People" (jak zdobyc przyjaciol i wplywac na ludzi) zostala przetlumaczona jako

Slabosci ludzkiej natury.
No tak. Przeciez ksiazka o zdobywaniu przyjaciol w Chinach nie ma najmniejszego sensu, nikt by tego nie kupil......

乳餅 yunnanski ser kozi

2011-07-20T19:11:00.003+08:00

Rubing czyli ciastko z mleka, a inaczej ser, podobny do naszego bundza, to tradycyjny yunnanski wyrob, ktory wiekszosci yunnanczykow (poza niektorymi dziwnymi Hanami) bardzo smakuje, a dla przebywajacych tu Europejczykow jest ostatnia deska ratunku, powstrzymujaca nas przed rzuceniem sie z Zachodnich Gor z powodu tesknoty za serem. Najbardziej umilowany przez dalijska mniejszosc Bai 白族, jest rubing (przez Baiow nazywany yond bap) jednym z podstawowych skladnikow ich wyzywienia, ba, dodawany jest nawet do tradycyjnej baiskiej herbaty! Zrobiony z koziego sera (choc tak jak u nas, zdarzaja sie krowie podrobki), kolor bialy, ser nalezacy raczej do twardych, niesolony - wlasciwie z zewnatrz przypomina niektore rodzaje tofu i przez nie-Yunnanczykow jest z tofu mylony nagminnie. Sposobow spozywania sa miliony, a kilka z nich przedstawie ponizej, bo akurat kilka dni temu zanabylam pol kilo sera za astronomiczna kwote 15 zlotych polskich i sie odtad bawie w kucharza. Najpierw jednak kilka slow na temat historii tego cudownego sera.
Otoz: historycy gubia sie w domyslach i na razie sie w nich nie bardzo odnajduja, ale moglo byc tak: dawno, dawno temu, gdy banda Mongolow najechala Dali, zostawila w spadku sporo dzieci o innym wygladzie, przemile krepe koniki i, jako narod dawnych pasterzy, ktorym tylko glupi wodzowie kazali najezdzac niewinne miasteczka i lupic, co sie dalo, pozostawili swoje sposoby wykorzystania i przetwarzania mleka. Podobna legenda dotyczy ewentualnego przekazania tajemnicy przetworstwa mlecznego dalijczykom przez Tybetanczykow, ktorzy tez hoduja bydlo.
Tradycyjnie ser produkowano, dodajac do swiezego mleka rodzaj kwasnych owocow, ktorych nazwy znalezc nie potrafie (ale oczywiscie jak tylko znajde, to sie podziele). Z powodu podobienstwa procesu produkcji oraz koncowego wygladu, niektorzy nazywaja rubing "mlecznym tofu"(奶豆腐); inni wierza nawet, ze pomysl produkcji tofu powstal na skutek podpatrzenia metod pozyskiwania sera przez barbarzyncow z Polnocy.
Metod przyrzadzania jest wiele, mozna go jesc na slodko badz slono, surowo czy tez po upieczeniu/usmazeniu/ugotowaniu. Najbardziej popularna metoda to smazenie z dodatkiem wody.
Skladniki:
*ser kozi (w Polsce mozna go doskonale zastapic jakimkolwiek twardym serem surowym),
*sol,
*pieprz syczuanski (albo i nasz),
*smalec (albo jakikolwiek smaczny tluszcz do smazenia)
*woda.
1.Kroimy ser na plastry grubosci pol centymetra, jesli sa za duze, kroimy na mniejsze - staramy sie rowno, a nie tak, jak autorka bloga ^.^
2.Rozgrzewamy patelnie, dodajemy tluszczu, ktory rownomiernie rozprowadzamy i rozgrzewamy, wsadzamy ser, obsmazamy z obu stron, solimy. Staramy sie usmazyc rownomiernie, zeby kolor byl ladny - a nie taki, jak u autorki ;)
3.Po usmazeniu mozemy dodac troche wody i poczekac az sie wchlonie, a reszta wyparuje - wtedy ser nie bedzie chrupiacy, tylko mieciutki, jak lubia Chinczycy :D Ja wole bez wody...
4.Wykladamy na talerz, posypujemy pieprzem w postaci sypkiej, Kayka, nie cale kuleczki :P
5.A autorka na przyklad miala kaprys godny ciezarnej i spozyla te slono-ostra potrawe z dzemem porzeczkowym (borowek nie mialam) - prawie jak nasz oscypek z rusztu :D

Druga najpopularniejsza metoda to ser na parze, z dodatkiem szynki. Szynka yunnanska to cos jak szynka parmenska - podobna metoda wykonania, tez nie jest jakos okropnie slona i ja uwielbiam.
Skladniki:
*szynka pokrojona w cienkie plastry, najlepiej surowa, prawdziwa szynka
*ser pokrojony w cienkie plastry
*ewentualnie erkuaje (rodzaj ciasta ryzowego, do zastapienia japonskim mochi) pokrojone w cienkie plastry.
1.przekladamy wszystkie skladniki po kolei.
2.gotujemy na parze. Czas gotowania zalezy po pierwsze od tego, czy dodamy ciasto ryzowe - jesli dodamy, to musimy zadbac o to, zeby nie bylo ono surowe. Latwo to poznac, bo jak przestaje byc surowe, to zaczyna puchnac :) Jesli nie dodalismy ciasta, to trzeba tylko zadbac o to, zeby szynka nie byla surowa i zeby puscila sok.
Tu adnotacja: w Yunnanie sie tej potrawy juz dodatkowo nie doprawia, bo smak szynki jest wystarczajaco wyrazisty i przegryza sie doskonale z reszta. Ale jesli nasza szynka jest malo doprawiona, mozemy sobie te potrawe doprawic dowolnie, pamietajac, ze w oryginale jest raczej slonawa.

Ja nie mam akurat garnka do gotowania na parze, ani nie mialam pod reka ciasta, za to zostalo mi troche salami, ktore musialam spozytkowac w miare szybko, albowiem nie mam ci ja lodowki, wiec ser podsmazylam z jednej strony, przelozylam na druga i nakrylam plasterkami salami, a potem nakrylam, coby sie ladnie udusilo. Efekt calkiem, calkiem :)

Kolejny sposob to obtoczenie plasterkow w jajku z sola i usmazenie. Gdybym miala tu bulke tarta, tobym sprobowala czegos na ksztalt naszych kotletow schabowych :D
Mozna tez pokrojony na przecienkie plasterki ser upiec na grilu albo i zostawic surowy, i zjesc na slodko z polewa czekoladowa, syropem klonowym czy tez miodem. Kazda metoda jest zupelnie absolutnie niepowtarzalna i rewelacyjna :) Kocham, kocham, kocham kozi ser!!!

kuchnia con-fusion con-fusion cuisine ;)

2011-07-19T14:32:00.004+08:00

czyli kanapki zderzenia kulturowego: wietnamskie bulki dziabane, japonski majonez, polskie salami, yunnanski ser kozi, niemieckie korniszony...
cross-cultural sandwiches: Vietnamese bread, Japanese mayonnaise, Polish salami, Yunnanese goat cheese, German pickled Gherkins :D
跨文化交際的三明治:越南麵包,日本蛋黃醬,波蘭莎樂美腸,雲南乳餅,德國酸黃瓜......

Smocza Brama 龍門

2011-07-18T16:27:00.002+08:00

Smocza Brama, polozona w polnocnej czesci Zachodnich Gor 西山kolo Kunmingu, to zarazem „najdalszy brzeg” tego pieknego parku krajobrazowego. Polozona na wysokosci 2300 m.n.p.m, wyrasta ponad 400 metrow ponad poziom Jeziora Dian 滇池, naszego przybrudzonego, acz milego oku jeziora. Ukochana przez turystow z powodu dzikiego piekna i trudnego dojscia, sugerujacego wlozenie obuwia innego niz lakierki/szpilki – co w chinskich gorach wcale nie jest tak oczywiste, jak nam, bialasom, sie wydaje, stala sie atrakcja numer jeden Zachodnich Gor. Poeta Deng Tuo (znany z tego, ze byl szefem Ren Min Ri Bao jako przedstawiciel partii, i z tego, ze gdy sie rozpoczela Rewolucja Kulturalna, popelnil samobojstwo), gdy zobaczyl ten cudny widok, stworzyl nawet wiersz „Wspinajac sie na kunminska Smocza Brame”, w ktorym pieknie odmalowal widok:
„Arogancko wzniesione na tysiace metrow klify Smoczej Bramy,
Pozwalaja podroznikowi podgladac chmury.
Zagle szybujace po bezkresnych wodach Jeziora Dian,
Nie tylko sam krajobraz zostawiaja w sercu gosci.”
Cala historia zaczela sie pod koniec osiemnastego wieku, gdy ubogi mnich taoistyczny, Wu Laiqing 吳來清, przywedrowal do Kunmingu i zaczal sam, w trudzie i znoju, wykuwac schody i groty, by w koncu stworzyc 慈雲洞 Grote Opiekunczych Chmur, dzis wielka atrakcje wyposazona w maly oltarz, przy ktorym nie zapalic trociczki to prawie grzech smiertelny.

Po smierci Wu dalszym cywilizowaniem skaly zajal sie Yang Rulan 楊汝蘭 Yang Rulan, a potem jego syn. Wykanczanie Smoczej Bramy zajelo lacznie 75 lat, a choc wielu pozniejszych kamieniarzy i artystow zajelo sie innymi czesciami Zachodnich Gor, to wlasnie Brama jest najpiekniejsza – no i jest najslynniejszym miejscem taoistycznych pielgrzymek w Yunnanie.
Z tworca Smoczej Bramy, Wu Laiqingiem, wiaze sie bardzo romantyczna historia.
Mlody kamieniarz Wu, pochodzacy z malej wioski rybackiej polozonej u stop Zachodnich Gor, na brzegu Jeziora Dian, zakochal sie byl w dziewczynie z wioski. Piekna jak kwiat brzoskwini zostala jednak ona porwana przez lokalnego kacyka na konkubine, co tak zasmucilo naszego Wu, ze poszedl w gory i zostal taoistycznym mnichem, probujacym nie tylko w ten sposob odzyskac spokoj ducha i rownowage, ale rowniez chcacym odkryc, czy faktycznie, jak mowi legenda, w Gorach Zachodnich mozna odkryc siedzibe Niesmiertelnych. Szukajac tej siedziby, odkryl, ze tak naprawde miejsce wolne od zlosci i zalu jest w kazdym z nas – trzeba je tylko w sobie umiec odkryc. On to miejsce odkryl, drazac skale. Na czesc odkrycia postanowil ujarzmic gore i pozostawic ziemski przyczolek siedziby Niesmiertelnych.
Ujeci jego postawa rybacy z okolicznych wiosek przysylali mu jedzenie i leniwa mlodziez – zeby im pokazal, co znaczy ciezka praca.
Gdy udalo mu sie stworzyc Grote Opiekunczych Chmur, postanowil ja obkaligrafowac. Zly los sprawil, ze przy pierwszym slowie z trzaskiem pekl mu pedzel. No tak, pomyslal Wu, widac po tylu latach samodoskonalenia nie jestem jeszcze wystarczajaco spokojny i w zgodzie ze swiatem – niebiosa mnie nie lubily od poczatku, najpierw odbierajac ukochana kobiete, a teraz nie pozwalajac dokonczyc dziela mejgo zycia. Takiej dawki niepowodzen zyciowych nasz mnich zdzierzyc nie mogl i dosc ostentacyjnie popelnil samobojstwo, rzucajac sie z wyrzezbionej przez siebie skaly...

2011-07-17T21:07:00.002+08:00

跟一個臺灣弟弟的對話.他們剛生孩子啦.
他: 你在幹嗎? 有沒有想我?
我: 哈哈哈, 想得不得了.但更想看你的小寶寶.
他: 你來台灣阿! 給你玩, 都沒問題!
我: 只要有錢我就一定去. 但如果我弄壞了怎麼辦?
他: 沒關係, 我再生一個. (想了想)還是你幫我生一個. 我要混血的......
Rozmowa z tajwanskim mlodszym braciszkiem, ktoremu sie wlasnie dzieciatko urodzilo.
On: Coz porabiasz? Tesknisz za mna?
Ja: Haha, okropnie tesknie, ale jeszcze bardziej tesknie za widokiem Twojego dzieciaczka.
On: To przyjedz na Tajwan! Pozwole Ci sie nim pobawic, bez problemu!
Ja: Jak tylko bede miala kase, na pewno przyjade. Ale co bedzie, jesli dziecko zepsuje?
On: Nie ma sprawy, zrobie sobie nastepne. (po zastanowieniu)Albo Ty mi urodzisz, chcialbym miec mieszanca...

urodziny 生日

2011-07-17T20:59:00.002+08:00

Ta urocza blondynka w samym centrum to moja pierwsza uczennica (niewazne, ze to tylko kilka godzin zastepstw!...), ktorej udalo sie zdobyc 6 poziom HSK. Jest to rowniez moja pierwsza uczennica, ktora pobila mnie pod wzgledem ilosci azjatyckich przyjaciol po rocznym pobycie w Chinach ^.^ Jest rowniez wyjatkowa pod innymi wzgledami, ale publicznie bede dumna tylko z tych dwoch. No i jeszcze z tego, ze znow dostala stypendium i wroci tu do mnie na jesieni :D

荷花 ^.^

2011-07-17T20:45:00.003+08:00

Moje ukochane ozdoby mojego ukochanego Szmaragdowozielonego Jeziora kwitna juz sobie w najlepsze :) A ptasze, ktore spija krople wody osiadle po deszczu na rozlozystych lisciach, zahipnotyzowalo mnie dnia owego...

komplement

2011-07-14T16:59:00.002+08:00

po ktorym poszlam sie przebrac.
Czas: dzisiaj, kolo poludnia.
Miejsce: duza brama wejsciowa do mojego kampusu.
Osoby dramatu: pani sprzedajaca przepyszne zmazone kuleczki ziemniaczane, pani sprzedajaca pieczona kukurydze i moje male moi.
Akcja.
Pani od ziemniakow: och, alez Ty dzisiaj slicznie wygladasz (mialam na sobie turkusowe pepegi, grafitowe dzinsy odziedziczone po bylym chlopaku mojej wspollokatorki, zolta bluzke i czarny sweter)! No tak dziewczeco i kobieco!!!
Ja: rumienie sie i skromnie spuszczam oczeta, buzia w ciup i wyszeptane niesmiele 謝謝 (dziekuje).
Pani od kukurydzy: No, wreszcie jakis obcokrajowiec, ktory sie zna na naszej chinskiej modzie!

Tych, ktorzy nie rozumieja, odsylam do jakichkolwiek zdjec mlodych Chinek, ubranych, jakby sie na nie wyrzygala papuga.

kapusta w paprykowej mazi

2011-07-12T19:39:00.002+08:00

Skladniki podstawowe:
*kapusta,
*maz paprykowa.
Maz paprykowa w Chinach jest do dostania w wiekszosci spozywczakow, ale w Polsce jest cokolwiek malo spotykana, wiec ninejszym mowie, jak wykonac :)
Maz paprykowa:
*czerwone badz zielone papryczki chilli (badz inne, rownie ostre)
*sol
Prawda, ze niewiele trzeba? :D Na kazdy kilogram papryki trzeba odmierzyc mniej wiecej 100 gramow soli. Oczywiscie, ilosc soli zalezy tylko i wylacznie od osobistych upodoban.
1)dokladnie umyc i wysuszyc. NIE WOLNO zostawic wody, bo wtedy zamiast mazi paprykowej zrobi nam sie papryka marynowana - tez dobre, ale to jednak nie to samo ;)
2)pestki mozna wyrzucic albo zostawic, w zaleznosci od upodoban smakowych; pestki dodaja goryczki
3)kroimy papryczki najdrobniej, jak potrafimy, dodajemy soli, dokladnie mieszamy. Pamietamy, zeby kroic papryczki albo w rekawiczkach, albo po uprzednim posmarowaniu dloni olejem - chilli potrafi uniesprawnic rece na calkiem dlugi czas.
4)mozna dodac odrobine wodki/octu. Mozna dodac kapke oleju sezamowego a nawet sosu sojowego - w zaleznosci od regionu Chin roznie sie te papryke przyprawia.
5)zamykamy szczelnie, trzymamy w ciemnym, suchym miejscu - nie w lodowce, lodowka calkiem zmienia smak. W zasadzie zaraz po zrobieniu nadaje sie do spozycia, ale wtedy jest tylko slono ostre, a nie pachnace Chinami... Najsmaczniejsza jest po miesiacu, okres przydatnosci do spozycia to prawie rok, a po roku mozna zapakowac do lodowki na nastepnych pare miesiecy.

No dobrze. Skoro juz wiemy, jak zrobic maz paprykowa, wrocmy do naszej kapusty. Poza skladnikami podstawowymi potrzebujemy przypraw:
*posiekany szczypiorek/zielona cebulka
*rozciapane imbir i czosnek,
*sos ostrygowy (pol lyzeczki najwyzej),
*pieprz,
*odrobina oliwy, takiej co to do salatek sie nadaje.
I.kapuste myjemy, tniemy na takie kawalki, ktore wygodnie podnosic paleczkami. Wkladamy do wrzatku na czas tak dlugi, zeby nie byla kompletnie surowa :P
II.rozgrzewamy wok, wlewamy olej. Gdy jest juz goracy, dodajemy maz paprykowa, sol i reszte przypraw i na malym ogniu doprowadzamy do tego, ze skladniki zamienia sie w sos.
III.liscie kapusty ukladamy w garnku do gotowania na parze i nakrywamy naszym sosem tak, zeby sie nie rozlal. Gotujemy na parze okolo 8 minut - ma byc al dente - i podajemy, udekorowana zielona cebulka.

bursztyn 琥珀

2011-07-12T09:27:00.002+08:00

Dostalam te prace. W Dehongu, znaczy sie. Joe byl pod wrazeniem mojego CV, mojego angielskiego, mojego poczucia humoru... Znaczy, brakuje im obcokrajowcow w tej dziurze i zrobilby wszystko, zeby mnie zatrudnic. A ja bym tam pojechala, bo warunki nienajgorsze, gdyby nie to, ze jestem juz po slowie z panem Suzuki.
Pan Suzuki to kolega mojej chinskiej, zameznej z Polakiem, siostry. Siostra ta zadzwonila do mnie wczoraj bladym switem, kazala mi sie pozbierac i przyjechac najwczesniej, jak moge. Z szoku, wywolanego bladoswitowym telefonem, pojechalam bez sprzeciwow.
Obiad. Zwiedzanie targow kamieni szlachetnych, odbywajacych sie wlasnie w Kunmingu.
"Sprowadzam bursztyn z Polski. Wiesz, moja dziewczyna jest Polka, a jej tato robi w tym biznesie od lat. Powiedzial, ze pomoze mi to rozkrecic w Chinach - zrobilby wszystko, zeby jego coreczka byla szczesliwa, a ona twierdzi, ze mnie kocha. Ja... coz. No bursztyn jest tego wart.
No i widzisz, potrzebuje Polki jako sprzedawczyni. Bursztyn zupelnie inaczej sie prezentuje na Was, bialych, i na nas. Ty i ta Twoja biala skora... A te rzesy to prawdziwe sa? W kazdym razie potrzebuje kogos. Praca nie jest wymagajaca, tydzien, max 10 dni w miesiacu, jezdzenie po kraju i Japonii (tu moj pisk zachwytu, zignorowany) na targi i inne tego typu imprezy. Pensja podstawowa xxx, ale oczywiscie ulegnie podwojeniu, jesli bedzie sie nam dobrze wspolpracowalo. A to jest moja Mama - Mamo, to jest Natalia, moja nowa dziewczyna, ha ha ha, bedzie z nami pracowac, mowi po chinsku! Popatrz, jak jej pasuja te bursztyny, zaczynamy pod koniec miesiaca, dobrze? No to uczcijmy to herbata, kolacja, alkoholem - do wyboru, a najlepiej wszystkim po kolei...".
Moj nowy szef jest mezczyzna mojego zycia, mieszancem chinsko-japonskim, slicznym, inteligentnym, z poczuciem humoru. Mowi biegle po japonsku, chinsku (co zrozumiale), angielsku (mlody, z duzego miasta, da sie zrozumiec), niemiecku (studiowal w Niemczech) i probuje sie nauczyc polskiego. Ma dziewczyne, wiec sie na niego nie rzuce publicznie, poza tym nie chce sobie komplikowac ukladow z szefem, ale poza dziewczyna to on ma jeszcze brata, ktory niedlugo przyjezdza do Chin...
這幾個禮拜我瘋狂地去面試. 漢辦取消了我的生活費,所以我必須開始工作,越快越好. 大部分在昆明給老外的工作機會都是教英語. 我可以教, 但是嘛... 哎呀,反正這不是我最愛的工作. 所以, 雖然我已經找到了幾個願意聘用我的英語學校,我還是一直繼續面試.
昨天早上我的一個姐姐給我打電話讓我國來,因為她要給我介紹一份工作.
***
這個月底我開始賣波蘭琥珀.在中國,在日本.老闆帶我去什麼地方,我就去.他需要一個可靠,會講中文的波蘭美女.以前他找到的都騙他啦,拿走他的琥珀,所以這次他拉關係去找人.
找到這麼一個的我讓他很高興.
我能夠跟他合作也高興壞了.
希望一切會順利!

白小颱 Biały Mały Tajfun

Jezioro Darowania Zycia 放生湖

park Manting 曼聽公園

taksowki 出租車

swaty 相親 2

przyjaciele od pilki 球友

豬皮 swinska skora

阿桑 Morwusia

koniec semestru 期末

黑人牙膏 murzynska pasta do zebow

...ojniak z Gansu 甘肅...哥

owoce 水果

旺子 swinska krew

dobry dzien 美好的一天

牙醫 stomatolog

侃侃 滴答 Kan Kan Tik-tak

Problem z przeziebieniami

chinska metoda na przeziebienie

kielbasa 香腸

tamaryndowiec 酸角

Mengzhe 勐遮镇

uzupelnienie

Swiatynia Yuantong 圓通寺

o usmiechu 微笑

gwoli podsumowania

李玉刚 陈涓 情歌对唱 duety milosne Li Yugang i Chen Juan

Moda na Sukces III :D

czipsy 薯片

kauczukowiec 橡膠樹

olimpiada zimowa 冬季運動會

Tajlandia 泰國

kawa o smaku...

taksowkarz 司機

Swaty 相親

Kukielki na wodzie Múa rối nước

星願

cos na poprawe humoru

klasowka 考試

Moda na Sukces II :D

Moda na Sukces :D

dziwne pytania 奇怪的問題

Gorace Zrodla 溫泉

Jeden Krzyk Ptaka 宋一鸣

ryz w bambusie 竹筒飯

Dajowie 傣族

wszystkie dzieci nasze sa :)

a moja Mama 我的媽咪

lotos w proszku 藕粉

kto byl bardziej zaczepisty? 誰厲害?

smazona trutka na szczury

zycie

Halloweenowe szalenstwo ;) 瘋狂的萬聖節

fast food 快餐

zla gospodyni domowa

rodaczki 老鄉

owoc buddy 羅漢果

zwykla kolacja

甜笋

polog 坐月子

Dajski Smigus-Dyngus 潑水節

Sasiedzi 鄰居

Grube Morze 胖大海

潑水廣場 Plac Smigusowo-Dyngusowy

smazone plomiennice zimowe 炒金針菇

Dajskie Swieto Zmarlych

owoce 水果

Menghan 勐罕

fryzjer :) 理髮師

嚇我一跳 wystraszylas mnie na smierc

張惠妹 也許明天 A-mei Moze jutro

Moje miasto 我的城市

nie martw sie, nauczycielko! 老師, 別擔心!

Tropiki :) 熱帶!

bilet kupiony

wielka slawa to zart - po raz nty ;)

romantyczna kolacja 浪漫的晚餐

Guandu 官渡

Staw Czarnego Smoka 黑龍潭 part II

grzecznosc Azjatow 亞洲人的禮貌

dwie rozmowy

侃侃滴答 Kan Kan Tik-tak

李玉刚陈涓情歌对唱 duety milosne Li Yugang i Chen Juan

張惠妹也許明天 A-mei Moze jutro